Thời tiết thất thường, nhà nông gặp khó

Nông dân khổ sở vì mưa to bất thường giữa mùa nắng

Trong tuần qua, đợt mưa trái mùa xuất hiện trên diện rộng ở Nam bộ và khu vực Tây nguyên, cục bộ nhiều nơi mưa rất to. Ngay tại TP.HCM, liên tiếp nhiều ngày trời nhiều mây, kèm theo giông sét kéo dài và mưa lớn xuất hiện nhiều nơi. Đặc biệt, vào chiều 6.3 ở khu vực P.An Lạc mưa lớn kéo dài khiến nhiều tuyến đường ngập sâu. Cá biệt trên tuyến đường Lê Đức Anh nước dâng cao nửa mét làm nhiều người đi xe chết máy, phải dẫn bộ, những hình ảnh vốn chỉ thường xuất hiện trong mùa mưa. Trong khi đó, ở khu vực Hóc Môn, Củ Chi… có nơi ghi nhận lượng mưa lên đến gần 100 mm, trong khi theo quy ước của ngành khí tượng lượng mưa 50 mm đã được xác định là mưa to.

ẢNH: TRẦN KHA

Ở khu vực Nam bộ, mưa lớn xuất hiện nhiều nơi, đặc biệt là khu vực biên giới tây nam. Ông Nguyễn Văn Nam, ở xã Cô Tô (An Giang), cho biết: Năm nay mưa trái mùa xuất hiện liên tục, kèm theo giông sét. Đến tuần rồi, mưa không chỉ xuất hiện vào chiều tối mà cả buổi sáng. Cụ thể như ngày 6.3, mưa lớn kéo dài hơn một tiếng đồng hồ lúc 9 - 10 giờ. Vào thời điểm này, nhiều đồng lúa đang chuẩn bị thu hoạch. Mưa giông khiến lúa bị ngã đổ, ảnh hưởng đến sản lượng. "Vụ đông xuân vốn được xem là chất lượng tốt nhất trong năm nhờ thu hoạch vào mùa nắng ráo, nay mưa xuất hiện nhiều khiến bà con rất lo sẽ ảnh hưởng đến chất lượng và giá thành. Làm nông mấy chục năm qua, hiếm khi tôi thấy vụ thu hoạch lúa đông xuân lại gặp mưa nhiều như vậy", ông Nam lo lắng.

Ở khu vực miền Đông và Tây nguyên, tình trạng mưa lớn và kéo dài cũng rất phổ biến. Mưa ảnh hưởng đến bà con trồng hồ tiêu cũng đang trong đợt thu hoạch và phơi sấy. Tình trạng mưa nhiều gây sốc nước, khiến những vườn chưa và đang thu hoạch bị rụng trái, hạt không chắc, ảnh hưởng đến cả số lượng và chất lượng. Còn những vườn mới thu hoạch xong, mưa xuống có thể làm phát sinh nấm bệnh, ảnh hưởng đến khả năng phục hồi. Trên các diễn đàn, nông dân trồng sầu riêng cũng vừa "than trời, trách đất" vừa chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong việc ứng phó với mưa trái mùa. Anh Trần Hùng, ở Bù Đốp (Bình Phước cũ) nói mưa liên tiếp 3 - 4 trận rồi, mà toàn là mưa lớn khiến nhà nông xoay xở không kịp. Nhiều bà con ở Đồng Nai, Lâm Đồng… cũng thông tin "cây đang xổ nhụy nhưng gặp mưa ngập trời, hoa rụng trắng gốc nên coi như mất trắng". Một số người khác chia sẻ kinh nghiệm, cách thức xử lý và động viên nhau cố gắng vượt qua thách thức thời tiết ngày càng bất thường.

Vì sao mưa trái mùa liên tục xuất hiện, mùa nắng diễn biến thế nào?

