TP.HCM siết an toàn thực phẩm từ chợ đầu mối đến bếp ăn

Ngày 18.8, đoàn giám sát của Thường trực HĐND TP.HCM do ông Cao Thanh Bình, Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP.HCM, làm phó trưởng đoàn, làm việc với các sở, ngành gồm: Sở Công thương TP.HCM, Sở Y tế TP.HCM, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, Ban Quản lý các khu công nghiệp và khu chế xuất TP.HCM (HEPZA) về công tác quản lý an toàn thực phẩm.

Khoảng trống quanh chợ đầu mối

Với hoạt động giết mổ, TP.HCM đã có lộ trình đóng cửa cơ sở thủ công và chính sách hỗ trợ cơ sở công nghiệp. Tuy nhiên, đoàn giám sát đề nghị ngành nông nghiệp làm rõ còn bao nhiêu cơ sở giết mổ thủ công, các nhà máy công nghiệp đang hoạt động ra sao và vì sao chưa khai thác hết công suất.

Ông Cao Thanh Bình dẫn chứng, mỗi ngày chợ đầu mối Hóc Môn tiếp nhận khoảng 5.500 - 6.000 con heo. Trong khi đó, một cơ sở giết mổ công nghiệp tại khu vực này được đầu tư công suất 4.000 con nhưng chỉ vận hành khoảng 1.500 con. Nếu thương lái giết mổ tại tỉnh lân cận rồi đưa thịt trở lại thành phố, việc kiểm soát sẽ khó khăn hơn.

ẢNH: THÚY LIỄU

Một bất cập khác nằm ở các điểm kinh doanh bên ngoài chợ đầu mối. Quanh chợ đầu mối Hóc Môn có gần 300 điểm bán hàng, trong đó 147 điểm cố định nhưng chỉ khoảng 50 điểm có giấy phép. Trong khi tiểu thương bên trong chợ này phải kiểm soát nguồn gốc và thực hiện nghĩa vụ thuế, còn nhiều điểm bên ngoài lại khó kiểm soát.

"Điều này vừa không công bằng, vừa không bảo đảm an toàn thực phẩm", ông Bình nói và đề nghị nghiên cứu cơ chế quản lý hoạt động kinh doanh quanh các chợ đầu mối.

Kiểm soát bếp ăn trường học, khu công nghiệp

Ông Nguyễn Hồng Chương, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết trong 2 năm qua, ngành y tế đã tiếp nhận 4 vụ ngộ độc thực phẩm lớn với tổng cộng 757 trường hợp, liên quan 3 cơ sở bánh mì và 1 trường tiểu học.

Tất cả người bệnh đều được điều trị, không có ca tử vong hoặc ảnh hưởng sức khỏe lâu dài. Nguyên nhân được xác định liên quan các vi khuẩn như Salmonella, E.coli hoặc Staphylococcus aureus.

ẢNH: THÚY LIỄU

Từ ngày 28.4.2025, Sở Y tế TP.HCM đã ban hành phác đồ điều trị ngộ độc thực phẩm và quy trình phối hợp giữa các tuyến điều trị với cơ quan an toàn thực phẩm. Khi nghi ngờ ngộ độc, cơ sở y tế phải ưu tiên cấp cứu, lấy mẫu, báo cáo nhanh trong một giờ và bằng văn bản trong 24 giờ. Ở hầu hết vụ lớn, tác nhân gây bệnh được xác định trong vòng 24 giờ.

Còn HEPZA hiện quản lý khoảng 4.800 dự án với 920.000 lao động. Bữa ăn giữa ca được tổ chức theo nhiều hình thức, từ nấu tại chỗ đến nhận suất ăn chế biến sẵn.

HEPZA đã phối hợp kiểm tra đột xuất đơn vị cung cấp suất ăn, hướng dẫn doanh nghiệp kiểm thực 3 bước, lưu mẫu và công khai danh sách cơ sở vi phạm. Tuy nhiên, lực lượng quản lý còn mỏng; một số bữa ăn có mức giá thấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Tại Khu chế xuất Tân Thuận từng xảy ra vụ ngộ độc histamine từ món cá, khiến 57 trong tổng số 455 người dùng bữa bị ảnh hưởng.

ẢNH: THÚY LIỄU

Với trường học, ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cho biết thành phố có 3.520 cơ sở giáo dục. Hiệu trưởng chịu trách nhiệm cao nhất về bữa ăn bán trú.

Ngành giáo dục sẽ tăng cường kiểm tra, chấm dứt hợp đồng với đơn vị vi phạm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm tại 100% cơ sở giáo dục. Sở cũng đề nghị địa phương kiểm tra hàng rong, thức ăn đường phố trước cổng trường.

Đoàn giám sát gợi ý UBND cấp xã rà soát, cung cấp danh sách nhà cung cấp thực phẩm đủ điều kiện để các trường lựa chọn ngay từ khâu đấu thầu. Với khu công nghiệp có nhu cầu lớn, thành phố cần tính phương án nấu tại chỗ để giảm rủi ro vận chuyển, bảo quản.

Đoàn giám sát cũng đề nghị các sở, ngành xây dựng quy trình liên thông từ giống, chăn nuôi, trồng trọt, giết mổ đến chợ đầu mối, chợ truyền thống và điểm bán lẻ. Quy trình phải quy định rõ trách nhiệm, cách truy xuất và phương án xử lý sự cố, khắc phục tình trạng quản lý phân tán, phản ứng chậm khi nguy cơ đã đi vào bữa ăn của người dân.