Thầy giáo Czech nói tiếng Việt như gió, làm việc nhiều người mơ ước

Anh Ondrej Slowik, thầy giáo Séc nói tiếng Việt như gió năm nào từng trả lời phỏng vấn Báo Thanh Niên, đã trở thành phiên dịch tiếng Việt cho đoàn Thượng viện Quốc hội Cộng hòa Czech, trong các hoạt động thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Thượng viện Quốc hội Czech Milos Vystrcil hồi tháng 11.2025.

ẢNH: NVCC

Hành trình của thầy giáo Czech trở thành phiên dịch viên

Anh Ondrej Slowik, tên tiếng Việt là Nam, từng sống ở Việt Nam khoảng 8 năm, từng là giảng viên ngành ngôn ngữ Anh, Trường ĐH quốc tế Hồng Bàng, TP.HCM. Hai năm trở lại đây, anh và gia đình nhỏ của mình trở lại Czech định cư. 

"Tôi thích cuộc sống ở Việt Nam, thời tiết và đồ ăn tại TP.HCM rất phù hợp. Tôi thích cả môi trường nhộn nhịp của Việt Nam so với yên tĩnh của Czech", anh nói. Song, lý do chính để thầy giáo quay về Czech vì muốn 2 con gái của mình học tiếng Czech giỏi và sống gần hơn ông bà nội. "Tôi là con một. Mặc dù con cả ở với bố mẹ trong văn hóa Czech không quan trọng bằng trong văn hóa Việt Nam, nhưng có lẽ về việc này, tôi đã trở thành người Việt Nam thêm một chút rồi", nguyên văn tiếng Việt mà anh Ondrej Slowik chia sẻ với PV Báo Thanh Niên.

Khi trở về Czech, công việc toàn thời gian của Ondrej Slowik là phiên dịch, công việc bán thời gian là làm tại khoa Tiếng Việt tại Trường ĐH Brno. Còn lại, anh phiên dịch cho cộng đồng người Việt Nam tại Praha - Thủ đô của Czech. Khả năng tiếng Việt mượt mà, am hiểu văn hóa Việt sâu sắc trở thành điểm cộng rất lớn cho anh Ondrej Slowik.

ẢNH: NVCC

Thầy giáo Czech nói về cơ duyên trở thành phiên dịch viên của đoàn Thượng viện Czech trong chuyến thăm chính thức Việt Nam vừa qua: "Thượng viện Czechtìm một người Czech không phải gốc Việt để phiên dịch tiếng Việt, vì muốn Chính phủ Việt Nam nhìn thấy rằng việc người Việt Nam nói tiếng Czech là chuyện rất bình thường, và người Séc cũng nói tiếng Việt được. Khi biết tôi lên truyền hình ở Séc và Việt Nam khá nhiều, Giám đốc văn phòng Chủ tịch Thượng viện đã chọn tôi. Hóa ra chiến lược của bà thành công vì trước đến nay ít đoàn ngoại giao đưa theo thông dịch viên người Tây".

"Được ngài Tổng Bí thư khen nói tiếng Việt giỏi, đó là một điều rất đáng tự hào"

Với Ondrej Slowik, khi được là phiên dịch viên cho đoàn đại biểu cấp cao của Czech trong các phiên làm việc với Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường, Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn và các đại biểu Việt Nam vừa qua là dấu ấn, kỷ niệm đáng nhớ. Anh từng rất lo lắng, hồi hộp.

"Trước đó, tôi cũng đã đi theo đoàn Chính phủ Czech công tác ở Việt Nam một số lần, nhưng chưa bao giờ được phiên dịch cho những lãnh đạo cấp cao như lần này. Tôi đã phải chuẩn bị nhiều từ vựng chuyên ngành về lĩnh vực chính trị và hợp tác quốc tế, nhân viên của văn phòng Thượng viện Czech đã đưa cho tôi khoảng 100 trang tài liệu liên quan đến mối quan hệ ngoại giao giữa Czech và Việt Nam, giúp việc chuẩn bị đơn giản hơn", Ondrej Slowik kể.

