Văn hóa TP.HCM làm gì để xứng tầm 'siêu đô thị'?

Sỹ Đông
Sỹ Đông

Trong giai đoạn 2026 - 2030, TP.HCM cần hơn 40.800 tỉ đồng vốn đầu tư công lĩnh vực văn hóa - thể thao, bên cạnh thu hút xã hội hóa, đẩy mạnh hợp tác công - tư.

Công nghiệp văn hóa đóng góp 5,7% GRDP TPHCM

Chiều 7.9, Học viện Cán bộ TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề Phát triển văn hóa VN theo tinh thần Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị - Thực tiễn và những vấn đề đặt ra tại TP.HCM.

Ông Trần Thanh Vương, Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và gia đình, Sở VH-TT TP.HCM, cho biết có khoảng 97.000 lao động trực tiếp và 17.670 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, nội dung số... Năm 2025, công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 5,7% tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của TP.HCM và mục tiêu đến năm 2030 nâng tỷ lệ này lên 7 - 7,2% GRDP. Việc TP.HCM được UNESCO ghi danh là Thành phố sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh cũng mở thêm cơ hội thu hút dự án, nhân lực sáng tạo, các sự kiện và hợp tác quốc tế.

Văn hóa TP.HCM làm gì để xứng tầm 'siêu đô thị'?- Ảnh 1.

Đại biểu trao đổi tại hội thảo về phát triển văn hóa do Học viện Cán bộ TP.HCM tổ chức chiều 7.9

ẢNH: SỸ ĐÔNG

Về hệ thống thiết chế văn hóa, ông Vương cho biết TP.HCM có mạng lưới bảo tàng, thư viện, nhà hát, trung tâm văn hóa và 168 trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công ở cơ sở. Tuy nhiên, 23/168 đơn vị chưa có trụ sở ổn định, mỗi trung tâm chỉ có khoảng 2 - 4 nhân sự trực tiếp phụ trách văn hóa - thể thao, cơ chế tài chính và khả năng tự chủ của các đơn vị này cũng còn nhiều khó khăn.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, tổng nhu cầu vốn đầu tư công lĩnh vực văn hóa - thể thao của TP.HCM hơn 40.800 tỉ đồng, gồm 144 dự án chuyển tiếp và 102 dự án khởi công mới. Song song với ngân sách, TP.HCM đang mở rộng huy động nguồn lực xã hội thông qua xã hội hóa và hợp tác công - tư (PPP). 

Đánh giá luật Phát triển đô thị đã mở ra không gian chính sách mới cho lĩnh vực văn hóa, ông Vương đề xuất ưu tiên cơ chế xã hội hóa đầu tư, đặt hàng sản phẩm văn hóa có giá trị và khai thác hiệu quả tài sản, công trình, không gian văn hóa công cộng; thay đổi cách quản trị và khai thác hệ thống thiết chế văn hóa; tăng liên kết với doanh nghiệp, nghệ sĩ, chuyên gia và cộng đồng…

Văn hóa TP.HCM làm gì để xứng tầm 'siêu đô thị'?- Ảnh 2.

Các nghệ sĩ trình diễn tiết mục Thành phố Hồ Chí Minh - Thành phố điện ảnh (ca khúc chủ đề Liên hoan phim ngắn TP.HCM lần II - 2026). Sự kiện hướng đến việc phát hiện, bồi dưỡng các tài năng điện ảnh trẻ, góp phần bổ sung lực lượng làm phim tương lai cho điện ảnh thành phố

ẢNH: HỮU TÍN

Tổ chức sự kiện tiêu chuẩn quốc tế

Trao đổi tại hội thảo, bà Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM, cho rằng thành phố cần tập trung xây dựng các công trình, thiết chế văn hóa trọng điểm tương xứng với quy mô siêu đô thị, như nhà hát cho các loại hình sân khấu, phim trường, rạp chiếu phim, bảo tàng, nhà thiếu nhi. Song song, TP.HCM cần chú trọng phát triển sản phẩm văn hóa nhiều hơn nữa, tổ chức các lễ hội thường xuyên, các show diễn gắn với văn hóa sông nước, chương trình nghệ thuật nói về lịch sử hơn 300 năm của vùng đất Sài Gòn - Gia Định - TP.HCM để giới thiệu bạn bè trong nước và quốc tế.

Văn hóa TP.HCM làm gì để xứng tầm 'siêu đô thị'?- Ảnh 3.

Bà Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM, phát biểu tại hội thảo

ẢNH: SỸ ĐÔNG

Đặc biệt, bà Thảo đề xuất giữ tên cho các công trình văn hóa. "Tôi rất buồn khi Trung tâm văn hóa Phú Nhuận đổi tên thành Trung tâm cung ứng dịch vụ công. Trung tâm văn hóa là trung tâm văn hóa, nhà thiếu nhi là nhà thiếu nhi dù đơn vị quản lý là trung tâm cung ứng dịch vụ công", bà Thảo nói thêm, đồng thời cho rằng HĐND TP.HCM cần quy định tỷ lệ ngân sách cụ thể đầu tư cho văn hóa, các phường, xã đều phải có thiết chế văn hóa phục vụ người dân.

