“Đặc sản” gió Lào

Quỳnh Thư

Quỳnh Thư

Hà Tĩnh

3 Thanh Niên Online
"... Ngọn gió bỏng khi đi thành nỗi nhớ
Cát khô cằn ở mãi hóa yêu thương"
Những vần thơ của nữ sĩ Xuân Quỳnh bộc lộ tấm lòng thiết tha gắn bó với mảnh đất miền Trung nắng gió…
 
Người miền khác đôi lần đi qua miền Trung vẫn e sợ cái nắng nóng của miền gió Lào cát trắng, sợ “chảo rang mùa hè” của dải đất eo thắt này /// Ảnh: Quỳnh Thư Người miền khác đôi lần đi qua miền Trung vẫn e sợ cái nắng nóng của miền gió Lào cát trắng, sợ “chảo rang mùa hè” của dải đất eo thắt này - Ảnh: Quỳnh Thư
Người miền khác đôi lần đi qua miền Trung vẫn e sợ cái nắng nóng của miền gió Lào cát trắng, sợ “chảo rang mùa hè” của dải đất eo thắt này
Ảnh: Quỳnh Thư
Đồng thời, cũng là sự khẳng định thực tế thiên nhiên đầy khắc nghiệt ở đây - cát trắng và gió Lào.
Chẳng có cơn gió nào lạ lùng như gió Lào quê tôi, gió mà nóng ran, rát da rát thịt. Sau khi vượt qua lãnh thổ Campuchia và Lào, gió mất đi một phần hơi ẩm, gặp dãy núi Trường Sơn hùng vĩ, trùng điệp không khí bị đẩy lên cao và mạnh nên hầu hết hơi nước đều bị ngưng kết lại tạo thành mưa và rơi hết xuống sườn phía Tây dãy Trường Sơn, khi gió thổi sang sườn phía Đông, gió trở nên khô và nóng. Trong dân gian lưu truyền câu nói: Tháng tư Nam non, tháng bảy Nam cồ, nghĩa là gió Lào ghé thăm eo đất miền Trung bắt đầu từ tháng tư, đỉnh điểm những trận gió Lào là tháng bảy và phải đến tháng chín khi những luồng gió lạnh phương Bắc tràn xuống thì gió Lào mới chịu ra đi.
Tháng tư về, những ngọn gió Lào đầu tiên lướt nhẹ qua khu vườn. Hòa lẫn trong âm thanh thánh thót của chim, tiếng rỉ rả của côn trùng, những ngọn gió lướt nhẹ rười rượi báo hiệu một mùa Nam nóng sắp tới. Rồi những ngọn gió Nam non thổi mạnh dần lên, trở nên hanh hao và khi vào chính vụ người dân quê tôi gọi là Nam ròng. Nam ròng thổi liên tục, ròng rã không ngừng nghỉ vần vũ từ ngày sang đêm ào ạt, bỏng rát. Mặt trời vừa hé rạng đông, những ngọn gió Lào hùa cùng với nắng rút dần chút hơi ẩm đầu ngày. Mặt trời càng lên cao, nhiệt độ tăng dần thì luồng khí nóng hầm hập phả vào người rát như kim châm. Từng đợt gió hung hãn tung mình trên những ngọn cây cao, thổi ù ù trên những mái nhà.
Qua mỗi đợt gió, cơn lốc bụi cuốn theo bay tung trời, hai bên đường cây cối bụi bám trắng xóa. Càng về trưa gió càng mạnh, cả dải đất miền Trung oằn mình trong sự nung đỏ hừng hực của nắng gió. Những ngọn cây cao nghiêng ngả, héo khô vặn vẹo yếu ớt, cây cỏ phía dưới rạp mình xuống, mái tranh khô cong, tre nổ lốp bốp. Có những ngày gió Lào thổi mạnh đến mức người dân quê tôi gọi “bão Lào”. Những bóng cây cổ thụ, ven bờ sông trở thành “cứu cánh” cho người dân mỗi ngày gió mạnh. Sự khắc nghiệt của gió Lào còn hằn in trên đôi bàn tay thô ráp, chai sạn, trên tấm áo đẫm mồ hôi hong thành những vệt muối trắng của cha, trong bóng dáng tảo tần, liêu xiêu trên triền đê của mẹ, hằn trên làn da đen nhẻm, cháy nắng của những đứa trẻ quê tôi. Nếu nói gió Lào, sự cằn cỗi là “đặc sản” miền Trung thì nỗi khắc khổ cũng là “thương hiệu” của người dân quê tôi.
Người miền khác đôi lần đi qua miền Trung vẫn e sợ cái nắng nóng của miền gió Lào cát trắng, sợ “chảo rang mùa hè” của dải đất eo thắt này. Giữa vùng đất “khắc bạc”, “nắng nẻ mưa nguồn” ấy, cái nghèo đói, thiếu thốn, cơ cực cứ bám riết lấy những người dân. Nhưng trên “mảnh đất nghèo mồng tơi không kịp rớt”, bao đời nay người dân quê tôi vẫn sống, vẫn bám trụ, gắn bó. Và phải chăng chính sự khắc nghiệt của thiên nhiên, trong nghịch cảnh ấy đã tôi luyện cho người dân quê tôi những khí chất đặc biệt, đó là sự bản lĩnh kiên cường, chịu khó, cần cù, tằn tiện. Thiên nhiên không ưu ái, không để cho người dân quê tôi được kiến tạo cuộc sống đủ đầy nhưng bằng sức mạnh, trí tuệ và niềm tin người dân quê tôi đã tự kiến tạo lấy cuộc đời bằng con đường học thức, bằng sự cần cù, chắt chiu, kiên cường. Có lẽ bởi thế dải đất miền Trung, con người miền Trung lưu dấu trong thơ ca trở thành niềm thương nỗi nhớ da diết: “Miền Trung/ Eo đất này thắt đáy lưng ong/ Cho tình người đọng mật” (Hoàng Trần Cương).
 
