Tiến sĩ Hồ Tường: Người lưu giữ hồn võ Việt

Sinh ra đã gắn liền với võ thuật

Võ sư Hồ Văn Tường (tên thường gọi là Hồ Tường - PV), sinh năm 1954 tại Thủ Dầu Một, Bình Dương (nay là TP.HCM), là con út trong số ba người con của lão võ sư Hồ Văn Lành (tức Từ Thiện). Cố võ sư Từ Thiện là Chưởng môn đời thứ sáu môn phái Võ Lâm Tân Khánh - Bà Trà (viết tắt là Takhado), di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Việt Nam. Tên tuổi của võ sư Hồ Tường đã được làng võ cổ truyền biết đến từ lâu, với những đóng góp to lớn cho sự phát triển của võ học tại Việt Nam. Cũng vì xuất thân từ con nhà võ, nên lúc mới lên 4 tuổi, cậu bé Hồ Tường đã được cha cho làm quen với những đường quyền. 

"Võ Lâm Tân Khánh - Bà Trà được cha tôi đã truyền thụ lại từ rất sớm. Suốt thời gian từ năm 1965 đến 1972, tôi chỉ chuyên tâm học môn Võ Lâm Tân Khánh - Bà Trà với cha. Nhưng sau đó, tôi đã được cha gửi đi học môn võ Thiếu Lâm Bạch Hạc với võ sư Lê Văn Kiển (Chủ tịch Tổng hội Võ học Việt Nam từ 1969 đến 1975). Ngoài ra, trong thời gian đó tôi cũng theo học nhưng môn võ khác như Võ Lâm Tân Khánh - Bà Trà (nhánh khác) với Hồ Văn Thạch, Trần Văn Lãm, Trương Văn...; học quyền anh (boxing) với võ sư Kid Dempsey (Nguyễn Văn Phát)…", võ sư Hồ Tường nhớ lại.

ẢNH NHÂN VẬT CUNG CẤP

Theo lời kể của võ sư Hồ Tường, năm 1972, ông đã được Tổng cuộc Quyền thuật Việt Nam cấp chứng minh thư là huấn luyện viên chính thức, đảm trách công tác huấn luyện tại Võ đường Từ Thiện cho đến năm 1975. Đây được xem như sự công nhận ông là Chưởng môn của Võ Lâm Tân Khánh - Bà Trà Việt Nam đời thứ bảy, sau cha ông, võ sư Hồ Văn Lành.

"Phong trào tập luyện võ thuật ở miền Nam được khôi phục từ năm 1979. Thoạt đầu tôi chỉ cộng tác huấn luyện võ thuật cho một vài nơi nhưng đến năm 1981 thì "định cư" hẳn ở Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM cho đến nay", võ sư Hồ Tường chia sẻ.

Duy trì và phát triển võ cổ truyền

Cứ như thế, suốt 45 năm qua, võ Hồ Tường đã gây dựng và phát triển lớp võ tại Nhà văn hóa Thanh niên để các thanh thiếu niên ở TP.HCM có cơ hội học tập võ cổ truyền Việt Nam. Nhân đó, ông cũng muốn nhắn nhủ cho thế hệ thanh niên tiếp nối ý thức được rằng, người Việt Nam đã sáng tạo, bổ sung, hoàn chỉnh và sử dụng võ Việt Nam trong quá trình dựng nước, giữ nước và mở mang đất nước Việt Nam thành công mỹ mãn, cho nên tập luyện võ Việt Nam là nhớ đến công ơn cao dày của các bậc tiên tổ đã sáng tạo võ Việt Nam.

ẢNH: NHẬT THỊNH

"Võ thuật cổ truyền là một trong những nét truyền thống, lâu đời, đã đồng hành trong suốt quá trình dựng nước của dân tộc Việt Nam. Võ thuật cổ truyền cũng là một nét đẹp hiện hữu để có thể tôn vinh những giá trị văn hóa, lịch sử của dân tộc, cũng như thể hiện tinh thần thượng võ, tôn vinh sự bất khuất của dân tộc. Tập luyện võ Việt Nam với các loại binh khí cổ vừa luyện cho đôi tay mạnh mẽ, linh hoạt hơn, vừa nhớ lại những phút giây hào hùng của dân tộc trong lịch sử Việt Nam. Ngoài ra, tập võ cũng là phương pháp tập luyện thể dục cơ thể, giúp tăng cường sức khỏe, vừa phương pháp tập luyện phát triển chiều cao cho các bạn thiếu niên, nhi đồng…", võ sư Hồ Tường nhấn mạnh.

