Thiên đường 'ăn biển, ngủ rừng'

Như với Quảng Ngãi, một trong số rất ít địa phương sau sáp nhập sở hữu 2 miền nghỉ dưỡng vừa đối lập nhưng hài hòa. Một bên là biển xanh, nham thạch núi lửa và những cánh đồng tỏi lộng gió; một bên là rừng thông, hồ thác và khí lạnh cao nguyên. Người ta gọi vui đó là hành trình "ăn biển - ngủ rừng", nhịp sống chậm giữa thiên nhiên nguyên sơ. Ấy là khi bạn theo đuổi hành trình từ biển đảo Lý Sơn lên với đại ngàn Măng Đen.

ẢNH: HẢI PHONG

Lý Sơn, đá và gió

Buổi sáng ở Lý Sơn bắt đầu bằng tiếng sóng vỗ vào vách đá núi lửa. Mặt trời nhô lên từ biển, phủ ánh vàng lên những chiếc tàu cá vừa cập bến sau đêm dài vươn khơi. Mùi muối mằn mặn hòa cùng hương tỏi đặc trưng tạo nên thứ hương vị rất riêng của đảo tiền tiêu. Lý Sơn không ồn ào như nhiều điểm du lịch biển khác. Người ta đến đây để sống chậm hơn. Để ngồi hàng giờ bên Hang Câu nghe gió lùa qua vách đá. Để đứng trên đỉnh Thới Lới nhìn biển xanh mở ra vô tận. Để chạy xe quanh đảo trong buổi chiều đầy nắng, ngang qua những ruộng tỏi nằm trên lớp đất đỏ bazan do núi lửa để lại hàng triệu năm trước...

Vẻ đẹp của Lý Sơn nằm ở sự tự nhiên, không cố phô bày. Một con đường ven biển chỉ có tiếng gió. Một bãi đá với vài chiếc thuyền thúng neo yên bình. Một quán nhỏ bán gỏi rong biển, cua huỳnh đế hay cá tà ma vừa kéo lưới. Tất cả tạo nên cảm giác nhẹ nhõm hiếm gặp giữa nhịp sống hiện đại.

Ảnh: Hải Phong

Nhiều du khách từng đến Lý Sơn đều có chung cảm giác lưu luyến. Có người nói càng lớn tuổi càng muốn quay lại đảo, bởi nơi này khiến con người thấy mình nhỏ lại trước thiên nhiên bao la. Du khách đến đây thường được khuyên đừng đi kiểu "check-in" cho đủ điểm đến. Hãy ở lại vài ngày, dậy sớm cùng ngư dân, ăn bữa cơm hải sản giản dị bên biển, tối ngồi nghe sóng dưới ánh đèn vàng.

Ẩn sâu trong từng mái đình, nhà thờ tộc họ hay những ngôi mộ gió nằm rải rác quanh đảo là câu chuyện về đội hùng binh Hoàng Sa năm xưa. Những người lính vượt biển ra Hoàng Sa, Trường Sa bằng những chiếc thuyền nhỏ, mang theo mệnh lệnh triều đình và cả nỗi bất an "người đi thì có mà không thấy về". Chính lớp trầm tích lịch sử ấy khiến Lý Sơn không chỉ đẹp mà còn mang chiều sâu văn hóa đặc biệt.

Trong một hội thảo về địa chất và văn hóa Sa Huỳnh - Lý Sơn, TS Phạm Thị Ninh (Hội Khảo cổ học VN) cho biết đảo Lý Sơn được hình thành chủ yếu từ các đợt phun trào bazan cổ xưa. Trên đảo Lớn hiện còn 5 miệng núi lửa gồm Hòn Tai, Hòn Tiền, Hòn Sỏi, Hòn Vung và Thới Lới. Người dân địa phương gọi 5 ngọn núi này là "ngũ linh" hay "ngũ sơn", như những linh vật canh giữ đảo tiền tiêu, cùng với Hòn Đụn ở đảo Bé tạo thành hệ thống dấu tích núi lửa độc đáo giữa biển khơi. Trong đó, Thới Lới là điểm đến nổi bật nhất. Từ độ cao khoảng 149 m so với mực nước biển, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh biển trời Lý Sơn. Buổi sớm, ánh nắng đầu ngày phủ lên những vách đá bazan đen tạo nên khung cảnh huyền ảo. Giữa lòng núi lửa cổ, hồ nước ngọt Thới Lới hiện lên như "báu vật" giữa đảo đá.

Lý Sơn đẹp nhất vào những ngày bình yên. Khi biển xanh trong đến tận đáy, ngước nhìn trời cao lồng lộng và khi ngồi rất lâu trước biển ngắm đá, lắng nghe tiếng sóng và tiếng gió.

