Thương chiến Mỹ - Canada leo thang

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua (23.8) viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Canada muốn hưởng những lợi ích như một bang của Mỹ trong khi vẫn duy trì vị thế độc lập, theo AFP. "Nhiều năm qua, họ cũng đã áp mức thuế khổng lồ lên những người nông dân tuyệt vời của chúng tôi. Chuyện đó sẽ không còn nữa!!!", ông Trump viết thêm.

Ảnh: AP

Đàm phán đổ vỡ vào phút chót

Tổng thống Trump viết như trên sau khi Mỹ và Canada ngày 21.8 không đạt được thỏa thuận thương mại vào phút chót, và hai bên đổ lỗi cho nhau về việc này. Thủ tướng Canada Mark Carney nói rằng Tổng thống Trump đưa ra các điều kiện không thể chấp nhận được, dù các cuộc đàm phán trước đó đã diễn ra theo chiều hướng tích cực. Ông Carney khẳng định một trong những lý do khiến thỏa thuận đổ vỡ là vào phút chót, các nhà đàm phán Mỹ đã đưa ra hạn chế đối với những thỏa thuận thương mại của Canada với các quốc gia khác, theo AFP.

Trong khi đó, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh Mỹ buộc phải hành động sau một năm hứng chịu các biện pháp trả đũa từ Canada. "Chúng tôi đã chịu đựng đủ rồi, nên phải thực hiện các biện pháp đối phó", ông Greer phát biểu trên Kênh Fox News.

Sau khi đàm phán đổ vỡ, mức thuế 50% do ông Trump ra lệnh áp đặt lên hàng loạt mặt hàng nhập khẩu từ Canada chính thức có hiệu lực từ ngày 22.8. Mức thuế mới dự kiến sẽ ảnh hưởng đến khoảng 5% kim ngạch xuất khẩu hằng năm của Canada sang Mỹ, tương đương với lượng hàng hóa trị giá khoảng 20 tỉ USD, bao gồm nhiều mặt hàng từ gậy khúc côn cầu đến các sản phẩm nông nghiệp.

Đáp lại, Thủ tướng Carney ngày 22.8 tuyên bố Canada sẽ thực hiện các biện pháp thuế quan trả đũa nhắm vào Mỹ. Các mức thuế mới của Canada sẽ đặc biệt nhắm vào ngành thép và sữa của Mỹ, và sẽ có hiệu lực từ ngày 8.9. Khi được hỏi liệu Canada có đang tham gia vào một cuộc chiến thương mại hay không, ông Carney trả lời: "Khi bị tấn công, nghĩa là bạn đang ở trong tình trạng chiến tranh. Chúng tôi đã bị tấn công".

"Không thể quay lại như trước"

Sự leo thang căng thẳng mới nhất đang đẩy Mỹ và Canada lún sâu hơn vào cuộc chiến thương mại vốn đã khiến cả hai bên biên giới luôn trong tình trạng căng thẳng kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai vào tháng 1.2025, theo AP. Các chuyên gia cảnh báo rằng việc tăng thuế sẽ làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp, và gánh nặng này gần như luôn chuyển sang các hộ gia đình dưới hình thức giá cả hàng hóa đắt đỏ hơn.

Mỹ và Canada đã tranh cãi về vấn đề thương mại trong nhiều thập niên, thường xuyên công kích nhau về những điểm nhạy cảm như nhập khẩu gỗ xẻ mềm từ Canada hay quyền tiếp cận của Mỹ vào thị trường sữa được bảo hộ chặt chẽ của Canada. Dù vậy, bằng cách nào đó, hai nước vẫn duy trì được tình hữu nghị, quan hệ đồng minh và quan hệ đối tác thương mại.

Tuy nhiên, cách tiếp cận của Tổng thống Trump đối với Canada đánh dấu một sự thay đổi khác biệt hoàn toàn so với mối quan hệ hợp tác truyền thống giữa hai nước. Ông Trump đã áp thuế lên hàng hóa Canada nhằm nỗ lực đưa hoạt động sản xuất trở lại Mỹ, và từng đề xuất biến nước này thành bang thứ 51 của Mỹ.

Thủ tướng Carney cho hay Canada đã nhận thức được rằng "Mỹ đã thay đổi" và hai quốc gia sẽ "không thể quay lại mối quan hệ như trước", theo AP. Ông Carney nhậm chức vào năm ngoái, cam kết sẽ là một nhà đàm phán cứng rắn trước ông Trump. Các cuộc thăm dò cho thấy đa số người dân Canada phản đối việc nhượng bộ Mỹ dưới bất kỳ hình thức nào.