Thực phẩm chức năng giả: Công thức copy trên mạng, cắt xén 70% hàm lượng

Ngày 27.7, TAND TP.Hà Nội xét xử vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Dược phẩm MediUSA. Bị cáo Nguyễn Năng Mạnh, cựu chủ tịch công ty này, bị truy tố 3 tội "sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm", "vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "đưa hối lộ".

ẢNH: PHÚC BÌNH

Năm 2016, Mạnh cùng 2 người khác thành lập, điều hành 12 công ty, nhà máy. Bị cáo là cổ đông chính chi phối, trực tiếp chỉ đạo chung toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của "hệ sinh thái" này.

Pháp luật quy định trước khi đăng ký công bố sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, cơ sở sản xuất phải thực hiện đầy đủ quy trình gồm xây dựng công thức, thử nghiệm sản xuất, đánh giá chất lượng, hoàn thiện quy trình…

Song, thay vì thực hiện đúng, Mạnh chọn cách "đi tắt" bằng việc chỉ đạo nhân viên sử dụng công thức các sản phẩm đã được cấp phép hoặc công thức tìm trên mạng để chỉnh sửa, bổ sung rồi hoàn thiện hồ sơ đăng ký công bố.

Dù đã cóp nhặt công thức, Mạnh vẫn thấy chi phí cao nên tiếp tục chỉ đạo cắt 10 - 20% hàm lượng thành phần nguyên liệu các chỉ tiêu chất lượng chủ yếu, cắt 70% đối với các chỉ tiêu chất lượng không chủ yếu.

Các bị cáo đã sản xuất tổng cộng 88 loại thực phẩm chức năng giả, bán ra thị trường hơn 539 tỉ đồng, thu lợi bất chính hơn 264 tỉ đồng.

Trả lời tại tòa, Mạnh ban đầu nói "chưa sát sao" trong quản lý nên để xảy ra sai phạm. Tuy nhiên, chủ tọa bác bỏ lập luận này, bởi bị cáo có trình độ đại học chuyên ngành dược, lại là người điều hành cả loạt doanh nghiệp, khai không biết là thiếu thuyết phục.

Bị cáo sau đó thừa nhận sai phạm, cho biết phần lớn sản phẩm của MediUSA là gia công cho doanh nghiệp khác. Với các loại tự sản xuất, công ty dựa trên các công thức đã được cấp phép, hoặc thông tin tìm kiếm trên internet để phát triển thành sản phẩm của mình, chỉ thay đổi tên gọi.

ẢNH: PHÚC BÌNH

Cắt giảm gần hết, công dụng sẽ ra sao?

Chủ tọa đặt vấn đề tại sao không sản xuất đúng công thức đã đăng ký mà lại cắt giảm tới 70% hàm lượng một số nguyên liệu. Mạnh khai thị trường thực phẩm chức năng cạnh tranh gay gắt, nhiều doanh nghiệp để tăng uy tín đã đăng ký hàm lượng rất cao, nhưng được cấp phép rồi thì lại không thể tạo ra thành phẩm.

Bị cáo Phạm Văn Thụ, cựu Phó giám đốc MediUSA, cũng cho hay một số công thức được đăng ký tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) khi đưa vào dây chuyền có khối lượng nguyên liệu quá lớn hoặc không phù hợp với máy móc. Để có thể sản xuất, công ty phải điều chỉnh, cắt giảm hàm lượng.

Lý do trên tiếp tục bị hội đồng xét xử bác bỏ. Theo tòa, nếu muốn tăng tính cạnh tranh, doanh nghiệp phải tự nghiên cứu, phát triển công thức thay vì sử dụng của đơn vị khác, thậm chí cắt giảm hàm lượng. 

"Các bị cáo cắt giảm gần hết như vậy thì công dụng còn được giữ nguyên không. Không có lý do nào khác ngoài mục đích lợi nhuận", tòa nhấn mạnh.

Vẫn theo cáo trạng, ngoài sai phạm trong quá trình sản xuất, để các nhà máy được đi vào hoạt động, Nguyễn Năng Mạnh đã tác động, đưa tiền cho thành viên các đoàn thẩm định, kiểm tra nhằm "ưu ái" khi thẩm định, hậu kiểm, đánh giá kết quả và cấp giấy chứng nhận công bố sản phẩm.

Chỉ riêng tại Cục An toàn thực phẩm, Mạnh đã thống nhất cùng một số bị cáo chi hơn 3,3 tỉ đồng. Có những đoàn kiểm tra nhận tiền từ lãnh đạo cho đến thư ký, thành viên đoàn.

Hồi đầu năm, nhóm bị cáo tại Cục An toàn thực phẩm đã bị đưa ra xét xử liên quan đến bê bối tại đơn vị này. Cựu cục trưởng Nguyễn Thanh Phong bị cấp sơ thẩm tuyên phạt 20 năm tù về tội nhận hối lộ, sau đó được tòa phúc thẩm giảm án còn 16 năm 6 tháng tù.