Về tình trạng mưa trái mùa xuất hiện bất thường thời gian qua, Th.S Lê Thị Xuân Lan, chuyên gia dự báo khí tượng thủy văn, giải thích: Thông thường, tháng 3 là đỉnh điểm của mùa khô ở Nam bộ, nhưng năm nay do rãnh thấp xích đạo hoạt động khá bất thường khiến mưa trái mùa gia tăng. Thường thì trục của rãnh thấp này ở khu vực phía nam bán cầu, nhưng năm nay lại di chuyển lên phía bắc và gần với Nam bộ nên gây mưa thường xuyên khi gặp điều kiện thuận lợi như không khí lạnh suy yếu. Kinh nghiệm theo dõi khí tượng nhiều năm qua cho thấy vào những năm có La Nina trục của rãnh thấp này thường nằm ở phía bắc đường xích đạo và gây mưa trái mùa nhiều hơn cho Nam bộ. Riêng năm nay dù La Nina không quá mạnh và đang chuyển dần về tình trạng trung tính nhưng trục rãnh thấp lại ở khá gần Nam bộ, nguyên nhân có thể là do tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng tăng khiến thời tiết có xu hướng cực đoan hơn. Cũng cần lưu ý, hiện tượng ENSO (La Nina và El Nino) cũng là hệ quả của quá trình biến đổi khí hậu.

NGUỒN: C.M.H

Hiện đang là giai đoạn cao điểm mùa nắng ở Nam bộ nên xu hướng chung là nhiệt độ sẽ tiếp tục tăng; mức nhiệt cao nhất ở miền Đông khoảng 35 - 37 độ C, một số khu vực như Bình Phước (cũ), Đồng Nai, Tây Ninh (cũ) mức nhiệt có thể đạt mức 37 - 38 độ C; còn tại TP.HCM, có những ngày nắng nóng đến 36 độ C. Lưu ý, từ sau ngày xuân phân (21.3), về đặc điểm thiên văn mặt trời vuông góc với đường xích đạo nên cường độ bức xạ mạnh nhất và nắng nóng gay gắt nhất. Mưa trái mùa xuất hiện thường xuyên sẽ khiến không khí trở nên oi bức kéo dài đến nửa cuối tháng 4 thì bắt đầu xuất hiện mưa trái mùa. Từ đầu tháng 5 một số nơi, đặc biệt là khu vực bán đảo Cà Mau, sẽ chuyển dần vào mùa mưa, sau mở rộng ra các khu vực khác ở miền Tây và Đông Nam bộ.

NGUỒN: C.M.H

Trong khi đó, ở miền Bắc đang bước vào giai đoạn cuối đông nên cường độ các đợt lạnh đang suy yếu nhanh và tần suất cũng thưa dần. Ngược lại, áp thấp nóng ở phía tây bắt đầu hoạt động mạnh lên và gia tăng sức ảnh hưởng đến nước ta. Từ tháng 4, áp thấp nóng bắt đầu tác động mạnh ở khu vực tây Bắc bộ như Điện Biên, Sơn La, Lai Châu và cả các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An… với mức nhiệt cao nhất phổ biến 37 - 38 độ C và cao hơn, sau mở rộng dần ra các khu vực khác. Ở các tỉnh miền Trung mùa nắng kéo dài từ khoảng tháng 5 - 8, đây là giai đoạn hiện tượng ENSO nhiều khả năng chuyển sang El Nino. Dự báo khu vực miền Trung xuất hiện tình trạng nắng nóng gay gắt và thậm chí là nắng nóng cực đoan ở một số nơi. Do vậy, người dân các tỉnh miền Trung cần chú ý và chuẩn bị phòng tránh. "Khoảng tháng 6 có khả năng khí hậu chuyển sang EL Nino, trùng với cao điểm nắng nóng ở miền Trung nên không loại trừ một số ngày nắng nóng đạt và vượt các giá trị lịch sử", bà Xuân Lan dự báo.