Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Tố Na, bác sĩ nhi và sơ sinh, Bệnh viện Phương Nam (Thành viên Tập đoàn Y tế Phương Châu) trả lời: Chào chị! Phần lớn trẻ sơ sinh vàng da trong những ngày đầu sau sinh và đa số là vàng da sinh lý. Với bé 4 ngày tuổi chỉ vàng nhẹ ở vùng mặt và ngực, vẫn bú tốt và ngủ ngoan thì nhiều khả năng đây là vàng da sinh lý.
Không nên chủ quan, đặc biệt trong 2 tuần đầu sau sinh
Tuy nhiên, chỉ quan sát bằng mắt thường không thể khẳng định bé bị vàng da sinh lý hay vàng da bệnh lý. Vì vậy, ba mẹ không nên chủ quan vì cũng có một số trường hợp vàng da là dấu hiệu của bệnh lý cần được phát hiện và điều trị sớm. Đặc biệt, trong 2 tuần đầu sau sinh, nếu nồng độ bilirubin (chất gây vàng da) trong máu tăng quá cao, bất kể nguyên nhân gì, chất này vẫn có thể thấm vào não và gây tổn thương não vĩnh viễn (vàng da nhân).
Do đó, trẻ có vàng da cần được thăm khám và theo dõi, tái khám đúng theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát mức độ an toàn. Nguy cơ vàng da nặng và biến chứng thần kinh sẽ cao hơn ở những trẻ sinh non, nhẹ cân, bất đồng nhóm máu mẹ - con (ABO hoặc Rh), thiếu men G6PD, có bầm máu hoặc tụ máu dưới da đầu, nhiễm trùng sơ sinh, bú kém hoặc sụt cân nhiều, cũng như những trẻ có anh, chị từng bị vàng da nặng phải điều trị chiếu đèn hoặc thay máu.
Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Tố Na kiểm tra tình trạng sức khỏe trẻ
ẢNH: BVPN
Để theo dõi tại nhà, ba mẹ nên quan sát màu da của bé dưới ánh sáng tự nhiên, tránh nhìn dưới ánh đèn vàng. Có thể dùng một ngón tay ấn nhẹ lên vùng trán, mũi hoặc ngực của bé trong vài giây rồi thả ra. Nếu vùng da vừa ấn có màu vàng rõ hơn vùng da xung quanh thì nhiều khả năng bé đang bị vàng da. Tuy nhiên, cách kiểm tra này chỉ giúp nhận biết sơ bộ, không thể xác định mức độ vàng da hay thay thế việc đo bilirubin tại cơ sở y tế.
Vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý
Thông thường, vàng da sinh lý thường xuất hiện sau 24 giờ đầu sau sinh, lan dần từ mặt xuống ngực rồi bụng và sẽ giảm dần trong khoảng 10 -14 ngày (có thể kéo dài đến 2 tuần ở trẻ đủ tháng). Trong thời gian này, bé vẫn bú tốt, ngủ yên, tỉnh táo khi thức, đi tiểu và đi ngoài bình thường. Đây là những dấu hiệu cho thấy sức khỏe của bé vẫn đang trong tầm kiểm soát ổn định.
Ngược lại, ba mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu vàng da xuất hiện sớm trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, màu vàng lan nhanh xuống bụng, cánh tay, cẳng chân, lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân, hoặc tình trạng vàng da ngày càng đậm hơn. Ngoài ra, nếu bé có các biểu hiện như bú kém, bỏ bú, ngủ li bì khó đánh thức, quấy khóc bất thường, sốt, co giật hoặc nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu thì cần được thăm khám khẩn cấp vì đây có thể là dấu hiệu của vàng da bệnh lý.
Lời khuyên của bác sĩ
Điều quan trọng nhất ba mẹ cần nhớ là không nên tự đánh giá mức độ vàng da chỉ dựa trên quan sát mắt thường. Nếu nhận thấy tình trạng vàng da tăng dần theo từng ngày, lan xuống các chi hoặc đơn giản là cảm thấy không yên tâm, hãy đưa bé đến cơ sở y tế để được đo nồng độ bilirubin và nhận tư vấn chuyên môn từ bác sĩ. Việc phát hiện sớm là chìa khóa để điều trị kịp thời và phòng ngừa hiệu quả các biến chứng nguy hiểm cho trẻ sơ sinh.
Bình luận (0)