Măng Đen, khoảng lặng đại ngàn

Điều đặc biệt của Quảng Ngãi hôm nay là chỉ sau một hành trình không quá dài, du khách có thể rời cái nắng mặn của biển để chạm vào khí lạnh cao nguyên. Nếu Lý Sơn mang vẻ đẹp phóng khoáng của biển đảo, thì Măng Đen lại mở ra một thế giới hoàn toàn khác. Những triền núi phủ rừng thông nối nhau, không khí se lạnh và tiếng gió rì rào giữa đại ngàn tạo cảm giác bình yên hiếm có.

Chính sự đối lập ấy tạo nên sức hút cho tuyến du lịch sinh thái "biển - rừng" của Quảng Ngãi. Buổi sáng còn ăn hải sản ở đảo tiền tiêu, tối đã có thể ngồi bên bếp lửa ở Măng Đen, nghe thông reo trong sương lạnh. Nhiều người tin rằng khi tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum hoàn thành, hành trình "sáng biển, chiều rừng" sẽ trở thành trải nghiệm đặc trưng của vùng đất này.

Ảnh: Thanh Trung

Người Măng Đen không thích nơi đây bị gọi là "Đà Lạt thứ hai". Bởi Măng Đen có nét riêng của mình: không quá đông đúc, không chen chúc phố xá, vẫn giữ được sự nguyên sơ mà nhiều điểm du lịch nổi tiếng dần đánh mất.

Buổi sáng ở Măng Đen thường bắt đầu bằng màn sương mỏng phủ quanh rừng thông. Không khí lạnh vừa đủ khiến người ta muốn đi bộ thật chậm trên những con đường đầy lá thông rơi. Hồ Đăk Ke phẳng lặng như tấm gương giữa rừng. Thác Pa Sỹ ngày đêm tung bọt trắng giữa đại ngàn. Những cung đường xuyên rừng tạo cảm giác như bước vào một thế giới khác, nơi thời gian trôi chậm hơn. Thế nhưng điều níu chân du khách ở Măng Đen không chỉ có cảnh sắc. Đó còn là cảm giác được nghỉ ngơi thật sự. Không nhiều còi xe, không khói bụi, không áp lực thường nhật. Chỉ còn tiếng chim rừng, mùi gỗ thông và những cơn gió lạnh len qua hiên nhà.

Ban đêm, nhiệt độ xuống thấp, cả vùng chìm trong sương mờ. Nhiều du khách thích ngồi bên bếp than, thưởng thức gà nướng, cơm lam, rau rừng và nhâm nhi ly rượu vang trong khí trời se lạnh.

Ảnh: Hải Phong

Ông Phạm Văn Thắng, Chủ tịch UBND xã Măng Đen, cho biết địa phương nằm ở độ cao khoảng 1.200 m so với mực nước biển, có nhiệt độ trung bình 18 - 22 độ C cùng hệ sinh thái rừng đa dạng với độ che phủ hơn 75%. Ngoài cảnh quan nguyên sơ gồm hồ, thác, suối và rừng thông, Măng Đen còn sở hữu nhiều giá trị văn hóa bản địa với các lễ hội truyền thống được gìn giữ, phục dựng, tạo nền tảng phát triển du lịch cộng đồng.

Những năm gần đây, Măng Đen thu hút nhiều dự án du lịch quy mô lớn, hình thành các sản phẩm mới theo hướng bền vững. Năm 2025, địa phương đón hơn 1,5 triệu lượt khách. Nhiều sản phẩm đặc trưng như cà phê xứ lạnh, sâm Ngọc Linh, dược liệu, rau hoa và thủy sản nước lạnh từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường. Theo ông Thắng, Măng Đen đặt mục tiêu trở thành khu du lịch quốc gia vào năm 2030, phát triển theo hướng "du lịch xanh" gắn với thiên nhiên, văn hóa bản địa và cộng đồng.

***

Điểm chung giữa Lý Sơn và Măng Đen là cả hai đều không phù hợp với kiểu du lịch vội vàng. Giá trị lớn nhất nằm ở thiên nhiên và cảm giác thư giãn mà thiên nhiên mang lại. Với du khách, hành trình "ăn biển - ngủ rừng" không đơn thuần là chuyến du lịch. Đó còn là cơ hội để sống chậm lại, nghỉ ngơi thật sự và cảm nhận rõ hơn sự hào phóng của thiên nhiên dành cho dải đất miền Trung - Tây nguyên này.

Ở Lý Sơn, người ta học cách ngồi lâu trước biển. Ở Măng Đen, người ta học cách dậy thật sớm để nhìn sương tan trong rừng thông. Đi, để sống chậm hơn.