Vì sao miền Trung mưa lũ khốc liệt, dị thường ?

Phan Hậu

Phan Hậu

(thực hiện)

6 Thanh Niên
Vì sao lại có tình trạng mưa lũ phức tạp tại các tỉnh miền Trung những ngày vừa qua và từ nay đến cuối năm mảnh đất này còn phải gánh chịu thêm bao nhiêu bão lũ?
Đường đi của áp thấp nhiệt đới và bão số 9, lúc 21 giờ ngày 25.10
	  /// Ảnh: Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia Đường đi của áp thấp nhiệt đới và bão số 9, lúc 21 giờ ngày 25.10 - Ảnh: Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia
Đường đi của áp thấp nhiệt đới và bão số 9, lúc 21 giờ ngày 25.10
Ảnh: Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia
Liên tục những ngày tháng 10, miền Trung gánh chịu các đợt lũ chồng lũ, bão chồng bão gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Vì sao lại có tình trạng mưa lũ phức tạp tại các tỉnh miền Trung những ngày vừa qua và từ nay đến cuối năm mảnh đất này còn phải gánh chịu thêm bao nhiêu bão lũ?

Mùa mưa lũ dị thường ở miền Trung: Nỗi thống khổ chưa hồi kết

Thanh Niên đã chuyển những câu hỏi này tới ông Nguyễn Văn Hưởng (ảnh), Trưởng phòng Dự báo khí hậu Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia. 
Vì sao miền Trung mưa lũ khốc liệt, dị thường ?

Ảnh: NVCC

Mưa, lũ phá vỡ nhiều kỷ lục lịch sử

* Thưa ông, chưa khi nào các tỉnh miền Trung liên tục đón các đợt mưa lũ dồn dập như vừa qua. Ông nhìn nhận ra sao về đợt thiên tai khốc liệt này?
- Đây là một đợt mưa, bão, lũ lớn ảnh hưởng đến khu vực miền Trung. Nguyên do ảnh hưởng của tổ hợp nhiều hình thái thời tiết nguy hiểm tác động cùng một lúc, dải hội tụ nhiệt đới đi qua Trung bộ, cùng với các xoáy thuận nhiệt đới liên tiếp hình thành hướng vào đất liền nước ta kết hợp với không khí lạnh và gió mùa đông bắc liên tục được bổ sung cùng địa hình chắn gió của dãy Trường Sơn. Sự kết hợp cùng lúc của các hình thái này là nguyên nhân chính gây nên các đợt mưa, lũ lớn dồn dập ở khu vực miền Trung trong thời gian vừa qua.
Diễn biến mưa lũ ở các tỉnh miền Trung vừa qua cho thấy thiên tai ngày càng khốc liệt, bất thường và khó dự báo. Đầu năm, chúng ta chịu ảnh hưởng của những đợt rét đậm, mưa đá diện rộng, nắng nóng kỷ lục, mưa bão nhiều và tập trung hơn, nhiều mưa lớn cục bộ, lũ lụt cũng sâu, diện rộng và kéo dài, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của nhân dân, đặc biệt khu vực miền Trung.

Xót xa Lệ Thủy đổ nát, tan hoang sau lũ lụt lịch sử trăm năm có một

* Các sông miền Trung ghi nhận mực lũ rất lớn. Điểm lại diễn biến mưa lũ thời gian qua, ngành khí tượng thủy văn có nhận định gì, thưa ông?
- Mưa lớn liên tiếp trút xuống khiến đợt lũ này chưa rút hết thì lũ mới lại chồng lên. Ở đợt lũ đầu tiên, từ ngày 6 - 14.10, đỉnh lũ trên sông Hiếu (Quảng Trị) tại Đông Hà là 4,69 m (đo 13 giờ ngày 8.10), vượt đỉnh lũ lịch sử năm 1983 là 0,11 m. Đỉnh lũ trên sông Bồ tại Phú Ốc (Thừa Thiên - Huế) là 5,24 m (đo lúc 23 giờ ngày 9.10), vượt đỉnh lũ lịch sử năm 1999 là 0,06 m.
Đợt lũ thứ hai, từ ngày 16.10 đến nay, đỉnh lũ trên sông Hiếu tại Đông Hà (Quảng Trị) tiếp tục xác lập mốc lịch sử mới với mực lũ đạt 5,36 m (đo 3 giờ ngày 18.10), vượt lũ lịch sử năm 1983 là 0,78 m, và vượt đỉnh lũ vừa thiết lập trước đó ngày 8.10 là 0,67 m. Đỉnh lũ trên sông Thạch Hãn tại Thạch Hãn (Quảng Trị) là 7,4 m (đo lúc 2 giờ ngày 18.10) vượt đỉnh lũ lịch sử năm 1999 là 0,11 m. Còn ở Quảng Bình, mực nước trên sông Kiến Giang tại Lệ Thủy là 4,88 m (đo lúc 6 giờ ngày 19.10) đã vượt đỉnh lũ lịch sử năm 1979 là 0,97 m.
Chúng tôi ghi nhận, lượng mưa trong ngày tại một số nơi đo được với lượng mưa cực lớn. Cụ thể, ngày 10.10, mưa tại A Lưới (Thừa Thiên-Huế) lên tới 594 mm; ngày 17.10 mưa tại Khe Sanh (Quảng Trị) là 582 mm. Đặc biệt, ngày 19.10, mưa tại Hoành Sơn (Hà Tĩnh) là 302 mm; còn tại Ba Đồn (Quảng Trị) lượng mưa lên tới 756 mm... Nếu so sánh tổng lượng mưa đo trong ngày thì đây là lượng mưa lớn chưa từng ghi nhận trong lịch sử.

