Thầy cô đi học công nghệ mới

Yến Thi
Yến Thi
Từ robot, trí tuệ nhân tạo (AI) đến thiết kế vi mạch bán dẫn, giảng viên đang phải liên tục cập nhật kiến thức, kỹ năng từ doanh nghiệp để đổi mới bài giảng.

Đây không chỉ là yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng những lĩnh vực công nghệ được ưu tiên phát triển.

Học công nghệ mới để làm mới bài giảng

Đã có 23 năm làm việc trong doanh nghiệp (DN) trước khi trở thành giảng viên (GV), thạc sĩ Hồng Huy Vũ, Trưởng khoa Điện - Điện tử, Trường CĐ Viễn Đông (TP.HCM), vẫn dành thời gian đi học công nghệ robot để cập nhật kiến thức phục vụ giảng dạy.

Thầy cô đi học công nghệ mới - Ảnh 1.

Thạc sĩ Hồng Huy Vũ tìm hiểu về robot Unitree tại Lê Hoàng Robotics

ẢNH: NVCC

Với thạc sĩ Vũ, kinh nghiệm tích lũy nhiều năm trong DN là nền tảng quan trọng, nhưng không đồng nghĩa người thầy có thể ngừng học hỏi. Thiết bị, công nghệ và quy trình sản xuất liên tục thay đổi, đòi hỏi GV phải thường xuyên cập nhật, nhất là những người chưa có nhiều trải nghiệm thực tế tại DN. "Hằng năm, tôi có khoảng 1 tháng để trở về các DN, tiếp tục học hỏi, cập nhật thêm những công nghệ mới", thạc sĩ Vũ chia sẻ.

Những kiến thức từ khóa học robot sẽ được bổ sung vào các học phần về robot, AI và ngành điện - điện tử. Trường cũng đã đầu tư robot phục vụ giảng dạy, đồng thời dự kiến bổ sung nội dung và nghiên cứu phát triển học phần chuyên sâu về lập trình robot.

Theo ông Vương Thanh Tâm, Giám đốc kinh doanh Lê Hoàng Robotics, DN đã tổ chức hai đợt đào tạo cho GV Trường CĐ Viễn Đông và Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, tập trung vào robot và AI. GV được tiếp cận công nghệ mới, tìm hiểu cách ứng dụng sản phẩm vào cánh tay robot và giải quyết các bài toán thực tế.

Từ góc độ đào tạo, điều quan trọng không chỉ là GV được tiếp xúc với thiết bị hiện đại, mà còn là khả năng chuyển hóa kiến thức thành bài giảng, mô hình thực hành và kỹ năng cho người học. Nếu công nghệ ngoài DN đã thay đổi nhưng nội dung giảng dạy vẫn dừng ở những kiến thức cũ, khoảng cách giữa nhà trường và thị trường lao động sẽ khó được thu hẹp.

Thầy cô đi học công nghệ mới - Ảnh 2.

Mô hình điều khiển thủy canh bằng IoT do GV xây dựng phục vụ giảng dạy

ẢNH: YẾN THI

Thực tế tại Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng cho thấy quá trình cập nhật kiến thức có thể bắt đầu từ việc tìm hiểu những mô hình đang được ứng dụng trong sản xuất. Thạc sĩ Cù Minh Phước, Phó trưởng bộ môn điều khiển tự động, cho biết bộ môn đặt mục tiêu sinh viên (SV) tốt nghiệp phải có khả năng làm việc thực tế.

Vì vậy, GV đến tìm hiểu các mô hình, hệ thống điều khiển tại Vườn ươm Khu Công nghệ cao TP.HCM, sau đó trở về xây dựng những mô hình thu nhỏ để đưa vào giảng dạy. Trong đó, mô hình điều khiển thủy canh bằng ứng dụng internet vạn vật (IoT) và mô hình trộn phân dinh dưỡng dạng nước lấy cảm hứng từ mô hình của Israel, phục vụ đào tạo về tự động hóa trong nông nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao.

Sau khoảng một năm sử dụng, GV tiếp tục trao đổi, đánh giá ưu điểm và hạn chế để cải tiến mô hình. Việc học từ thực tế vì vậy không dừng ở tham quan hay tiếp nhận thông tin, mà có thể trở thành quá trình thử nghiệm, nghiên cứu và phát triển phương tiện dạy học.

Đào tạo một GV, tác động đến nhiều thế hệ kỹ sư

Ở lĩnh vực bán dẫn, yêu cầu cập nhật kiến thức càng rõ nét bởi thiết kế vi mạch đòi hỏi chuyên môn sâu, công cụ kỹ thuật và quy trình làm việc theo chuẩn công nghiệp. Việc đào tạo GV không chỉ giúp người dạy nâng cao năng lực, mà còn tạo điều kiện để kiến thức mới được đưa vào chương trình tại các trường, tiếp cận nhiều thế hệ SV.

