Bốn học giả giành huy chương Fields năm 2026, trong đó có Yu Deng (bìa trái) và Hong Wang (bìa phải)
ẢNH: CHINA FOCUS
Hai nhà toán học Trung Quốc là Hong Wang (35 tuổi) và Yu Deng (37 tuổi) cùng được trao huy chương Fields 2026 với John Pardon (Mỹ), Jacob Tsimerman (Canada) ở Đại hội Toán học Quốc tế (ICM) tổ chức ngày 23.7. Đây là giải thưởng cao quý nhất của ngành toán học, có tuổi đời 90 năm và được trao 4 năm một lần cho những học giả dưới 40 tuổi đóng góp xuất sắc cho lĩnh vực này.
Theo truyền thông Trung Quốc, dấu mốc này mang nhiều ý nghĩa khi lần đầu tiên 2 công dân nước này cùng giành huy chương trong một kỳ trao giải và là nước thứ năm chinh phục thành tích này sau Mỹ, Pháp, Anh và Nga. Đây còn là lần đầu Trung Quốc có nhà toán học đạt giải Fields học chương trình giáo dục phổ thông và cử nhân trong nước.
Cụ thể, theo tờ China Daily, Hong Wang và Yu Deng đều từng nhập học cử nhân ở ĐH Bắc Kinh (Trung Quốc) vào năm 2007. Tuy nhiên, hai người bạn học này, mỗi người lại có một hành trình riêng để đi đến ngôi trường danh tiếng hàng đầu Trung Quốc.
Với Deng Yu, niềm yêu thích thuở nhỏ của anh vừa là toán, vừa là cờ vây. Anh từng thi đấu cờ vây ở những giải cấp quận và thành phố, thậm chí từng tranh tài trong kỳ tuyển chọn kỳ thủ chuyên nghiệp toàn quốc - nhưng thất bại. Đây là lý do cậu học trò đặt lại mục tiêu của bản thân là tham dự Olympic toán quốc tế (IMO) và hoàn thành toàn bộ chương trình toán THPT vào năm cuối THCS, theo tạp chí Quanta.
Cuối cùng, vào 2006, Yu Deng chính thức đoạt huy chương vàng IMO, cũng là "chìa khóa" để anh được tuyển thẳng vào ngành toán học của ĐH Bắc Kinh. Sau 2 năm học tại trường này, anh chuyển tiếp sang Viện Công nghệ Massachusetts (MIT, Mỹ) rồi lấy bằng vào năm 2011. Sau đó anh học tiến sĩ ở ĐH Princeton, lấy bằng vào năm 2015 và tiếp tục làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Courant thuộc ĐH New York - tất cả đều ở Mỹ.
Trong khi đó, Hong Wang từ nhỏ đã bộc lộ năng khiếu ở môn toán. Mỗi khi nhận sách giáo khoa mới, cô đều làm hết tất cả bài tập trong đó trước khi bắt đầu học kỳ, rồi sau đó lại đến nhà sách mua thêm sách tham khảo để giải. Khi mới 6 tuổi, trước câu hỏi "Làm thế nào để trồng 7 cây sao cho tạo được nhiều hàng có 3 cây nhất?", cô học trò nhỏ thậm chí tính được đáp án nhanh hơn cả cha mình - vốn là một giáo viên toán.
Kết quả cô tính ra cũng hoàn toàn chính xác, đó là trồng 7 cây theo hình tam giác đều.
Cha mẹ Wang chỉ mong con gái mình có tuổi thơ bình thường, nhưng bản thân cô lại muốn học được thật nhiều điều. Vì thế, nữ sinh nhảy 2 lớp khi học tiểu học và đặt mục tiêu theo học ngành toán học tại ĐH Bắc Kinh.
Theo Wang, ĐH Bắc Kinh vào năm 2007 chỉ dành một chỉ tiêu ngành toán học cho thí sinh đến từ quê cô, và việc tuyển chọn hoàn toàn dựa vào kết quả bài thi tuyển sinh ĐH (gaokao). Vì không đạt điểm cao nhất trong nhóm thí sinh đăng ký ngành này ở tỉnh, cô đăng ký học khoa học trái đất và cố gắng trau dồi thành tích để được phép chuyển sang ngành mình mơ ước. Và cô đã thành công.
Sau khi lấy bằng cử nhân, Hong Wang học tiếp chương trình sau ĐH tại Trường Bách khoa Paris (École Polytechnique), sau đó lấy bằng thạc sĩ từ ĐH Paris-Sud cũng ở Pháp, rồi nhận bằng tiến sĩ từ MIT vào năm 2019.
Wang hiện là giáo sư ở Viện Courant, ĐH New York và Viện Nghiên cứu khoa học cao cấp (IHES, Pháp). Trong khi đó, Yu Deng cũng đang đảm nhiệm vai trò giáo sư tại ĐH Chicago, Mỹ. Cả hai đều được trao huy chương Fields nhờ giải quyết những bài toán đã làm đau đầu giới toán học hơn một thế kỷ, theo BBC, và thành tích này đã trở thành chủ đề "nóng" trên các kênh mạng xã hội Trung Quốc cả ngày qua.
Trước Hong Wang và Ye Deng, nhà toán học gốc Hoa Shing-Tung Yau cũng từng nhận huy chương Fields vào 1982 - nhưng thời điểm đó ông không mang quốc tịch Trung Quốc. Nhà toán học Terence Tao, người Úc gốc Hoa, cũng từng giành giải này vào năm 2006.
"Với cộng đồng toán học Trung Quốc, đây là giấc mơ mà chúng tôi đã mong chờ suốt nhiều thập kỷ", Shing-Tung Yau, hiện là giáo sư ở ĐH Thanh Hoa, trả lời phỏng vấn truyền thông Trung Quốc về dấu son của 2 học giả Wang và Deng. "Chúng tôi rất mong họ sẽ trở về, bởi điều đó rất quan trọng đối với Trung Quốc", ông nói thêm.
Bình luận (0)