Thêm địa phương miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2026-2027: 'Trend' này thật đáng yêu

Chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông được Chính phủ quy định cụ thể tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3.7.2026.

Theo đó, từ năm học 2029 - 2030, miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc. Song, đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách (hoặc xã hội hóa) được khuyến khích thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa sớm hơn quy định tại khoản 1 điều này, ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai trước đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của địa phương.

Cho đến hôm nay (12.7.2026), cả nước đã có 5 địa phương miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ năm học 2026-2027. Đó là xã Hòa Vang (TP.Đà Nẵng); tỉnh Quảng Ninh; TP.HCM; tỉnh Cà Mau và phường Đồng Xoài (TP.Đồng Nai).

ĐỒ HỌA: THÚY HẰNG

Việc miễn phí sách giáo khoa theo lộ trình riêng của từng địa phương. Cụ thể:

Tại xã Hòa Vang (Đà Nẵng), từ năm học 2026-2027, khoảng 7.000 học sinh các cấp trên địa bàn xã Hòa Vang sẽ được mượn miễn phí sách giáo khoa, đáp ứng 100% nhu cầu của học sinh trên địa bàn. Trước đó, trong năm học 2025-2026, xã đã cho mượn miễn phí sách giáo khoa cho hơn 1.200 học sinh, dưới hình thức "Tủ sách dùng chung", nhằm huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí.

Tỉnh Quảng Ninh, từ năm học 2026-2027, cho mượn sách giáo khoa miễn phí với học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên cấp THPT đang theo học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh. Năm học 2026-2027, toàn tỉnh có 229 cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên với trên 293.000 học sinh, học viên được mượn sách giáo khoa miễn phí.

Từ năm học 2026-2027, TP.HCM sẽ miễn phí cho mượn sách giáo khoa đối với học sinh lớp 1, lớp 6 và lớp 10. Riêng học sinh có hoàn cảnh khó khăn và học sinh là người dân tộc thiểu số sẽ được cấp miễn phí sách giáo khoa. Sau đó, vào các năm học sau, thành phố sẽ mở rộng theo lộ trình để bao phủ tất cả mượn sách giáo khoa miễn phí cho các khối lớp vào năm 2029.

Tại Cà Mau, dự kiến, từ năm học 2026-2027 sẽ có khoảng 157.670 học sinh tiểu học được miễn phí sách giáo khoa trước. Sau đó, mở rộng sang THCS từ năm học 2027 - 2028 và tiếp tục áp dụng cho THPT từ năm học 2028 - 2029, để đảm bảo từ năm học 2029 - 2030 sẽ miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh.

Tại phường Đồng Xoài (thành phố Đồng Nai), trong năm học 2026-2027, miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 10 trên địa bàn phường, thông qua đề án “Thư viện sách giáo khoa dùng chung - cấp phát sách giáo khoa miễn phí”. Qua hơn 1 tháng vận động xã hội hóa, đề án “Thư viện sách giáo khoa dùng chung - cấp phát sách giáo khoa miễn phí” đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ các trường học, phụ huynh, học sinh cùng các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và nhà hảo tâm, qua đó vận động đủ 5.466 bộ sách giáo khoa chuyển về các trường tiểu học, trường THCS và học sinh lớp 10 trên địa bàn, phục vụ cho năm học 2026-2027.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Miễn phí sách giáo khoa, bước tiến nhân văn trong chính sách giáo dục và yêu cầu đổi mới quản trị trường học

Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, tiến sĩ Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, phường Xóm Chiếu, TP.HCM, nhìn nhận Nghị định số 271/2026/NĐ-CP quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông là quyết sách có ý nghĩa xã hội sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục. Nghị định không chỉ mang lại lợi ích thiết thực cho học sinh và phụ huynh mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ trong công tác quản trị nhà trường.

Tiến sĩ Đảo cho hay trong nhiều năm qua, chi phí mua sách giáo khoa luôn là một trong những khoản chi đầu năm học mà hầu hết các gia đình đều phải chuẩn bị. Đối với những gia đình có 2 hoặc 3 con đang đi học, khoản chi này không hề nhỏ. Khi miễn phí sách giáo khoa - là góp phần thực hiện mục tiêu công bằng trong giáo dục và giảm áp lực tài chính cho các gia đình.

Điều đáng ghi nhận là nghị định lựa chọn phương thức mượn - trả sách giáo khoa thông qua thư viện nhà trường, thay vì cấp phát để học sinh sở hữu như trước đây. Cách làm này vừa bảo đảm mọi học sinh đều có đủ sách để học tập, vừa sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước, hạn chế lãng phí và góp phần giáo dục ý thức bảo vệ tài sản công.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Theo tiến sĩ Đỗ Đình Đảo, các trường phổ thông cần sớm rà soát điều kiện cơ sở vật chất của thư viện, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý sách giáo khoa là yêu cầu tất yếu.

Khi hàng ngàn bộ sách giáo khoa được lưu trữ, bảo quản và luân chuyển hằng năm, thư viện không còn chỉ là nơi đọc sách mà sẽ trở thành trung tâm quản lý một hệ thống tài sản có giá trị lớn. Điều này đòi hỏi trường học phải đầu tư thêm kho lưu trữ, giá kệ, trang thiết bị bảo quản và nhân lực phù hợp. Các trường cần xây dựng phần mềm quản lý mượn - trả, kiểm kê điện tử, gắn mã QR hoặc mã định danh cho từng cuốn sách nhằm bảo đảm tính chính xác, minh bạch và tiết kiệm thời gian trong quá trình vận hành.

"Song song với đó là việc cần thiết của ban hành quy chế quản lý sách giáo khoa dùng chung, quy định rõ trách nhiệm của học sinh, giáo viên chủ nhiệm, nhân viên thư viện và các bộ phận liên quan trong việc tiếp nhận, bảo quản, sử dụng và hoàn trả sách", tiến sĩ Đảo trao đổi.