Thầy cô đi học công nghệ mới - Ảnh 3.

Trường ĐH Nguyễn Tất Thành khai giảng chương trình đào tạo giảng viên thiết kế IC số cùng Synopsys Việt Nam

ẢNH: NTCC

Theo thông tin từ Synopsys VN, từ năm 2022, Synopsys từng bước xây dựng mô hình đào tạo thiết kế vi mạch tích hợp (IC) cho đội ngũ GV, từ các khóa đào tạo nền tảng đến chương trình chuyên sâu, chứng nhận giảng viên chuyên nghiệp, mở rộng đào tạo tại nhiều khu vực và phát triển các chương trình phù hợp với từng lĩnh vực chuyên môn.

Năm 2025, Synopsys VN mở rộng đào tạo sang lĩnh vực kiểm chứng (verification), phối hợp với Trung tâm đào tạo Khu Công nghệ cao TP.HCM. Chương trình có sự tham gia của GV từ nhiều trường ĐH, CĐ, trong đó có các trường ĐH Bách khoa, ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, ĐH Công nghiệp TP.HCM, ĐH Công nghệ TP.HCM, ĐH Nguyễn Tất Thành, ĐH Trà Vinh, CĐ Kỹ thuật Cao Thắng và CĐ Lý Tự Trọng. Học viên hoàn thành cả phần lý thuyết, thực hành và đánh giá cuối khóa.

AI đặt ra yêu cầu mới với người thầy

Theo NGƯT-TS Phạm Hữu Lộc, Hiệu trưởng Trường CĐ Công nghệ Thủ Đức, mỗi năm trường tổ chức cho GV tham gia thực tập, học tập và trải nghiệm tại DN, thuộc các lĩnh vực như công nghệ thông tin, cơ khí, ô tô, điện - điện tử và kinh tế. Các đợt học tập được lựa chọn dựa trên nhu cầu của ngành đào tạo và yêu cầu cập nhật kỹ năng của GV. Qua đó, người dạy có điều kiện tiếp cận công nghệ, máy móc, thiết bị và quy trình sản xuất mới, đồng thời nắm bắt những thay đổi của thị trường lao động.

Thầy cô đi học công nghệ mới - Ảnh 4.

Thầy Đỗ Trung Hậu thực hành, thực tập tại bệnh viện

ẢNH: NVCC

TS Lộc cho rằng trong bối cảnh chuyển đổi số, GV cần cập nhật kỹ năng nghề, công nghệ, thiết bị và quy trình làm việc; đồng thời biết sử dụng công cụ số, AI để thiết kế bài giảng và xây dựng học liệu. Người dạy cũng cần kiểm chứng kết quả do AI tạo ra và sử dụng công nghệ có trách nhiệm.

Yêu cầu này cho thấy AI không đơn thuần là công cụ giúp GV soạn bài nhanh hơn. Khi công nghệ có thể hỗ trợ tạo nội dung, xử lý thông tin và giải quyết một số nhiệm vụ, người thầy càng cần có năng lực chuyên môn để đánh giá tính chính xác, lựa chọn thông tin phù hợp và hướng dẫn SV ứng dụng vào công việc thực tế.

Việc cập nhật công nghệ cũng diễn ra ở những ngành có đặc thù khác biệt. Thầy Đỗ Trung Hậu, ngành điều dưỡng, Trường CĐ Viễn Đông, thường xuyên đến các bệnh viện (BV) như Chợ Rẫy, Bệnh Nhiệt đới, Nguyễn Trãi, Nhi đồng 2, Nhi đồng Thành phố và Đa khoa Thủ Đức để học tập, thực hành. Năm 2022, thầy có thời gian học tập tại các BV thuộc hệ thống Knappschaft ở Đức.

Từ trải nghiệm tại BV, thầy xây dựng các tình huống thực hành mô phỏng, kết hợp nhiều thiết bị để SV rèn luyện khả năng đánh giá tình huống, thực hiện quy trình và phối hợp kỹ năng. Thầy cùng đồng nghiệp cũng đang thử nghiệm một hệ thống mô phỏng một phần thao tác trong hồ sơ bệnh án điện tử, giúp SV làm quen với quy trình làm việc số hóa trước khi đi làm.

Trong bối cảnh AI và tự động hóa tiếp tục phát triển, người thầy không chỉ cần truyền đạt những gì đã biết, mà còn phải chủ động học thêm, biết đánh giá công nghệ và hướng dẫn SV sử dụng công nghệ đúng cách. Đó cũng là một phần quan trọng trong quá trình chuẩn bị nguồn nhân lực có khả năng thích ứng với yêu cầu công việc đang thay đổi.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.