Tín hiệu tích cực từ đàm phán Mỹ - Iran

Cuộc đàm phán cấp cao tại Thụy Sĩ nhằm tìm kiếm một giải pháp lâu dài cho cuộc xung đột Mỹ - Iran đã kết thúc vào sáng qua với việc các bên nhất trí thành lập "cơ chế giảm xung đột", theo AP dẫn tuyên bố chung từ hai nước trung gian Pakistan và Qatar.

Tiến triển đáng khích lệ

Hai phái đoàn - được dẫn đầu bởi Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf - đã bước vào vòng đàm phán cấp cao theo một phần của khuôn khổ thương thuyết kéo dài 2 tháng dựa trên thỏa thuận sơ bộ đạt được hồi tuần rồi ở Islamabad (Pakistan).

AP dẫn thông tin từ Pakistan và Qatar cho hay hai bên đạt được nhất trí về lộ trình nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, với các cuộc họp kỹ thuật sẽ được tiếp tục suốt tuần tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock (Thụy Sĩ).

Còn Đài NBC News dẫn tuyên bố chung của Bộ Ngoại giao Qatar và Pakistan nhận định phiên đàm phán Mỹ - Iran tại Thụy Sĩ diễn ra theo hướng "tích cực" và "mang tính xây dựng". Một trong các thành công quan trọng của vòng đàm phán cấp cao là thành lập "Ủy ban Cấp cao" có nhiệm vụ giám sát chính trị đối với hoạt động thương thuyết.

Tại cuộc họp, ủy ban thông qua một lộ trình nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, xây dựng nền tảng để lập tức triển khai ngay các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo về chương trình hạt nhân Iran, các lệnh cấm vận và cơ chế giải quyết tranh chấp. "Các bên đã đạt được tiến triển đáng khích lệ bao gồm xây dựng cơ chế cho các cuộc thảo luận kỹ thuật tiếp theo", AFP dẫn lời bên trung gian.

Ảnh: Reuters

Mỹ - Iran cũng đồng ý thiết lập đường dây giảm xung đột giữa các bên liên quan và chính phủ Li Băng nhằm ngăn chặn xung đột tái bùng phát. Bên cạnh đó, kênh liên lạc được thiết lập giữa các bên nhằm tránh những sự cố và hiểu lầm tại eo biển Hormuz.

"Phép thử đầu tiên" là Li Băng

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin phái đoàn đàm phán cấp cao của nước này đã rời Thụy Sĩ trở về Tehran sau 18 giờ thương lượng căng thẳng với phía Mỹ. Theo các hãng tin ISNA và Tasnim, nhóm chuyên gia kỹ thuật do Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi dẫn đầu tiếp tục ở lại Thụy Sĩ và tiến hành đàm phán kỹ thuật.

Sau khi cuộc đàm phán cấp cao chấm dứt, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên tiếng khen ngợi hai nước trung gian. "Những nỗ lực không mệt mỏi của Pakistan và Qatar đã mang đến tiến triển quan trọng hướng đến chấm dứt cuộc chiến ở Li Băng", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên X.

Nhà ngoại giao liệt kê một loạt các kết quả đến từ thương thuyết, như dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu dầu mỏ và sản phẩm hóa dầu, chấm dứt phong tỏa, giải ngân một số tài sản bị đóng băng của chính quyền Tehran và thống nhất được kế hoạch tái thiết, phát triển cho Iran. Tuy nhiên, ông Araghchi chỉ ra phép thử thực sự đầu tiên chính là cơ chế giảm xung đột cho Li Băng.

Đài Al Jazeera dẫn lời các nhà phân tích Iran cho rằng những gì vừa diễn ra ở Thụy Sĩ đã mở ra tình thế tiến thoái lưỡng nan về mặt chiến lược đối với Israel. Lý do là thỏa thuận mới có thể làm thay đổi mọi nguyên tắc và cách tiếp cận mà chính quyền Tel Aviv vốn quen thuộc trong thời gian qua.

Thỏa thuận ngừng bắn trước đây với Hezbollah do Mỹ và Israel điều phối, từ đó cho phép Tel Aviv tự do hành động, như duy trì sự hiện diện quân sự ở miền nam Li Băng, tiếp tục không kích các mục tiêu trên lãnh thổ láng giềng.

Thế nhưng, diễn biến mới tại cuộc đàm phán ở Thụy Sĩ mang đến cơ chế khác biệt, và có thể buộc Israel thích ứng với thực tế mới. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz của Israel vừa tuyên bố nước này không có ý định rút quân khỏi lâu đài Beaufort Castle, vị trí chiến lược ở phía bên kia sông Litani và sâu hơn đáng kể so với khoảng cách mà theo một số thông tin Mỹ muốn Israel rút quân.