Triệt tiêu 'đất sống' của các idol lệch chuẩn

Thời gian qua, tình trạng "giang hồ mạng" hay những "idol lệch chuẩn" liên tục tổ chức livestream thách đấu, chửi bới, xúc phạm danh dự người khác trên các nền tảng số, xây dựng hình ảnh để trục lợi... diễn ra phức tạp. Gần đây, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Hoàng Quốc Minh (35 tuổi, ngụ tổ dân phố Thống Nhất, P.Nam Sầm Sơn, Thanh Hóa), chủ tài khoản TikTok "Minh Sầm Sơn", kẻ thường xuyên sử dụng tính năng PK TikTok (phiên live thách đấu trực tiếp giữa 2 người) có tính bạo lực, nguy hiểm. Trước sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng, bạn đọc (BĐ) bày tỏ đồng tình nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề về trách nhiệm quản lý nền tảng và ý thức người tiếp nhận.

Ngán ngẩm

Sự ngán ngẩm của BĐ đối với những nội dung "bẩn" đã lên đến đỉnh điểm. "Rất hoan nghênh động thái quyết liệt của cơ quan công an kiên quyết xử lý các loại giang hồ này. Tôi tin tưởng cơ quan công an sẽ hoàn thành mục tiêu đề ra, nhằm giúp cho thế hệ trẻ được học tập, giải trí trong môi trường không gian mạng lành mạnh, trong sạch bền vững", BĐ Trong Hung Huynh bày tỏ.

ẢNH: CÔNG AN CUNG CẤP

Đồng tình quan điểm này, BĐ Đào Thiện Anh Quân nhấn mạnh cần thiết phải có các biện pháp răn đe: "Rất cần có động thái quyết liệt từ công an, chứ để cá nhân và trẻ con thấy mấy kiểu phát ngôn tục tĩu rồi học theo thì lo lắm".

Đằng sau ủng hộ của BĐ khi các "giang hồ mạng" sa lưới, nhiều độc giả nhận ra thực trạng nhức nhối khác là các nền tảng rất lỏng lẻo trong việc ngăn chặn hành vi tái phạm. BĐ Bùi Quang Tín chỉ ra lỗ hổng phổ biến: "Một người bị khóa kênh mà vẫn có bạn đứng ra phát hộ thì họ đâu cần tự mở tài khoản mới. Bởi vậy, chuyện ngăn tái diễn nên nhìn ở góc độ tổ chức phiên live. Ai đang lên hình, ai điều khiển, nội dung có tiếp tục màn nguy hiểm cũ không? Chỉ xem tên chủ tài khoản dễ bỏ sót. Tuy nhiên, tôi không đồng tình với việc cứ từng xuất hiện cùng người vi phạm là bị khóa theo; có thể người đó đã ngừng hợp tác, cũng có thể đoạn cũ bị đăng lại mà họ không biết. Muốn xử lý kênh phát hộ phải có căn cứ cho thấy đang giúp "né" hạn chế hoặc cùng thực hiện nội dung vi phạm. Người xem gặp cảnh chuyển kênh như vậy cũng cần báo đúng hành vi… Nền tảng nên hướng dẫn cách gửi thông tin về phiên live mới có liên quan tới trường hợp đã xử lý vì cái cần là theo dõi hành vi vi phạm tiếp diễn".

Đánh thẳng vào nguồn thu nhập

Từ hiện trạng đầy những ngổn ngang của không gian mạng, BĐ đúc kết và đưa ra nhiều hiến kế thiết thực nhằm triệt tiêu "đất sống" của các idol lệch chuẩn. Giải pháp đầu tiên và cốt lõi nhất được nhiều người nhắc tới là phải đánh thẳng vào nguồn thu nhập của những đối tượng vi phạm. BĐ Văn Tiến Long đề xuất: "Tôi thắc mắc nhất là tiền quà tặng trong các phiên thách đấu nguy hiểm được xử lý thế nào. Nếu người phát live vẫn có thể nhận tiền trong lúc bị kiểm tra thì họ còn lý do để kéo dài màn gây sốc. Nền tảng nên có biện pháp tạm dừng nhận quà khi phát hiện dấu hiệu nguy hiểm, rồi xem xét tiếp theo kết quả xác minh". Theo BĐ này, muốn giảm thiểu kiểu nội dung độc hại thì bắt buộc phải đụng tới chỗ tạo ra nguồn tiền.

Bên cạnh cắt đứt nguồn lợi kinh tế, tính năng giám sát và báo cáo trực tiếp (report) của các nền tảng cũng cần được cải tổ để thực chất hơn. BĐ Bùi Công Khanh dẫn chứng: "Con cái đang lướt điện thoại, người lớn nghe tiếng chửi mới chạy tới xem thì đoạn live đã qua mất rồi. Đọc vụ thách đấu thấy điều đáng lo là chuyện nguy hiểm diễn ra ngay trước mắt người xem. Gỡ sau đó vẫn cần, nhưng nếu đang có hành vi bạo lực thì phải có người kiểm tra để ngắt kịp thời". BĐ này kiến nghị các nền tảng nên thiết lập nút báo khẩn đối với các phiên phát trực tiếp có tính chất bạo lực để ưu tiên kiểm tra và ngắt sóng lập tức.

Đồng quan điểm về tối ưu hóa quy trình báo cáo, BĐ Lê Minh Sơn cho rằng người dùng cần được tôn trọng bằng các phản hồi minh bạch: "Bấm báo cáo xong mà chẳng biết phản ánh của mình đi tới đâu thì người xem cũng nản... Nút báo cáo phải giúp ngăn nội dung nguy hiểm, chứ người dùng không thể cứ bấm rồi tự đoán chuyện gì xảy ra".

Đặc biệt, vấn đề hậu kiểm và giám sát tái diễn được dư luận rất quan tâm. BĐ Nguyễn Ngọc Hà Trang đặt câu hỏi: "Sau khi xử lý, một tháng sau, có ai quay lại kiểm tra không? Đọc tin khởi tố thấy yên tâm hơn, nhưng phụ huynh cần biết là những màn tương tự có còn xuất hiện trước mắt con mình không". BĐ đề xuất báo chí và cơ quan chức năng cần theo sát diễn biến để đánh giá hiệu quả thực sự của các đợt truy quét, tránh tình trạng vài tháng sau lại "ngạc nhiên như lần đầu".

Về dài hạn, theo BĐ Phạm Văn Hùng, để dẹp bỏ hoàn toàn "giang hồ mạng", một vài chiến dịch ra quân của cơ quan chức năng là chưa đủ. "Cuộc chiến này đòi hỏi sự chung tay đồng bộ: chế tài pháp lý nghiêm minh, bộ lọc kỹ thuật khắt khe và minh bạch từ phía các nền tảng xuyên biên giới, và quan trọng nhất là sức đề kháng văn hóa, văn minh của chính mỗi người dùng mạng. Khi cái ác, cái xấu không còn mang lại lượt xem hay những cơn mưa quà tặng, những "idol lệch chuẩn" tự khắc sẽ bị đào thải khỏi không gian số", BĐ này đúc kết.