Biến cố lớn nhất trong cuộc đời của võ sư Hồ Tường là vào năm 2009, ông bị tai biến mạch máu não, tưởng chừng phải chấm dứt nghiệp dạy võ vì chứng bán thân bất toại làm liệt nửa người bên trái. Bằng nỗ lực tập luyện, ông dần khôi phục sức khỏe và quay lại với công việc.

"Là con nhà võ, biến cố trên không bao giờ khiến tôi phải đầu hàng. Suốt 6 tháng trời ròng rã tập vật lý trị liệu, tôi đã bắt đầu đi lại được và nói chuyện lưu loát như bình thường. 3 năm kể từ sau lần bị bạo bệnh (2012), tôi đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ", võ sư Hồ Tường hồi tưởng.

ẢNH: BẢO NGHI

Hơn 40 năm gắn bó với nghiệp dạy võ, võ sư Hồ Tường mong muốn võ cổ truyền được duy trì và phát triển mạnh mẽ trước sự phổ cập của các môn võ du nhập như taekwondo, judo, aikido… Ông chia sẻ: "Không dám so sánh hơn thua với những môn võ khác, tôi chỉ hy vọng người Việt Nam học võ cổ truyền để biết được những điều đã giúp dân tộc đấu tranh suốt mấy ngàn năm qua". Bên cạnh đó, ông cũng không khỏi lo ngại cho tương lai của võ cổ truyền khi nó dường như trở nên khá cổ hủ. Những năm trước đây, mỗi lần mở lớp dạy miễn phí, ông phải đi khắp các trường đại học để gửi… thư mời. Thậm chí võ sư Hồ Tường còn muốn đổi ba chữ "võ cổ truyền" thành "võ truyền thống" cho "dễ nghe" hơn với lứa trẻ ngày nay.

Dẫu vậy, có một điều mà võ sư Hồ Tường tâm đắc: "Võ cổ truyền Việt Nam ngày một được truyền bá mạnh mẽ ra nước ngoài, đặc biệt là các nước phương tây. Từ những ngày đầu lớp võ ra đời, đã có một số người nước ngoài tò mò tìm đến học khi họ sang Việt Nam du lịch. Trở về nước, một số lại trở thành võ sư võ cổ truyền Việt Nam "chi nhánh" nước ngoài...".

Tình yêu văn hóa

Ở cái tuổi "thất thập cổ lai hy", khi mà hầu hết mọi người đã an yên, sum vầy bên con cháu, thì ông Hồ Tường vẫn miệt mài với các lớp võ thuật, giảng đường đại học. Xuất thân là con nhà võ nhưng bản thân thầy Hồ Tường lại có tình yêu đặc biệt với nền văn hóa Việt Nam. Năm 1986 khi đang công tác ở Nhà văn hóa quận 1 (TP.HCM), thầy được cử đi học về bảo tồn bảo tàng. Năm 1991, thầy tốt nghiệp và bắt đầu tham gia giảng dạy các môn học về hệ thống di tích và danh lam thắng cảnh Việt Nam. Năm 1993, thầy tiếp tục học lên cao học, lấy bằng thạc sĩ năm 1995. Năm 2005, thầy thi nghiên cứu sinh sau khi đăng ký chỉ một ngày. Bằng vốn kiến thức đã tích lũy suốt nhiều năm, thầy đã dễ dàng vượt qua kỳ thi với số điểm rất cao.

ẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Cùng với việc nghiên cứu văn hóa, thầy Hồ Tường còn xuất bản nhiều sách về di sản văn hóa như: Đình Nam bộ, tín ngưỡng và nghi lễ, tục lệ thờ Hai Bà Trưng và Liễu Hạnh Thánh mẫu, Tòa thánh Cao Đài Tây Ninh, đình ở TP.HCM, nghi lễ vòng đời người...

"Hiện tôi đang là giảng viên hợp đồng của Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đồng thời là giảng viên thỉnh giảng của Trường ĐH Mỹ thuật TP.HCM. Ở Trường ĐH Mỹ thuật, tôi dạy môn Võ Lâm Tân Khánh - Bà Trà trong học phần Giáo dục thể chất từ năm 2019 liên tục đến nay", tiến sĩ Hồ Tường cho biết. 

Hơn 30 năm đứng trên bục giảng, niềm vui lớn nhất mà thầy nhận được là sự thành công của các thế hệ học trò. Nhiều em đã mở được công ty riêng, có em bảo vệ thành công luận án tiến sĩ. Với thầy Hồ Tường, những thành công ấy như một bản báo cáo kết quả của quá trình lĩnh hội kiến thức mà mình đã trao truyền. Bằng sự chân thành giản dị và tình yêu với nghề, ở bất cứ môn học nào, thầy Hồ Tường cũng luôn chia sẻ một cách đầy đủ nhất, chân thực, sinh động nhất những kiến thức mà mình có được.