Cơ quan theo dõi biến đổi khí hậu Copernicus (C3S) thuộc Liên minh châu Âu cho biết thế giới vừa trải qua tháng 5 nóng thứ hai từng ghi nhận trong lịch sử, khi khí hậu cực đoan trở thành hiện tượng "bình thường mới".
Con số đáng lo ngại
Theo AFP dẫn báo cáo của C3S, nhiệt độ cảm nhận thực tế là 35-40 độ C tại hầu hết các khu vực ở châu Âu, trong khi nhiệt độ không khí bề mặt trung bình trên toàn cầu là 15,81 độ C, cao thứ 2 sau mức ghi nhận vào tháng 5.2024. Nhiệt độ bề mặt biển trung bình cũng là mức cao thứ hai trong lịch sử, chỉ sau tháng 5.2024.
Người dân ngủ bên ngoài để bớt nóng tại Karachi (Pakistan)
Ảnh: Reuters
Trong nghiên cứu Chỉ số Biến đổi khí hậu toàn cầu đưa ra ngày 11.6, hơn 70 nhà khoa học trên thế giới, trong đó có nhiều người đóng góp cho Ủy ban liên chính phủ về Biến đổi khí hậu của LHQ (IPCC), đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng nóng lên kỷ lục do con người gây ra và sự gia tăng mạnh mẽ các đợt sóng nhiệt biển. Theo nghiên cứu được công bố trên chuyên san Earth System Science Data, nhiệt độ toàn cầu năm 2025 đã tăng thêm khoảng 1,39 độ C so với trước thời kỳ tiền công nghiệp, trong đó có 1,37 độ C tăng thêm được xác định là do hoạt động của con người.
Nghiên cứu trên cho thấy trái đất đang tích lũy nhiệt với tốc độ nhanh chóng, làm trầm trọng thêm tình trạng mất cân bằng năng lượng, tức tốc độ năng lượng đi vào và rời khỏi hành tinh. Trong khi đó, mực nước biển đã cao thêm khoảng 23 cm từ năm 1901-2025, và đang dâng với tốc độ nhanh hơn, khoảng 3,84 mm mỗi năm. Chưa hết, số ngày có sóng nhiệt biển tăng hơn 3 lần kể từ năm 1991, đạt khoảng 65 ngày vào năm 2025.
Người dân đẩy nước giữa ngày hè nóng bức tại Lahore (Pakistan)
Ảnh: AFP
Những mối đe dọa mới
Nghiên cứu trên được IPCC đưa ra hằng năm, giúp các nhà hoạch định chính sách cập nhật tình hình của trái đất khi biến đổi khí hậu tăng tốc. Nghiên cứu dựa trên khoảng 40 bộ dữ liệu toàn cầu thu thập từ các vệ tinh và hàng loạt công cụ trên đất liền, trên biển và trên không.
Tuy nhiên, nỗ lực đối phó biến đổi khí hậu ngày càng bị lu mờ bởi các cuộc chiến ở Trung Đông và Ukraine, trong bối cảnh các nước đang đối diện khủng hoảng năng lượng toàn cầu và hạn chế về ngân sách. Theo IPCC, việc giám sát các chỉ số này trong tương lai, chẳng hạn như các phép đo đại dương và vệ tinh về sự mất cân bằng năng lượng của trái đất, đang bị đe dọa bởi các quyết định về địa chính trị và nguồn tài trợ công.
Nghiên cứu trên lưu ý nguồn tài trợ cho Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) của LHQ đã giảm, trong khi Hệ thống Quan sát khí hậu toàn cầu (GCOS) cũng bị đe dọa. Một số chương trình vệ tinh theo dõi khí hậu cũng gặp nguy cơ, trong đó có ở Mỹ. Có thể kể đến quyết định gần đây của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc dỡ bỏ hàng trăm thiết bị quan trắc biển sâu, sự sụt giảm trong hoạt động quan trắc tại chỗ ở châu Phi, Tây Thái Bình Dương và Nam Mỹ, cũng như máy bay mang hệ thống quan sát khí quyển của Anh gần đây đã bị cắt kinh phí hoạt động.
Dấu hiệu về đợt El Nino rất mạnh
C3S ngày 10.6 cho biết các mô hình dự báo toàn cầu ngày càng tin rằng hiện tượng El Nino rất mạnh có thể hình thành vào cuối năm nay, theo AFP. El Nino là hiện tượng làm tăng nhiệt độ bề mặt ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương, gây ra những thay đổi trên toàn cầu về gió, lượng mưa và thời tiết thất thường. Trong tháng 6, khoảng 75% các mô hình dự báo nhiệt độ nước biển trung bình tại các khu vực El Nino chính ở Thái Bình Dương có thể tăng 2,5 độ C hoặc hơn vào tháng 11. Tháng trước, chỉ 50% các mô hình đưa ra mức dự báo này.
Bình luận (0)