Giấc mơ không đi lạc

Đánh giá tác giả

0 Thanh Niên
Cái duyên của tôi với Sơn Mỹ bắt đầu bằng duyên... thơ.
Ông Mike Bohem, cựu binh Mỹ chơi vĩ cầm trước tượng đài Sơn Mỹ /// Ảnh: Nguyễn Đăng Lâm Ông Mike Bohem, cựu binh Mỹ chơi vĩ cầm trước tượng đài Sơn Mỹ - Ảnh: Nguyễn Đăng Lâm
Ông Mike Bohem, cựu binh Mỹ chơi vĩ cầm trước tượng đài Sơn Mỹ
Ảnh: Nguyễn Đăng Lâm
Tháng 3.1976, vừa ra khỏi chiến tranh chưa lâu và mới về nhận việc ở Trại sáng tác Quân khu 5, tôi đã lập tức nhận lệnh của Trại trưởng Nguyễn Chí Trung “luân chuyển” tôi về Sơn Mỹ. Trong vòng một tháng. Để viết một trường ca.
Đúng hai năm sau ngày về Sơn Mỹ, trường ca Trẻ con ở Sơn Mỹ được in lần đầu trên tạp chí Văn nghệ quân đội, số tháng 4.1978. Chính trường ca này đã kết nối tôi với vùng đất đau thương Sơn Mỹ, và tôi không ngờ cái “duyên” này lại bền bỉ đến vậy.
Mãi sau khi chia tách tỉnh, tôi về Quảng Ngãi, thỉnh thoảng có xuống thăm Sơn Mỹ, nhưng phải tới 8 năm sau, vào mùa mưa cuối năm 1997, tôi lại về Sơn Mỹ trong một chuyến đi hết sức tình cờ. Khi nhà thơ - nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha vào Quảng Ngãi thăm tôi, anh Phạm Đình Khối, lúc ấy là Bí thư huyện Sơn Tịnh, đã mời hai chúng tôi về Sơn Mỹ chơi. Tới thăm Nhà chứng tích Sơn Mỹ, tôi đã gặp lại bà cụ Quý, một nạn nhân vụ thảm sát Sơn Mỹ. Bà cụ đang cắt cỏ về cho bò trên bãi cỏ trước nhà chứng tích. Hình ảnh này lập tức ghim vào trí nhớ của tôi. Chiều sập tối, trời đổ mưa, chúng tôi ngồi trong một quán nhỏ sát bờ sông. Lúc ấy tôi mới nhìn và thấy... Thì ra, Sơn Mỹ không có điện. Cả một vùng tối om, thỉnh thoảng lập lòe những ánh đèn dầu. Hỏi anh Khối, mới biết, tuy điện đã về Sơn Mỹ, nhưng là về... trên trời, trên những đường dây trung thế. Do không có trạm hạ thế, nên điện không thể tới với những nhà dân trong xã.
Ngay hôm sau, tôi viết một bài ngắn cho Báo Thanh Niên, nhan đề Sơn Mỹ cần một tượng đài: điện. Tôi cũng không ngờ, bài viết của mình đã gây được hiệu ứng tốt. Báo Thanh Niên đăng lời kêu gọi bạn đọc cả nước đóng góp đưa điện về Sơn Mỹ. Sự hưởng ứng của bạn đọc và của những công ty điện lực nhiệt tình tới mức khiến cả tòa báo xúc động. Đúng ngày 16.3.1998, kỷ niệm 30 năm vụ thảm sát Sơn Mỹ, điện đã về ngập tràn ánh sáng nơi vùng đất anh hùng và đau thương này. Suốt thời gian diễn ra những hoạt động tưởng niệm nạn nhân Sơn Mỹ, ngày nào tôi cũng có bài viết cho Thanh Niên. Sự kiện hai phi công Mỹ, Hugh Thompson và Lawrence Colburn, những phi công đã trực tiếp cứu sống nhiều người dân Sơn Mỹ thoát mũi súng của đồng đội họ, có mặt tại dịp tưởng niệm này đã là niềm cảm hứng lớn cho tôi. Và nó còn dẫn tới một ý tưởng mà trước đó tôi cũng chưa nghĩ ra. Khi cùng hai phi công Mỹ ghé thăm trường tiểu học và trường trung học Sơn Mỹ, nhìn những em bé ăn mặc lếch thếch, đi chân đất tới trường, trong tôi đã lóe lên một ý tưởng. Một quỹ học bổng? Nếu có, quỹ ấy sẽ mang tên “Vì trẻ em Sơn Mỹ”.
Quỹ ấy đã có, ngay trong năm 1998, lần đầu tiên tôi tận tay trao được 15 suất học bổng cho các em học sinh nghèo ở Trường trung học Sơn Mỹ. Thầy Võ Trọng Khai, Hiệu trưởng nhà trường đã tổ chức một buổi lễ giản dị và ấm áp cho dịp này. Cũng từ ngày đó, tôi trở nên thân thiết với thầy Khai, thầy Thanh hiệu phó, và một số thầy khác của nhà trường. Cứ thế, hằng năm vào dịp tổng kết học kỳ 1, trước Tết Nguyên đán, tôi đều đặn mang những suất học bổng nhỏ bé tới trao cho các em học sinh nghèo Sơn Mỹ.
Có một câu thơ của thi hào Pháp Louis Aragon mà hồi trẻ tôi hay nhẩm đọc Hai mươi năm một giấc mơ đi lạc. Tôi nghĩ, hai mươi năm qua mình đã không đi lạc, giấc mơ của mình đã đến được với trẻ em ở một vùng đất từng chịu nhiều đau thương nhất.

Bình luận

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm