Ung thư đại trực tràng ngày càng trẻ hóa: Bác sĩ chỉ cách ăn giảm nguy cơ

Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Đỗ Xuân Thư, Phó khoa Ngoại Tổng quát, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), ung thư đại trực tràng nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm thường đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị. Nhờ đó, người bệnh có cơ hội kiểm soát bệnh hiệu quả hơn và cải thiện tiên lượng sống.

Bác sĩ Thư lưu ý mỗi người nên chủ động phòng ngừa, tầm soát khi có nguy cơ và đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường để tăng cơ hội phát hiện sớm.

ẢNH MINH HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ GEMINI

Ăn uống đóng vai trò quan trọng

Bác sĩ Xuân Thư cho biết một trong các yếu tố có thể góp phần làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng là chế độ ăn thiếu cân đối. Thường xuyên ăn thức ăn nhanh, đồ chiên rán, thịt đỏ và thịt chế biến sẵn (xúc xích, thịt xông khói) làm tăng gánh nặng lên hệ tiêu hóa. Việc tiêu thụ ít rau xanh và trái cây cũng dẫn đến thiếu chất xơ, làm chậm quá trình tiêu hóa và lưu trữ chất thải lâu trong đại tràng.

Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Gia Hoàng Vy, Viện Nghiên cứu và Tư vấn dinh dưỡng NERCI (TP.HCM), cho biết việc tiêu thụ thường xuyên các thực phẩm siêu chế biến dễ dẫn đến giảm nguồn cơ chất prebiotic nuôi dưỡng hệ vi sinh vật đường ruột, gây rối loạn hệ vi sinh và làm giảm nồng độ các axit vốn có vai trò bảo vệ niêm mạc đại tràng. 

Tuy nhiên, nguy cơ ung thư đại trực tràng không chỉ xuất phát từ một loại thực phẩm đơn lẻ mà liên quan đến chế độ ăn mất cân đối kéo dài - khi thực phẩm siêu chế biến thay thế các nguồn thực phẩm nguyên bản giàu chất xơ như rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt. Nếu ăn uống kém lành mạnh kết hợp với lối sống ít vận động, hút thuốc lá, rượu bia, béo phì…, nguy cơ ung thư đại trực tràng sẽ gia tăng đáng kể.

ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ GEMINI

Chế độ ăn nào giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng?

Bác sĩ Hoàng Vy khuyên nên ưu tiên một mô hình ăn uống giàu thực vật, tương tự chế độ ăn Địa Trung Hải, với rau, trái cây nguyên quả, các loại đậu, ngũ cốc nguyên cám, hạt, cá và nguồn chất béo không bão hòa như dầu ô liu.

Nên hướng tới khoảng 25 - 30 g chất xơ mỗi ngày từ thực phẩm tự nhiên, góp phần duy trì hàng rào niêm mạc và sức khỏe đại tràng. Việc tăng chất xơ nên thực hiện từ từ và đi kèm uống đủ nước.

Có thể sử dụng các thực phẩm lên men như sữa chua như một phần của khẩu phần đa dạng, hỗ trợ hệ vi sinh. Với rau củ muối, cần lưu ý lượng muối và an toàn chế biến, nhất là ở người có bệnh lý huyết áp.

Nên hạn chế các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, giăm bông, thịt xông khói, lạp xưởng và thịt hộp; giảm nước ngọt, thức ăn nhanh và thực phẩm siêu chế biến.

“Không có một ‘siêu thực phẩm’ nào có thể thay thế mô hình ăn uống lành mạnh. Giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng cần kết hợp chế độ ăn cân đối với vận động thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế rượu bia, không hút thuốc và tầm soát phù hợp với tuổi, tiền sử gia đình và nguy cơ cá nhân”, bác sĩ Hoàng Vy nhấn mạnh.