Tại cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 19.11 ở Thâm Quyến, Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng Trung Quốc, Nga và Mỹ nên là đối tác và bạn bè, không nên xung đột hay đối đầu mà cần giữ vững nguyên tắc chung sống hòa bình, đồng thời nỗ lực tránh "bẫy Thucydides", theo Tân Hoa xã.
Về vấn đề vũ khí hạt nhân, nhà lãnh đạo Trung Quốc ví đây là "thanh gươm Damocles" treo lơ lửng trên đầu nhân loại, kêu gọi tiến tới cấm hoàn toàn và loại bỏ triệt để theo từng giai đoạn, nhằm hướng tới một thế giới không có vũ khí hạt nhân.

Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu trong cuộc họp thượng đỉnh Trung Quốc - Nga - Mỹ ngày 19.11
ẢNH: AFP
"Bẫy Thucydides" là khái niệm quan hệ quốc tế phổ biến từ thập niên 2010, trong những nghiên cứu của nhà khoa học chính trị Mỹ Graham Allison, lấy cảm hứng từ sử gia Hy Lạp cổ đại Thucydides.
Trong ghi chép về chiến tranh Peloponnese (năm 431 - 404 trước công nguyên) ở Hy Lạp cổ đại, ông Thucydides nhận định sự trỗi dậy của thành bang Athens đã gây ra nỗi lo ngại cho thành bang đang thống trị là Sparta, khiến cuộc chiến giữa hai thành bang là điều khó tránh khỏi. Xét đến quan hệ quốc tế hiện đại, thuật ngữ này dùng để chỉ nguy cơ xung đột bùng phát khi một cường quốc mới nổi thách thức vị thế của cường quốc dẫn đầu.
Trong khi đó, "thanh gươm Damocles" bắt nguồn từ điển tích Hy Lạp cổ đại được ghi chép bởi triết gia La Mã Cicero. Theo đó, vị vua Dionysius của xứ Syracuse (ngày nay thuộc vùng Sicily, Ý) sống trong sự sung túc nhưng luôn bất an và lo sợ bị ám sát. Khi nghe cận thần Damocles liên tục khen ngợi về cuộc sống quyền lực của Dionysius, vị vua đã cho Damocles thử cảm giác cuộc sống xa hoa trên ngai vàng. Thế nhưng, về sau Damocles phát hiện một thanh gươm treo ngay trên đầu mình chỉ được cố định bằng sợi lông đuôi ngựa mỏng manh, khiến Damocles luôn trong trạng thái khiếp sợ và không thể tận hưởng những đặc quyền.

Bức tranh khắc họa điển tích "thanh gươm Damocles" của Hy Lạp cổ đại, khi vua Dionysius (giữa) cho Damocles thử ngồi lên ngai vàng nhưng phía trên treo thanh gươm có thể rơi xuống bất cứ lúc nào
ẢNH: BẢO TÀNG ACKLAND
Từ đó, hình ảnh "thanh gươm Damocles" tượng trưng cho mối hiểm họa hủy diệt luôn thường trực và có thể giáng xuống bất cứ lúc nào. Cố Tổng thống Mỹ John F. Kennedy vào năm 1961 cũng từng dùng hình ảnh thanh gươm này để cảnh báo về hiểm họa hạt nhân.
Giới quan sát cho rằng việc ông Tập sử dụng đồng thời hai thuật ngữ văn hóa và học thuật trên giúp đưa thông điệp tiếp cận trực diện với giới hoạch định chính sách và dư luận quốc tế, đặc biệt ở phương Tây. Đây cũng là những thuật ngữ mà ông Tập từng sử dụng trong các phát biểu trước đây.
Qua "bẫy Thucydides", Bắc Kinh nhấn mạnh lập trường tránh kịch bản đối đầu tất yếu giữa các nước lớn. Trong khi đó, hình ảnh "thanh gươm Damocles" nhằm lột tả sự mong manh của an ninh toàn cầu chừng nào vũ khí hạt nhân còn tồn tại, qua đó truyền tải thông điệp kêu gọi kiểm soát và giải trừ loại vũ khí này.










Bình luận (0)