Tổng thống Trump dọa không giúp NATO khi cần

"Chúng ta đã chi rất nhiều tiền. Nhưng khi chúng ta cần họ giúp một việc nhỏ, họ lại nói không, chúng tôi không muốn giúp", Tổng thống Trump phát biểu trong cuộc họp báo tại Phòng Bầu dục ngày 22.6.

"Thật là một điều ngu ngốc khi nói như vậy, bởi vì chúng ta hoàn toàn có thể nói điều đó với họ nếu muốn, và chúng ta có thể sẽ làm vậy", AFP dẫn lời ông Trump nói.

ẢNH: AP

Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa ông Trump và NATO tiếp tục căng thẳng vì chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran. Ông Trump từng đe dọa rút khỏi liên minh và cân nhắc giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu, sau khi một số nước thành viên từ chối cho máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận để tấn công Iran. Đến tháng 4, các nước NATO cũng không ủng hộ kế hoạch phong tỏa các cảng Iran của Mỹ.

Trong nhiều năm, ông Trump thường xuyên chỉ trích các đồng minh châu Âu, cho rằng các nước phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ trong vấn đề an ninh, song chi chưa đủ cho quốc phòng. Ông lập luận Mỹ đã gánh trách nhiệm lớn hơn nhiều so với phần đóng góp của các nước thành viên khác của NATO.

Bất chấp mối quan hệ căng thẳng với liên minh, ông Trump dự kiến sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng tới.

Gần đây, tại cuộc họp bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels (Bỉ), Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng tuyên bố Washington sẽ rà soát lại sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu. Ông cảnh báo lực lượng Mỹ có thể bị cắt giảm tại những nước không đáp ứng mục tiêu chi tiêu quốc phòng, theo The Guardian.

Theo ông Hegseth, đây sẽ là "một cuộc đánh giá thực chất", trong đó mức đóng góp của Mỹ cho NATO sẽ phụ thuộc vào việc các thành viên khác có thực hiện cam kết quốc phòng hay không. Ông nhấn mạnh với Washington, NATO trong tương lai phải là "con đường 2 chiều".

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn các thành viên NATO ở châu Âu đi đầu trong việc bảo vệ lục địa, đồng thời từng bước nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP vào năm 2035. Hầu hết các nước thành viên, ngoại trừ Tây Ban Nha, đã nhất trí về nguyên tắc với mục tiêu này tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở The Hague (Hà Lan) năm 2025.

"Đây là một cuộc đánh giá mà một số quốc gia sẽ thất bại, trong khi những nước khác sẽ vượt qua xuất sắc", ông Hegseth nói và hàm ý Mỹ có thể rút bớt lực lượng khỏi những nước chi tiêu quốc phòng thấp hoặc khó đạt các mục tiêu dài hạn.