Bà Hồng Kim Ngọc, Trưởng phòng Văn hóa - Văn nghệ Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM, cho rằng cần số hóa toàn diện di sản và xây dựng hạ tầng dữ liệu mở làm chất liệu số kết nối toàn cầu. Các cơ quan, đơn vị cần tập trung để hoàn thành mục tiêu số hóa 100% di sản văn hóa cấp quốc gia đặc biệt và cấp quốc gia trong năm 2026. Mặt khác, chuyển đổi số trong văn hóa không dừng lại ở mức lưu trữ mà phải chuyển sang giai đoạn tạo ra giá trị kinh tế, lấy doanh nghiệp làm động lực thúc đẩy sáng tạo.

Văn hóa TP.HCM làm gì để xứng tầm 'siêu đô thị'?- Ảnh 4.

TS Phạm Ngọc Lợi, Phó giám đốc Học viện Cán bộ TP.HCM, phát biểu kết luận hội thảo

ẢNH: SỸ ĐÔNG

Bà Ngọc cũng cho rằng cần nâng tầm các lễ hội quốc tế và chủ động thực hiện chiến lược xuất khẩu văn hóa phẩm, "Để kể câu chuyện văn hóa với thế giới, thành phố cần những sân diễn mang tầm vóc toàn cầu", bà nói thêm. Trong đó, nhiệm vụ cốt lõi là nâng tầm, tổ chức định kỳ ít nhất 6 thương hiệu sự kiện, lễ hội văn hóa - thể thao thường niên đạt chuẩn quốc tế tại các không gian công cộng biểu tượng như phố đi bộ Nguyễn Huệ, công viên Lam Sơn, công viên văn hóa Bình Dương hoặc quảng trường Tam Thắng. Ngoài ra, công tác ngoại giao văn hóa phải mang tính chủ động, thực hiện chiến dịch xuất bản, dịch thuật ít nhất 5 tác phẩm văn học, lịch sử có giá trị ra nước ngoài mỗi năm…

GIỮ VĂN HÓA TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG

PGS-TS Trương Thị Hiền, Chủ tịch Hội Nữ trí thức TP.HCM, chia sẻ các quốc gia và đô thị phát triển đều đặt văn hóa và con người ở vị trí trung tâm. Bà Hiền đề xuất xây dựng hệ giá trị con người TP.HCM trong thời đại mới gồm các yếu tố như yêu nước, nhân ái, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, nghĩa tình, đồng thời tạo môi trường văn hóa số lành mạnh, nâng sức đề kháng cho thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Văn hóa TP.HCM làm gì để xứng tầm 'siêu đô thị'?- Ảnh 5.

Du khách quốc tế tham quan Bảo tàng Chứng tích chiến tranh (P.Xuân Hòa, TP.HCM)

ẢNH: NHẬT THỊNH

Trao đổi về văn hóa trên không gian số, TS Bùi Thị Ngọc Trang, nguyên Phó giám đốc Học viện Cán bộ TP.HCM, nhìn nhận không gian số đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống xã hội và trở thành một không gian văn hóa mới.

"Một bài viết, một bình luận, một lượt chia sẻ tưởng như rất nhỏ nhưng có thể tạo ra những tác động rất lớn. Nó có thể lan tỏa một việc làm đẹp, một nghĩa cử nhân văn nhưng cũng có thể phát tán tin giả, bạo lực ngôn từ, sự miệt thị, hoặc làm tổn thương người khác", bà Trang nói. Theo bà, văn hóa ứng xử trên không gian số không chỉ là vấn đề kỹ năng sử dụng công nghệ mà trước hết là vấn đề văn hóa, đạo đức và trách nhiệm công dân.

Kinh tế càng phát triển, yêu cầu về văn hóa càng cao

Phát biểu tổng kết hội thảo, TS Phạm Ngọc Lợi, Phó giám đốc Học viện Cán bộ TP.HCM, cho rằng văn hóa phải được nhìn nhận như một nguồn lực có khả năng tạo ra giá trị, một yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh và một phương thức kiến tạo chất lượng phát triển của thành phố. Điều đó đòi hỏi văn hóa phải được tích hợp ngay từ khâu hoạch định chính sách, quy hoạch đô thị, phát triển kinh tế, giáo dục, KH-CN, chuyển đổi số, du lịch. "TP.HCM phát triển đến đâu thì văn hóa phải hiện diện đến đó, kinh tế càng phát triển thì yêu cầu về văn hóa càng cao", TS Lợi nhận định và đề xuất cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực xã hội cho văn hóa, tạo điều kiện cho DN và các chủ thể sáng tạo tham gia sâu hơn, ứng dụng công nghệ trong bảo tồn và khai thác di sản.

Nhấn mạnh người dân là trung tâm của chính sách văn hóa, TS Phạm Ngọc Lợi cho rằng mục tiêu cuối cùng không phải là có bao nhiêu công trình, chương trình, sự kiện mà là người dân được tiếp cận thuận lợi, trẻ em lớn lên trong môi trường văn hóa lành mạnh, người dân ở khu vực khác nhau thụ hưởng giá trị văn hóa công bằng…

Khám phá thêm chủ đề

siêu đô thị TP.HCM văn hóa

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.