TP.HCM huy động hơn 6.000 tỉ đồng cho công tác bảo tồn di sản

Ảnh: Phạm Hữu

TP.HCM đặt mục tiêu xếp hạng 70 công trình, địa điểm thành di tích

Vừa qua, tại buổi họp báo định kỳ ở Trung tâm Báo chí TP.HCM, Sở VH-TT TP.HCM thông tin việc cụ thể hóa Nghị quyết 80 trong công tác bảo tồn và phát huy di sản.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có từ 3 - 5 di sản văn hóa phi vật thể vào danh mục quốc gia; đồng thời xây dựng đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị đối với 50-70% các di sản được ghi danh.

Với di sản văn hóa vật thể, thành phố sẽ nghiên cứu, đề xuất xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và di tích quốc gia đối với những địa điểm có giá trị tiêu biểu. Đến năm 2030, phấn đấu xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa đối với 70 công trình, địa điểm thuộc danh mục kiểm kê; lập hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đối với 5 di tích cấp thành phố và đề nghị công nhận di tích quốc gia đặc biệt đối với 2 di tích cấp quốc gia. Thành phố cũng triển khai các thủ tục đề nghị công nhận địa đạo Củ Chi là di sản thế giới.

Trong công tác bảo quản, tu bổ, tôn tạo, TP.HCM phấn đấu hoàn thành đối với 100% di tích quốc gia đặc biệt, tối thiểu 70% di tích quốc gia và di tích cấp thành phố bị xuống cấp. Thành phố cũng lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phù hội đối với di tích quốc gia đặc biệt, tổ chức thăm dò, khai quật khảo cổ theo quy định.

Đối với di sản tư liệu, mục tiêu đến năm 2030 có từ 1 - 2 di sản được đưa vào danh mục quốc. Bảo tàng cũng sẽ được đầu tư các dự án xây dựng mới, cải tạo, mở rộng, nâng cao chất lượng chuyên môn theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và bản sắc.

Thành phố cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản văn hóa; đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế. Thông qua các nhiệm vụ và giải pháp trên, thành phố hướng đến bảo tồn di sản gắn với phát huy giá trị trong đời sống đương đại, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu gìn giữ di sản và mục tiêu phát triển bền vững.

Tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực và cơ chế bảo tồn

Ảnh: Nguyễn Văn Hà

Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản, Sở VH-TT TP.HCM đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm, tập trung vào nguồn lực tài chính, cơ chế tu bổ và xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể tham gia quản lý, bảo vệ di sản.

Thứ nhất, bảo đảm nguồn kinh phí cho công tác bảo tồn di sản. Thành phố ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước để bảo quản, tu bổ, tôn tạo các di tích có giá trị lịch sử, văn hóa, nhất là những di tích xuống cấp hoặc có nguy cơ bị xâm hại. Dự kiến, giai đoạn 2026-2030, ngân sách dành cho công tác này hơn 6.000 tỉ đồng. Bên cạnh đó, thành phố đẩy mạnh xã hội hóa, huy động sự tham gia đóng góp của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thông qua các hình thức tài trợ, hợp tác công - tư và các cơ chế phù hợp với quy định pháp luật.

Thứ hai, rà soát, hoàn thiện thủ tục thẩm định, phê duyệt và triển khai các dự án tu bổ; tăng cường phân cấp, phân quyền, đồng thời xây dựng danh mục di tích cần ưu tiên bảo quản, tu bổ dựa trên giá trị lịch sử, văn hóa, hiện trạng xuống cấp và mức độ cấp thiết.

Thứ ba, về trách nhiệm của các chủ thể quản lý di sản. Cơ quan quản lý nhà nước đảm nhiệm việc tham mưu chính sách, định hướng quy hoạch, hướng dẫn chuyên môn, thẩm định và giám sát công tác bảo tồn. Chính quyền địa phương và đơn vị quản lý di tích có trách nhiệm bảo vệ hiện trạng, tổ chức bảo quản, kịp thời đề xuất phương án sửa chữa, tu bổ và phát huy giá trị di tích. Các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tham gia khai thác di sản phải tuân thủ quy định pháp luật, bảo vệ các giá trị lịch sử, văn hóa và chịu sự giám sát của cơ quan có thẩm quyền.