Nhiều người trẻ uống kẽm với kỳ vọng đẹp da, giảm rụng tóc; nam giới bổ sung kẽm để tăng cường sinh lý; trong khi người lớn và trẻ nhỏ dùng kẽm vì lo cơ thể thiếu chất.
Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng thường bị bỏ qua là: Cơ thể thực sự thiếu kẽm và cần bổ sung, hay chỉ đơn giản là mọi người muốn “nhận thêm” lợi ích từ kẽm theo tâm lý đám đông?
Kẽm là vi chất thiết yếu đối với cơ thể, nhưng liệu có thực sự mang lại những tác dụng ‘thần kỳ’ như nhiều quảng cáo
ẢNH MINH HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT
Theo bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, ở người thiếu kẽm, bổ sung kẽm có thể cần thiết. Nhưng nếu lượng kẽm trong cơ thể đã đủ, chưa có cơ sở để cho rằng uống thêm sẽ mang lại lợi ích.
Rụng tóc không đồng nghĩa với thiếu kẽm
Bác sĩ Dung cho biết thiếu kẽm thực sự có thể gây rụng tóc, nhưng đây chỉ là một trong nhiều nguyên nhân. Rụng tóc còn có thể liên quan đến di truyền, thiếu sắt, bệnh tuyến giáp, thay đổi nội tiết, chế độ ăn, stress, thuốc đang sử dụng hoặc các bệnh lý da đầu.
Vì vậy, việc thấy tóc rụng rồi tự bổ sung kẽm trong nhiều tháng có thể khiến người bệnh bỏ qua nguyên nhân thực sự. Theo Học viện Da liễu Mỹ (AAD), nếu không có tình trạng thiếu vi chất, thì việc bổ sung thêm không phải là cách điều trị rụng tóc thường quy.
Kẽm có thực sự giúp “đẹp da”?
Theo bác sĩ Dung, khi thiếu kẽm, người bệnh có thể xuất hiện viêm da, tổn thương quanh các lỗ tự nhiên, da khô, chậm lành vết thương và một số biểu hiện khác. Đây là lý do kẽm có thể xuất hiện trong một số đơn thuốc da liễu.
Tuy nhiên, cần phân biệt rất rõ: Kẽm cần thiết để duy trì làn da khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc uống thêm kẽm sẽ làm da đẹp hơn ở người không thiếu kẽm.
“Kẽm cần cho hoạt động bình thường của da, nhưng điều đó chưa đủ để khẳng định một người khỏe mạnh uống thêm kẽm sẽ có làn da đẹp, trắng mịn hơn hay giảm nếp nhăn. Vì vậy, khi thấy một sản phẩm kẽm được quảng cáo ‘làm đẹp da’, chúng ta nên tự hỏi rằng mình có đang thiếu kẽm hoặc có bệnh lý da cần bổ sung kẽm hay không”, bác sĩ Dung chia sẻ.
Ở người không được chẩn đoán thiếu kẽm, việc uống thêm không giúp đẹp da, giảm rụng tóc hay tăng cường sinh lý ở nam như nhiều lời quảng cáo
ẢNH MINH HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT
Nam giới uống kẽm có giúp “tăng sinh lý”?
Bác sĩ Dung cho biết kẽm có vai trò trong hoạt động của hệ sinh sản nam và quá trình tạo tinh trùng. Thiếu kẽm có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản, nhưng điều này không đồng nghĩa bổ sung kẽm sẽ giúp mọi nam giới tăng testosterone, ham muốn hoặc cải thiện chất lượng tinh trùng.
Đây cũng là lý do mọi người cần thận trọng với các thông điệp quảng cáo suy rộng từ vai trò sinh học của kẽm.
Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên công bố trên JAMA, theo dõi hơn 2.300 cặp đôi đang điều trị vô sinh, cho thấy nam giới dùng axit folic kết hợp 30 mg kẽm nguyên tố mỗi ngày trong 6 tháng không cải thiện đáng kể nồng độ, khả năng di động hay hình thái tinh trùng so với nhóm dùng giả dược.
“Vấn đề sinh lý ở nam giới có thể liên quan đến một số bệnh lý khác, nội tiết, thuốc đang sử dụng, thuốc lá, rượu bia… Nếu chỉ uống thêm kẽm, nguyên nhân chính có thể vẫn chưa được xử lý”, bác sĩ Dung lưu ý.
Người khỏe mạnh uống kẽm có “tăng đề kháng”?
Bác sĩ Dung cho hay, người thiếu kẽm có thể bị ảnh hưởng chức năng miễn dịch, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa người khỏe mạnh cứ uống thêm kẽm sẽ ít mắc bệnh hơn.
Ở trẻ em, không phải trường hợp nào cũng cần bổ sung kẽm thường xuyên để phòng bệnh. Sau khoảng 6 tháng tuổi, trẻ nên được ăn bổ sung phù hợp với lứa tuổi, ưu tiên các thực phẩm giàu kẽm thay vì phụ thuộc vào thực phẩm bổ sung.
Tương tự, không phải cứ người lớn tuổi là cần bổ sung kẽm mà cần xem xét chế độ ăn, tình trạng dinh dưỡng, bệnh đường tiêu hóa hoặc các yếu tố có thể làm giảm hấp thu và tăng nguy cơ thiếu vi chất.
Khi có các biểu hiện bất thường hoặc nghi ngờ thiếu kẽm, tốt nhất mọi người nên đi khám trước khi bổ sung.
Vì sao các lời quảng cáo dễ “thổi phồng” công dụng của kẽm?
Theo bác sĩ Chu Thị Dung, những lời quảng cáo về sản phẩm bổ sung kẽm thường bắt đầu từ một sự thật: Cơ thể cần kẽm. Tuy nhiên, một người cần kẽm để duy trì hoạt động bình thường không có nghĩa người đó cần uống thêm kẽm mỗi ngày.
Kẽm là vi chất thiết yếu, tham gia hoạt động của hàng trăm enzyme và protein điều hòa phiên mã, đồng thời cần thiết cho tổng hợp ADN và protein, phân chia tế bào, miễn dịch, lành vết thương, vị giác và tăng trưởng.
Khi thiếu kẽm, cơ thể có thể xuất hiện nhiều vấn đề như chán ăn, chậm tăng trưởng ở trẻ, tổn thương da, rụng tóc, giảm khả năng lành vết thương và ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch, sinh sản. Vì những biểu hiện này khá dễ liên hệ với nhu cầu làm đẹp, tăng sức khỏe hay “tăng đề kháng”, kẽm trở thành thành phần quen thuộc trong nhiều loại thực phẩm bổ sung.
Bình luận (0)