"Khi tôi bắt đầu học tiếng Việt cách đây mười mấy năm thì một thầy giáo của tôi - tiến sĩ Ivo Vasiljev, sinh năm 1935, đã kể một kỷ niệm được phiên dịch cho đoàn chính phủ Tiệp Khắc (tên gọi đất nước trước đây, trước khi tách thành Cộng hòa Czech và Cộng hòa Slovakia) thăm Việt Nam vào những năm 1960 và được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cuối cùng ngài Chủ tịch đã mời thầy Vasiljev uống trà và cho phép xưng hô là "Bác Hồ". Từ giây phút ấy, tôi suy nghĩ "Ước gì tiếng Việt của mình đủ khả năng để nói chuyện được với những nhà lãnh đạo của Việt Nam". Bây giờ có vẻ ước mơ của tôi đã trở thành sự thật rồi. Người Việt Nam luôn rất vui khi người nước ngoài cố gắng nói tiếng Việt, đó là động lực rất mạnh để tôi cố gắng học ngôn ngữ Việt Nam sâu hơn. Vừa qua, tôi được ngài Tổng Bí thư khen nói tiếng Việt giỏi, đó là một điều rất đáng tự hào", anh Ondrej Slowik bày tỏ.

'Việt Nam cho tôi bao điều quý giá: Vợ con, bạn bè, nghề nghiệp, quê hương thứ 2'

Ondrej Slowik tốt nghiệp ngành ngôn ngữ Anh, Trường ĐH Khoa học và xã hội nhân văn, Czech, và với tình yêu Việt Nam (anh vô tình thấy người hàng xóm là cô gái Việt Nam luôn chăm sóc gia đình rất tuyệt), anh chọn tiếng Việt là ngoại ngữ thứ 2. 

Ondrej Slowik từng có thời gian là sinh viên khoa Tiếng Việt, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội, sống ở Hà Nội, đi nhiều tỉnh thành ở Việt Nam. Sau này, khi vào TP.HCM công tác, anh gặp được một nửa đời mình. Vợ của anh là một cô gái Việt Nam - đúng như anh mơ ước - nhà thiết kế thời trang Trần Thị Hoàng Mai. Họ đang có một tổ ấm hạnh phúc với 2 cô công chúa nhỏ.

Hiện đã sống ở Czech thi thoảng quay về Việt Nam trong những lần làm việc, song điều đó không khiến tình yêu mến với Việt Nam trong Ondrej Slowik vơi bớt. Anh thích được mọi người gọi là Nam, thích các món ăn miền Nam. "Việt Nam cho tôi tất cả những gì đáng giá, vợ con, bạn bè, nghề nghiệp, quê hương thứ 2, tôi vô cùng biết ơn".

ẢNH: NVCC

Thầy giáo Séc đang dạy tiếng Czech trực tuyến cho Trung tâm văn hóa Czech tại Hà Nội, anh hy vọng có thể về Hà Nội dạy tiếng Czech trong các lớp trực tiếp. Mới đây, anh cũng mới lấy xong bằng thông dịch viên tòa án Việt - Czech - Anh và chủ yếu làm dự án giúp đỡ những người Việt Nam không có điều kiện tài chính. Thầy giáo đi phiên dịch cho cộng đồng người Việt này tại ủy ban, làm việc với bác sĩ, các buổi họp phụ huynh… Nhà nước Czech trả lương cho anh, người Việt Nam được dịch vụ miễn phí. Công việc luôn khiến anh rất vui, vì dù không giàu có nhưng anh giúp đỡ được những người đang cần.

Một dự án thú vị không kém là Ondrej Slowik mới hoàn thành phụ đề cho bộ phim Trường hè 2001 của đạo diễn Dužan Đuong là người Czech gốc Việt, bộ phim nói về cuộc sống của một gia đình Việt Nam tại Czech.

ẢNH: NVCC