Phận người trong những túp lều bên nghĩa địa giữa lũ lịch sử ở Quảng Bình

130 người chết, 18 người mất tích

Theo Văn phòng Ban Chỉ đạo T.Ư về phòng chống thiên tai, thống kê tại các tỉnh miền Trung và Tây nguyên từ ngày 6 - 25.10, mưa lũ đã làm 130 người chết và 18 người đang mất tích.

Dự báo còn 2 - 4 cơn bão ảnh hưởng đến nước ta

* Bão số 8 vừa áp sát Trung bộ thì Biển Đông chuẩn bị đón cơn bão số 9 và dự báo cũng hướng vào Trung bộ. Khu vực này vừa hết lũ chồng lũ, giờ lại đến bão chồng bão? Ông nhìn nhận ra sao về tình trạng thiên tai dồn dập này?
- Đầu năm, chúng ta chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, cuối năm lại chịu tác động của hiện tượng La Nina. Thời tiết nhiều khu vực ở nước ta có những diễn biến khá phức tạp. Nắng nóng gay gắt đầu năm, bão và mưa lớn dồn dập vào cuối năm.
Riêng tại miền Trung, suốt từ ngày 5 - 20.10 gần như ngày nào cũng có mưa to đến rất to. Theo thống kê, lượng mưa trong 20 ngày đầu tháng 10 nhiều nơi đã vượt so với trung bình nhiều năm từ 100 - 200%. Ở Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, nhiều nơi lượng mưa đã vượt 300 - 400% so với trung bình nhiều năm. Đặc biệt, tại Khe Sanh (Quảng Trị), tổng lượng mưa vượt tới 628% so với trung bình nhiều năm. Năm nay, không khí lạnh đến sớm và tương tác mạnh với các hệ thống thời tiết khác như bão, dải hội tụ nhiệt đới, nhiễu động gió đông trên cao nên gây ra những đợt mưa lớn và kéo dài ở khu vực miền Trung.
Ngay sau bão số 8, Biển Đông tiếp tục đón bão số 9 và dự kiến hướng vào các tỉnh nam Trung bộ. Như vậy, chỉ trong tháng 10, các tỉnh miền Trung liên tiếp chịu ảnh hưởng của 5 cơn bão, áp thấp nhiệt đới và vùng áp thấp. Cũng theo thống kê của chúng tôi, trong lịch sử, số lượng 4 cơn bão và 1 áp thấp nhiệt đới xuất hiện trong cùng một tháng 10 mới chỉ xảy ra năm 1983, năm nay là năm thứ hai tháng 10 có số lượng bão, áp thấp nhiệt đới xuất hiện nhiều như vậy.

