Tiến sĩ tuổi 25 tỏa sáng xứ sương mù

Một ngày tháng 7.2025, Nguyễn Hoàng Nguyên nhận tấm bằng tiến sĩ tại Đại học Northumbria University, TP.Newcastle (Anh quốc) giữa ánh mắt trân trọng của bạn bè quốc tế. Nguyên vừa trải qua một hành trình dài, không chỉ là chuyện về học thuật mà còn là chuyện của một gia đình gieo mầm bằng yêu thương, những đêm sâu thao thức cùng con, những rung động khi lần đầu con bước vào phòng thí nghiệm...

Từ phòng thí nghiệm tại nhà

Nguyên sinh năm 2000, lớn lên trong một gia đình mà "mùi phấn trắng còn đậm hơn mùi cơm chiều". Cha là thầy giáo Nguyễn Tấn Huy, giáo viên ngữ văn Trường THPT chuyên Lê Khiết; mẹ là cô giáo Nguyễn Thị Hữu Vương, dạy Anh văn cùng trường. Ai cũng nghĩ con trai của 2 giáo viên ấy sẽ theo nghiệp chữ nghĩa. Thế nhưng, ngay từ bé, Nguyên đã say mê những phản ứng màu sắc của hóa học.

Ảnh: Gia đình cung cấp

Ông Nguyễn Tấn Huy cho biết phòng riêng của Nguyên ở sát sân thượng. Tối tối, khi cả nhà đã yên ắng, vợ chồng ông lại nghe tiếng "xèo xèo", "đì đoàng" nhỏ vọng ra từ hướng phòng con trai. Ban đầu, vợ chồng ông lo lắng vì nghĩ con làm đổ hóa chất. Rồi mọi thứ thành quen, bởi sau mỗi tiếng nổ nhẹ ấy là gương mặt con trai sáng lên vì một phản ứng hóa học thành công. Ông Huy kể con trai mê thí nghiệm tới mức có lúc quên cả ăn. Nhìn con vậy, vừa lo vừa thương, nhưng trong lòng sáng lên ý nghĩ: Rồi sẽ đến ngày con nó sẽ đi xa, đi sâu hơn về những kiến thức hóa học ấy.

Rồi một ngày, Nguyên thông báo với ba mẹ rằng mình đã chính thức nhận học bổng ngành hóa tại Đại học Northumbria. Nhìn con trai cầm tấm thư báo, ông Huy và vợ nhìn nhau, niềm vui xen lẫn nỗi lo, nhưng không ngạc nhiên. Vui vì con tìm được đường đi, lo vì lần đầu con xa nhà như vậy. Thế nhưng, đúng như những gì cha mẹ tin, Nguyên đã bước đi vững vàng.

Năm 2018, đặt chân đến Newcastle, Nguyên nhanh chóng trở thành sinh viên nổi bật. Giáo sư Matthew Unthanks, người hướng dẫn trực tiếp, nhớ lại: "Nguyên là sinh viên giỏi nhất khóa. Em có tinh thần làm việc kiên trì và kỷ luật hiếm thấy". Đến năm cuối đại học, Nguyên thực hiện dự án nghiên cứu mùa hè với kết quả xuất sắc, mở đường để theo học tiến sĩ, điều không hề dễ với sinh viên Việt Nam và quốc tế.

Đến hội nghị khoa học lớn nhất châu Âu

Ba năm làm nghiên cứu sinh, Nguyễn Hoàng Nguyên dành phần lớn thời gian ở trong phòng thí nghiệm. Đề tài của anh được AkzoNobel (tập đoàn sơn phủ toàn cầu) tài trợ. Đây là nghiên cứu chưa từng có tiền lệ, đòi hỏi mức độ kiên nhẫn và sáng tạo rất cao. Kết quả, anh đã tạo ra ví dụ đầu tiên của phương pháp sản xuất sơn bột mới, mở hướng ứng dụng hoàn toàn mới trong ngành sơn phủ thế giới. Công ty, sau đó, đã nộp đơn đăng ký bằng sáng chế, khẳng định giá trị khoa học của nghiên cứu.

Nói về cậu học trò Nguyễn Hoàng Nguyên, Giáo sư Matthew tự hào: "Đó là thành tựu đáng kể. Chúng tôi sắp công bố bài báo khoa học về công trình này. Nguyên đã làm được điều mà cả ngành đánh giá là đột phá". Theo Giáo sư Matthew, đề tài nghiên cứu này cực kỳ khó, chưa từng được thử nghiệm trước đây. Vậy mà Nguyên đã thành công trong việc tạo ra ví dụ đầu tiên về phương pháp mới này để sản xuất sơn bột.

Không chỉ vậy, Nguyễn Hoàng Nguyên còn thuyết phục giới khoa học châu Âu tại hội nghị CoSI - Coating Science International, sự kiện lớn nhất thế giới về sơn phủ. Đây là giải thưởng thuộc "mâm chiếu" của các "bậc trưởng lão", chuyên gia đầu ngành. Đối với những ai chưa biết, CoSI là hội nghị khoa học chính về sơn phủ ở châu Âu. Thế nhưng, một buổi sáng tháng 6.2024, tại Hà Lan, bài thuyết trình bảo vệ đề tài của Nguyễn Hoàng Nguyên đã vượt qua nhiều giáo sư, chuyên gia kỳ cựu để giành giải thưởng khoa học xuất sắc nhất của hội nghị. Đầu tháng 7.2024, Nguyên được trao giải. Giáo sư Matthew đánh giá thành tựu này thật sự đáng kinh ngạc. Rất hiếm sinh viên trẻ, lại là nghiên cứu sinh quốc tế, giành được giải thưởng cao nhất tại CoSI.

Trong khoảnh khắc bước lên sân khấu nhận giải, hình ảnh đầu tiên hiện lên trong tâm trí Nguyên không phải ánh đèn hội trường mà là cha mẹ ở quê nhà, những người cả đời chỉ mong con sống tử tế, học hành chăm chỉ.

LỜI HẸN NGÀY TRỞ VỀ

Ngày Nguyễn Hoàng Nguyên bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ở tuổi 24, cha mẹ như vỡ òa niềm hạnh phúc. "Nó thông tin với hai vợ chồng rằng "con làm được rồi ba ơi!". Mình nghe mà tay nổi da gà, run mà cả chai nước rớt xuống lúc nào không hay", ông Huy cười, kể lại.

Một năm sau, vào tháng 7.2025, Nguyên chính thức nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Northumbria University, TP.Newcastle (Anh quốc). Đó không chỉ là niềm tự hào của gia đình, của Trường THPT chuyên Lê Khiết, nơi nhiều thế hệ học sinh tài năng đã trưởng thành, mà còn cả quê hương Quảng Ngãi. Ông Huy cho biết hiện Nguyên dự định ở lại Vương quốc Anh vài năm để tích lũy kinh nghiệm trước khi trở về Việt Nam. Có lẽ chàng tiến sĩ sinh năm 2000 ấy muốn làm điều gì đó có ích cho quê mình...

Với những người làm cha làm mẹ, đó là món quà lớn hơn bất kỳ tấm bằng nào. Bởi sau tất cả, điều họ mong nhất không phải là con vươn tới đâu, mà là con không quên nơi mình đã bắt đầu. Còn hành trình của Nguyên, từ căn phòng nhỏ đầy tiếng "xèo xèo" khi thí nghiệm ở Quảng Ngãi đến sân khấu danh giá của một hội nghị khoa học quốc tế, đã minh chứng cho sức mạnh của đam mê, của lao động bền bỉ và của nền tảng yêu thương mà cha mẹ đã âm thầm gieo trồng.