Trẻ 6 tuổi, chiều cao thấp hơn hầu hết các bạn cùng lớp phải làm sao?

Bác sĩ Trương Quang Trường, Khoa Nhi - Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc, Đồng Tháp, trả lời: Chào cha mẹ, có một giai đoạn đặc biệt quan trọng đối với tăng trưởng và phát triển chiều cao của trẻ, đó là 1.000 ngày đầu đời, tính từ khi thụ thai đến khi trẻ tròn 24 tháng tuổi. Tuy nhiên, chúng ta không nên hiểu đây là một “cửa sổ vàng để tăng chiều cao” theo nghĩa trẻ chỉ có thể phát triển chiều cao trong giai đoạn này. Chính xác hơn, đây là giai đoạn quan trọng để bảo vệ tiềm năng tăng trưởng và phòng ngừa tình trạng tăng trưởng không đạt, đặc biệt là thấp còi.

Tuy nhiên, sau 24 tháng tuổi, trẻ vẫn tiếp tục tăng trưởng chiều cao. Vì vậy, trẻ 6 tuổi thấp hơn các bạn cùng lớp không có nghĩa là đã bỏ lỡ cơ hội phát triển chiều cao. Ở giai đoạn này, điều quan trọng không phải chỉ là trẻ đang cao bao nhiêu, mà là trẻ đang tăng trưởng với tốc độ như thế nào và có duy trì được quỹ đạo tăng trưởng phù hợp hay không. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) có các biểu đồ tham chiếu tăng trưởng cho trẻ từ 5 - 19 tuổi để đánh giá vấn đề này.

ẢNH MINH HỌA: N.C TẠO BỞI AI

Nên đánh giá tăng trưởng của trẻ

Với trường hợp trẻ 6 tuổi thấp hơn các bạn cùng lớp, tôi khuyến khích cha mẹ đưa trẻ đi đánh giá tăng trưởng thay vì chỉ chờ đợi với suy nghĩ “lớn lên sẽ tự cao”. Việc đánh giá sớm giúp xác định trẻ đang tăng trưởng bình thường hay có dấu hiệu tăng trưởng chậm, đồng thời tìm kiếm những yếu tố dinh dưỡng, bệnh lý hoặc nội tiết có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng để có hướng xử trí phù hợp.

Sau khi đánh giá, nếu trẻ không có bệnh lý và vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng phù hợp, cha mẹ có thể yên tâm tiếp tục theo dõi. Nếu phát hiện tốc độ tăng trưởng bất thường hoặc có nguyên nhân bệnh lý, việc can thiệp sớm sẽ có ý nghĩa hơn so với việc tiếp tục chờ đợi. AAP cũng nhấn mạnh rằng điều trị nguyên nhân gây chậm tăng trưởng có thể giúp trẻ trở lại quỹ đạo tăng trưởng phù hợp; hormone tăng trưởng chỉ được sử dụng trong một số chỉ định nhất định, không phải là giải pháp chung cho mọi trẻ thấp.

ẢNH: BVCC

Tại Khoa Nhi, Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc, những trường hợp cha mẹ lo lắng về chiều cao, cân nặng hoặc tốc độ phát triển của trẻ cũng có thể được bác sĩ đánh giá tăng trưởng dựa trên nhiều yếu tố, thay vì chỉ nhìn vào chiều cao hiện tại. Việc theo dõi qua từng giai đoạn giúp bác sĩ nhận diện sớm những trường hợp trẻ có nguy cơ tăng trưởng chậm và tìm kiếm các nguyên nhân liên quan đến dinh dưỡng, bệnh lý hoặc các yếu tố khác nếu có.

Lời khuyên của bác sĩ

Cha mẹ nên theo dõi chiều cao và cân nặng của trẻ định kỳ, xây dựng chế độ ăn đa dạng và cân đối, đảm bảo các chất dinh dưỡng cần thiết, cho trẻ ngủ đủ và đúng giờ, duy trì vận động phù hợp với lứa tuổi và chú ý phát hiện sớm các bệnh lý có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng. Cha mẹ cũng không nên tự ý sử dụng thuốc, hormone, thực phẩm bổ sung hoặc các sản phẩm được quảng cáo có tác dụng “tăng chiều cao” khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Mục tiêu không phải là làm cho trẻ cao thật nhanh, mà là giúp trẻ tăng trưởng đúng quỹ đạo, phát huy tối đa tiềm năng chiều cao và phát triển khỏe mạnh theo từng giai đoạn.