Bão số 9 gió giật cấp 17, trở thành cơn cuồng phong rất nguy hiểm

* Thời gian còn lại của mùa mưa bão năm nay, các tỉnh miền Trung liệu có phải hứng chịu thêm đợt mưa lớn hay bão, lũ nào khác?
- Dự báo từ nay tới hết năm 2020, khu vực Biển Đông có khả năng xuất hiện 3 - 5 cơn bão và áp thấp nhiệt đới. Trong đó, có 2 - 4 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta, tập trung nhiều ở khu vực Trung bộ và phía nam. Trong tháng đầu năm 2021, vẫn có khả năng xuất hiện xoáy thuận nhiệt đới trên khu vực phía nam Biển Đông và có thể ảnh hưởng đến khu vực nam Trung bộ và Nam bộ. Ở khu vực Trung bộ, người dân cần đề phòng, sẵn sàng ứng phó với các đợt mưa lớn, đặc biệt mưa lớn dồn dập và kéo dài, có thể gây ngập lụt diện rộng trở lại.
Do ảnh hưởng của hiện tượng La Nina, thời tiết cực đoan ở nước ta còn diễn biến rất phức tạp. Người dân cần đề phòng khả năng xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như giông, sét, lốc, mưa đá trên phạm vi toàn quốc, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa, là các tháng 10 và 11. Ngư dân lao động trên biển cần đề phòng gió mạnh do tác động gió mùa tây nam ở vùng biển phía nam Biển Đông; gió đông bắc của không khí lạnh trên khu vực phía bắc và giữa Biển Đông vào các tháng chính của mùa đông năm 2020 - 2021. Còn ở Tây nguyên và Nam bộ, dự báo trong những tháng mùa khô 2020 - 2021, nhiều khả năng xuất hiện các đợt mưa trái mùa; xâm nhập mặn ở Nam bộ sẽ sớm và gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm.

Những căn nhà phao "thách thức" lũ lịch sử ở Quảng Bình: Nổi lên theo con nước

Bão số 8 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, gây mưa lớn ở các tỉnh từ Nghệ An đến Thừa Thiên - Huế

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, chiều 25.10, bão số 8 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới trên vùng biển từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị. Dự báo sau khi đi vào đất liền các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị, áp thấp nhiệt đới tiếp tục suy yếu thành một vùng áp thấp. Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới suy yếu từ bão số 8, các tỉnh từ Nghệ An đến Thừa Thiên - Huế có mưa vừa, mưa to, với lượng mưa phổ biến 30 - 80 mm.
Cũng theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, lúc 19 giờ ngày 25.10, tâm bão Molave trên khu vực miền trung Philippines. Vùng gần tâm bão sức gió mạnh nhất đạt cấp 11 - 12, tức là 100 - 135 km/giờ, giật cấp 14. Dự báo trong 24 - 48 giờ tới, bão di chuyển chủ yếu theo hướng tây và đi vào Biển Đông, trở thành cơn bão số 9 trong năm nay. Đến 19 giờ ngày 26.10, tâm bão cách đảo Song Tử Tây khoảng 450 km về phía đông đông bắc. Vùng gần tâm bão sức gió mạnh nhất đạt cấp 12, tức là từ 115 - 135 km/giờ, giật cấp 14.
Sáng nay 26.10, Ban Chỉ đạo T.Ư về phòng chống thiên tai tổ chức họp với các bộ, ngành để chỉ đạo công tác ứng phó bão Molave đang hướng vào Biển Đông.
P.Hậu

Bình luận

User
Gửi bình luận
Ba Lê

Ba Lê

Ăn của rừng rưng rưng nước mắt
NPHONG

NPHONG

Việc thay đổi khí hậu của tự nhiên - đã được các nhà khoa học dự báo từ rất lâu rồi; cộng với việc phá rừng, ngăn dòng chảy tự nhiên của các con sông nhiều quá làm mất cân bằng hệ sinh thái đã gây nên sức tàn phá khủng khiếp trong những ngày qua.
Ngay từ bây giờ, nếu không đưa ra các giải pháp kịp thời để chấn chỉnh cách ta đối xử với tự nhiên thì hậu quả e là sẽ còn tàn khốc hơn nữa !
Pham Tuấn Ba

Pham Tuấn Ba

Đó là do con người tác động đến môi trường sống nhiều quá...
ha***@gmail.com

ha***@gmail.com

Phải nói là mưa lũ khốc liệt bình thường mới đúng, chục năm qua mới là bất thường chứ trước kia năm nào miền Trung chẳng được kêu gọi cứu trợ
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Bãi biển thôn Phước Thiện, xã Bình Hải, H.Bình Sơn 
(Quảng Ngãi) xói lở vì sóng đánh	 /// ẢNH: PHẠM ANH

Sinh kế sau bão lũ: Khó khăn chất chồng

Sau các trận bão lũ mà nhất là bão số 9, tỉnh Quảng Ngãi đã tự gượng dậy nhưng vì thiệt hại quá nặng, lên đến 4.850 tỉ đồng, nên hiện tỉnh này thiếu vốn trầm trọng để giúp nông dân khôi phục sản xuất...