Tranh cãi: Chưa thành công là không đi họp lớp?

ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM

Chưa thành công là không đi họp lớp vì ngại

Những ngày gần đây, câu chuyện họp lớp trở thành chủ đề được bàn luận trên mạng xã hội. Với nhiều người trẻ, đây là dịp để gặp lại bạn bè, ôn chuyện cũ và hỏi thăm cuộc sống sau nhiều năm. Tuy nhiên, không ít người thừa nhận họ ngại tham gia khi cảm thấy cuộc sống hiện tại chưa được như kỳ vọng.

Anh Đỗ Thành Vỹ (31 tuổi, làm việc tại 121 Quốc Hương, P.An Khánh, TP.HCM; trước là P.An Khánh, TP.Thủ Đức), chia sẻ: "Ngày xưa học chung lớp, giờ mỗi người một hoàn cảnh. Người thành công, người bình thường, người thất bại. Nếu họp lớp chỉ để hỏi nhau lương bao nhiêu, làm chức gì, mua nhà chưa thì người chưa có thành tích chắc chắn sẽ ngại".

Nguyễn Hữu Minh (27 tuổi, làm việc tại 171 Hai Bà Trưng, P.Xuân Hoà, TP.HCM; trước là P.Võ Thị Sáu, Q.3) cũng từng nhiều lần từ chối họp lớp dù vẫn giữ liên lạc với một số bạn cũ. "Tôi ngại nhất câu hỏi: Bây giờ làm gì rồi?", Minh nói.

Sau khi tốt nghiệp đại học, Minh từng làm việc tại một công ty tư nhân, sau đó chuyển việc nhiều lần, có thời gian thất nghiệp rồi làm tự do. Trong khi đó, một số bạn cùng lớp đã có công việc ổn định, giữ vị trí quản lý hoặc tự kinh doanh.

"Tôi biết mỗi người có một con đường. Nhưng khi ngồi trong một nhóm mà gần như ai cũng có thành tựu để kể, còn mình thì chưa có gì nổi bật, tôi vẫn thấy chạnh lòng. Tôi sợ mình bị đánh giá, dù có thể chẳng ai đánh giá mình cả", Minh kể.

ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM

"Bảng thành tích" vô hình

Áp lực họp lớp đôi khi không bắt đầu từ chính buổi gặp, mà đã hình thành trước đó qua mạng xã hội. Facebook, TikTok hay Instagram khiến mỗi người dễ dàng nhìn thấy những chuyến du lịch, công việc mới, căn nhà, chiếc xe hay những cột mốc của bạn bè.

Đỗ Hải (25 tuổi, làm việc ở 3 Lê Trọng Tấn, P.Phương Liệt, Hà Nội; trước là P.Phương Liệt, Q.Thanh Xuân) từng né một buổi họp lớp vì vừa nghỉ việc.

"Có những người bạn tôi rất muốn gặp. Nhưng tôi nghĩ nếu đi, mọi người sẽ hỏi công việc. Tôi vừa nghỉ việc, chưa biết bao giờ tìm được công việc mới. Tôi không muốn phải giải thích quá nhiều", Hải kể.

Theo Hải, những hình ảnh về thành quả của bạn bè vốn không có gì bất thường. Nhưng với một người đang cảm thấy mình chưa đạt được điều mong muốn, việc liên tục nhìn thấy thành công của người khác dễ tạo ra tâm lý so sánh.

Trần Nguyễn Hữu Thắng (29 tuổi, làm việc ở 83 Nguyễn Văn Trỗi, P.Phú Nhuận, TP.HCM; trước là P.11, Q.Phú Nhuận), cho rằng áp lực càng rõ nếu nội dung họp lớp thường xoay quanh thu nhập, chức vụ, tài sản, hôn nhân hay con cái.

"Họp lớp mà cứ hỏi lương bao nhiêu, nhà mấy tỷ, xe gì, con học trường nào thì khác gì cuộc thi thành tích?", Thắng nói.

