Mỹ - Canada: Đồng minh phân rẽ

Nhiều thành viên NATO cũng bị Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc như thế. Nhưng quyết sách trên của Mỹ khác biệt và đặc biệt ở chỗ hội đồng chung với Canada được thành lập vào năm 1940, tức là từ thời Thế chiến 2 còn diễn ra và tồn tại lâu hơn cả NATO. Hội đồng là biểu tượng cho mối quan hệ đồng minh quân sự và mức độ tin cậy chiến lược rất cao giữa hai nước láng giềng Mỹ - Canada.

Ảnh: Reuters

Thực chất, việc Mỹ và Canada giờ trở thành láng giềng phân cách và đồng minh phân rẽ bởi nhiều nguyên do, mà bất đồng quan điểm về ngân sách quân sự và quốc phòng chỉ là một. Sâu xa hơn thế là sự bất đồng quan điểm về những vấn đề chính trị thế giới và là mối bất hòa cá nhân giữa ông Trump với Thủ tướng Canada Mark Carney. 

Ông Trump gây hấn với Canada bằng tuyên bố sáp nhập Canada làm bang thứ 51 của Mỹ và áp đặt thuế quan nhằm vào đối phương. Đáp lại, ông Carney không chỉ đối phó mạnh tay mà còn tận dụng sự ứng xử kiên quyết và bản lĩnh để củng cố được quyền lực ở Canada. Thủ tướng Carney không hậu thuẫn Nhà Trắng trong cuộc chiến với Iran, đồng thời trì hoãn thực hiện thỏa thuận đã ký kết Canada mua 88 chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình F-35 của Mỹ.

Nhưng nặng ký hơn cả là đề xuất của ông Carney về các nước tầm trung liên thủ nhau lại thành khối để thoát khỏi sự lệ thuộc vào Mỹ trên mọi phương diện. Đề xuất của ông Carney chẳng khác gì giọt nước làm tràn ly. Quan hệ láng giềng xấu đi và đồng minh thêm lỏng lẻo tác động tiêu cực tới mối quan hệ giữa Mỹ và tất cả những đồng minh quân sự khác của nước này.