Tranh luận nảy lửa về quản lý AI

Hãng Kyodo News hôm qua đưa tin các bộ trưởng thương mại của G20 đã thông qua tuyên bố chung kêu gọi thận trọng trong việc ban hành quy định "cứng nhắc" đối với các công nghệ mới nổi như AI. Tuyên bố được thông qua sau 2 ngày tranh luận sôi nổi (1 - 2.9) dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick và Giám đốc Văn phòng Chính sách khoa học và công nghệ Nhà Trắng Michael Kratsios, cùng sự góp mặt và đóng góp ý kiến của lãnh đạo các công ty hàng đầu về AI như Jensen Huang (Nvidia), Sam Altman (OpenAI) hay Mark Zuckerberg (Meta).

Quan điểm từ Mỹ

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh đang có một cuộc tranh luận quy mô toàn cầu về cách các chính phủ ứng xử với AI. Một ủy ban của LHQ gần đây cảnh báo sự phát triển của AI đang vượt xa tầm hiểu biết khoa học và chính sách quản lý nhà nước. Các sự kiện mới nhất, chẳng hạn như vụ tấn công mạng do một mô hình AI của OpenAI gây ra đã làm tổn hại cơ sở hạ tầng của Công ty AI Hugging Face, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ buông lỏng giám sát của các công ty AI hàng đầu trong quá trình thử nghiệm sản phẩm.

ẢNH: REUTERS

Theo tường thuật của Reuters, chính quyền Mỹ đã cố gắng kêu gọi các thành viên G20 không nên can thiệp quá sâu, tạo ra quá nhiều quy định, luật lệ làm cản trở sự phát triển của AI. Mục tiêu đó hoàn toàn tương đồng với tư duy của các công ty AI lớn nhất thế giới, gần như toàn bộ đều là doanh nghiệp Mỹ. Trong các phiên thảo luận, ông Altman và ông Huang nhấn mạnh lợi ích to lớn không thể bỏ qua của AI, đồng thời kêu gọi các nhà quản lý không nên đặt ra những quy định dựa trên phỏng đoán lý thuyết về tác hại của công nghệ này.

Trước đại diện các nước thành viên Liên minh Châu Âu (EU) như Pháp, Ý và Đức cùng Phó chủ tịch Ủy ban Châu Âu phụ trách công nghệ Henna Virkkunen, tỉ phú Elon Musk (ông chủ của Tesla và SpaceX) đã chỉ trích các chính sách của EU kìm hãm sự phát triển công nghệ. "Bạn cần một môi trường tương đối tự do về quy định, có nghĩa là những điều mới mẻ phải được coi là hợp pháp chứ không phải bất hợp pháp. 

Ví dụ, tại EU, chúng tôi nhận thấy mức độ quản lý rất cao và nhiều thứ thường bị mặc định là bất hợp pháp. Điều này cản trở sự tiến bộ của các công nghệ mới. Nó không hoàn toàn ngăn chặn được sự phát triển, nhưng làm chậm lại đáng kể", ông Musk nhấn mạnh.

ẢNH: AFP

Châu Âu nghĩ khác

Phản bác quan điểm của ông Musk, bà Virkkunen không cho rằng sự đổi mới và quản lý là hai mặt đối lập. "Tại châu Âu, chúng tôi đặt ra quy định trước còn tại Mỹ, họ thường xử lý vấn đề bằng các vụ kiện", vị quan chức EU nói, ngụ ý rằng Mỹ cũng đang dùng tòa án và các luật hiện hành để xử lý những hành vi mà EU chủ động điều chỉnh trước bằng luật.

"Ở cấp tiểu bang tại Mỹ, hiện nay có hàng trăm quy định về AI. Đó là điều chúng tôi muốn tránh bằng cách đưa ra Đạo luật AI với một quy định cho toàn thị trường", bà Virkkunen trả lời AFP sau hội nghị. Đạo luật AI được EU thông qua vào năm 2024 và vừa chính thức có hiệu lực từ tháng 8, phân loại AI theo mức độ rủi ro và áp đặt lệnh cấm dựa theo đó. Đạo luật này được coi là nỗ lực toàn diện đầu tiên trên thế giới nhằm quản lý AI, cấm một số hoạt động được coi là gây ra "rủi ro không thể chấp nhận được", đồng thời áp đặt các tiêu chuẩn minh bạch đối với các dịch vụ AI khác.

Bộ trưởng Khoa học và công nghệ Anh Chris McDonald tỏ ra thận trọng hơn. Ông không phủ nhận những tiềm năng của AI mà giới lãnh đạo công nghệ miêu tả, nhưng lưu ý rằng "các lãnh đạo doanh nghiệp có tập trách nhiệm khác với những người đứng đầu bộ máy nhà nước". Vị bộ trưởng cho biết Anh đang theo đuổi cách tiếp cận cân bằng, vừa thúc đẩy phát triển AI nhưng cũng có biện pháp bảo vệ niềm tin của công chúng.