Tuy nhiên, không phải ai cũng cho rằng chưa thành công là lý do để né họp lớp. Lê Thị Thuỳ Hương (25 tuổi, làm việc tại 285 Cách Mạng Tháng Tám, P.Hoà Hưng, TP.HCM; trước là P.12, Q.10), nói: "Nếu bạn bè thành công thì chúc mừng họ. Nếu mình chưa thành công thì cố gắng. Tại sao phải mặc cảm?".

Khi thành công trở thành "tấm vé" để xuất hiện

Từ hai luồng quan điểm trên, chuyên gia tâm lý Vũ Hoàng Anh, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý An Tâm (P.Phú An, TP.HCM; trước là P.Hiệp An, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), cho rằng vấn đề sâu xa nằm ở cách mỗi người định nghĩa thành công.

"Trong một nhóm bạn, người có thu nhập cao nhất có phải là người thành công nhất? Người mua nhà sớm có phải là người hạnh phúc nhất? Người giữ chức vụ cao có chắc đang hài lòng nhất với cuộc sống? Câu trả lời không đơn giản", ông Anh nói.

Theo ông, mỗi người trưởng thành trong những điều kiện, cơ hội và lựa chọn khác nhau. Có người sớm tìm được công việc phù hợp, có người mất nhiều năm mới biết mình muốn gì, có người phải dành phần lớn thu nhập để chăm sóc gia đình, cũng có người chủ động chọn cuộc sống đơn giản.

"Vì vậy, dùng tiền bạc, chức vụ hay tài sản để đo lường thành công có thể tạo ra một cách nhìn rất hẹp. Khi gặp lại bạn bè, người đang thiếu tự tin dễ chỉ nhìn vào những điều mình chưa có, thay vì những gì đã đạt được", ông Anh nói thêm.

Chuyên gia tâm lý Lê Mỹ Cẩm Hoài, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Khải An (P.Bình Trưng, TP.HCM; trước là P.An Phú, TP.Thủ Đức), cho rằng cần phân biệt giữa việc không muốn đi họp lớp và muốn đi nhưng không dám đi vì sợ mình chưa thành công.

"Không phải ai cũng thích những cuộc gặp đông người và không phải tình bạn nào cũng cần duy trì bằng những buổi họp lớp. Đó là lựa chọn cá nhân. Nhưng nếu một người nhớ bạn bè, muốn gặp lại nhưng không dám xuất hiện chỉ vì sợ bị đánh giá, điều đó cho thấy họ đang đặt giá trị bản thân quá nhiều vào ánh nhìn của người khác", bà Hoài phân tích.

Theo bà, chính cách tổ chức và trò chuyện quyết định một buổi họp lớp có trở thành "cuộc thi thành tích" hay không. Nếu những câu hỏi đầu tiên là "lương bao nhiêu?", "làm chức gì?", "mua nhà chưa?", người đang gặp khó khăn dễ cảm thấy mình bị đặt lên bàn cân. Ngược lại, khi mọi người dành thời gian nhắc chuyện cũ, hỏi thăm sức khỏe và lắng nghe nhau, khác biệt về hoàn cảnh sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn.

"Điều đáng suy nghĩ không phải là có nên đi họp lớp hay không, mà là tại sao một người lại cảm thấy mình phải thành công mới xứng đáng xuất hiện. Một người vừa thất nghiệp, thu nhập thấp, chưa mua được nhà, chưa có xe hay chưa lập gia đình vẫn hoàn toàn có thể đến gặp bạn bè. Những điều đó không làm họ kém giá trị hơn", bà Hoài nói.

Bà cũng cho rằng: "Đôi khi người ta đến họp lớp không phải để kể về những gì đã đạt được, mà chỉ cần được hỏi một câu giản dị: "Dạo này ổn không?". Sau nhiều năm, có khi như vậy đã đủ cho một cuộc gặp".