Uống thuốc nam không rõ nguồn gốc: Bác sĩ cảnh báo nguy cơ sức khỏe

Những gói thuốc ghi công dụng trị “viêm xoang”, “viêm mũi”, “viêm thấp khớp” không còn xa lạ với nhiều gia đình. Được quảng cáo là “thuốc nam gia truyền” - đánh vào tâm lý chữa bệnh mạn tính ở người lớn tuổi nên nhiều người tin dùng trong thời gian dài, thậm chí giới thiệu cho người thân. Tuy nhiên, phần lớn đây là các sản phẩm không rõ nguồn gốc, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại sức khỏe.

Gần đây, chị T. chia sẻ trên mạng xã hội: “Bà tôi vừa mất do viêm ruột khi uống ‘thuốc gia truyền’ viêm thấp khớp. Mọi người hãy quan tâm ba mẹ, ông bà nhiều hơn, đừng để người thân sử dụng thuốc trôi nổi”.

ẢNH: BVCC

Phía dưới phần bình luận, nhiều người cũng chia sẻ người thân sau khi uống xong loại thuốc nọ liền “giảm đau”, “khỏe hơn”, “ăn được ngủ được”; nhưng một thời gian sau lại gặp đủ biến chứng như sưng phù, gan, thận, dạ dày bị ảnh hưởng, nhiều trường hợp tử vong.

Từ đó, các chuyên gia lưu ý rằng giảm triệu chứng nhanh không đồng nghĩa với điều trị được nguyên nhân bệnh. Khi một loại thuốc không rõ nguồn gốc cho hiệu quả “thần tốc”, cần cảnh giác với nguy cơ chứa hoạt chất không được công bố.

Không phải cứ gắn mác “thuốc nam” là đáng tin

Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Thị Bay, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết trước tiên cần hiểu rõ thuốc nam, thuốc từ thực vật (thuốc cổ truyền) không đồng nghĩa với những gói thuốc trôi nổi, không nhãn mác, không rõ thành phần và được bán bằng những lời quảng cáo truyền miệng.

Thuốc cổ truyền sử dụng đúng phải có nguồn gốc dược liệu rõ ràng, được bào chế đúng quy cách, có chỉ định và chống chỉ định cụ thể, do người có chuyên môn khám, kê đơn và chịu trách nhiệm điều trị. Các thuốc này phải được lưu hành, phân phối tại cơ sở y tế hợp pháp và nằm trong danh mục do cơ quan quản lý y tế cấp phép.

“Trong y học cổ truyền, việc dùng thuốc phải căn cứ vào tứ chẩn và biện chứng luận trị. Cùng một biểu hiện đau khớp, ho, nhức đầu hay nghẹt mũi nhưng nguyên nhân, bệnh cơ và thể bệnh ở mỗi người có thể khác nhau. Vì vậy, một loại thuốc được quảng cáo dùng chung cho hàng loạt bệnh từ đau khớp, viêm xoang đến cảm ho, nhức đầu… đã trái với nguyên tắc cơ bản của y học cổ truyền”, Phó giáo sư Nguyễn Thị Bay nói.

Bớt đau, hết triệu chứng không đồng nghĩa với khỏi bệnh!

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết các loại “thuốc gia truyền” trôi nổi có tác dụng giảm đau, giảm viêm, giảm sưng siêu tốc không phải nhờ thảo dược, mà là do cố tình trộn trái phép các thành phần tân dược liều cao, phổ biến nhất là corticoid và các thuốc kháng viêm giảm đau không steroid (NSAIDs). Người uống có thể trải qua 2 giai đoạn:

Giai đoạn đầu (hiệu quả giả tạo): Các triệu chứng đau nhức xương khớp, mệt mỏi biến mất rất nhanh, do corticoid là chất chống viêm, giảm đau cực mạnh.

Giai đoạn sau (biến chứng nguy hiểm): Việc uống corticoid liều cao, không được kiểm soát trong thời gian dài sẽ tàn phá cơ thể nghiêm trọng:

• Sưng phù: Thuốc gây giữ muối và nước, khiến người bệnh bị phù mặt, phù chân, tăng cân giả tạo.
• Tổn thương nội tạng và xương: Gây viêm loét, thủng dạ dày, tăng đường huyết (tiểu đường), tăng huyết áp; bào mòn xương gây loãng xương, gãy xương.
• Biến chứng nguy hiểm khác: Nếu người bệnh đột ngột dừng thuốc, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái suy tuyến thượng thận cấp, tụt huyết áp, suy đa tạng và dẫn đến tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.

Theo Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Thị Bay, điều này không có nghĩa mọi thuốc cổ truyền đều nguy hiểm, mà cho thấy hậu quả nghiêm trọng của việc mạo danh thuốc cổ truyền để che giấu tân dược.