“Đặc sản” gió Lào - ảnh 1

Bình luận

User
Gửi bình luận
Phong Vu

Phong Vu

Kinh nghiệm chinh phục thiên nhiên từ một nơi tôi đã từng sống 4 thập niên mà, theo tôi, miền Trung Việt Nam có thể tham khảo là vùng Viễn Tây Hoa Kỳ. Viễn Tây Hoa Kỳ là một sa mạc khổng lồ, tứ bề bao bọc bởi núi dày đặc và rất cao, độ ẩm ban ngày khi trời nắng quanh năm trung bình chỉ 15%, tức là địa hình khô cằn tương đương với điểm hạn nóng nhất Việt Nam là vùng thung lũng Ninh Thuận bao quanh bởi núi cao bên trên đồng bằng ven biển Phan Rang.

Viễn Tây Hoa Kỳ khô hạn vì bị không chỉ một dãy Trường Sơn lác đác đỉnh cao 2500m che chắn nước như miền Trung, mà bị mấy trăm dãy núi nhiều đỉnh cao trên 4500m bao kín tứ bề. Dọc phía tây, ven bờ Thái Bình Dương, thì bị nhiều dãy núi Coastal Ranges gạn nước, rồi lại bị triền núi cực dài và cực cao Sierra Nevada bao kín vắt hết nước. Phía đông thì bị hơn 100 dãy núi của vùng gọi là Rocky Mountains, rộng hơn 400km kéo dài từ trên Canada xuống qua Mexico.

Không chỉ thiếu nước vào mùa khô như miền Trung, nhiều diện tích hiện tại rất đông dân cư vùng Viễn Tây Hoa Kỳ tuyệt đối không có nước quanh năm. Nước ở nhiều nơi như ở Quận Cam, Nam California, phải bơm dẫn về từ rất xa, từ các dòng sông cách xa trên ngàn km, vời nhiều trạm bơm, có trạm cực kỳ khổng lồ bơm lượng cực lớn nước băng qua nhiều tường núi rất cao. Một sa mạc nguyên thủy chỉ có xương rồng, rít, và bọ cạp có thể sống nổi, vậy mà Viễn Tây Hoa Kỳ ngày nay đã hình thành nhiều thành phố, nhiều trung tâm công nghệ cao, trung tâm tài chính giàu có nhất thế giới.... Khó khăn tạo động lực, tôi tin rằng miền Trung Việt Nam sẽ không thua kém miền Viễn Tây Hoa Kỳ.
Quynh Trang

Quynh Trang

Hi vọng để người miền Trung em đỡ khổ!
Quynh Trang

Quynh Trang

Cũng chỉ mong người quê mình đỡ khổ!

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Nuốc là món ăn rất mát trong những ngày Huế nắng nóng /// Ảnh: Tác giả cung cấp

Hương vị biển từ những con nuốc Huế

Quê ngoại tôi gần biển nên lúc còn đi học, vào những dịp hè, tôi thường về quê ngoại nghỉ hè và được thưởng thức món ăn rất đặc biệt mà những người Huế xa quê không ai là không nhớ; đó là con nuốc.
Ga Huế /// Ảnh: Thiên Anh

Cái lạnh xứ Huế và ly trà ga

Huế được nhiều người thương mến bởi cái không khí linh thiêng và tinh thần đặc biệt nơi đây. Khí hậu cố đô thực sự khắc nghiệt, nắng hay mưa, nóng hay lạnh đều sâu đậm...
Huế ơi, đi xa, mới biết dù mưa dài mưa dai, thì Huế vẫn trọn cái tình dịu dàng yêu thương /// Ảnh: Thiên Anh

Huế thương

Chiều hôm ấy, Sài Gòn mưa. Cơn mưa trắng trời đó, vừa xoa đi cái nóng rang người và cũng là báo hiệu cho sự chuyển mình, tiến vào một mùa đúng nghĩa là "sáng nắng, chiều mưa” của thành phố đỏng đảnh này.
Ngư dân chèo ghe giăng lưới trên đầm /// Ảnh: Trang Thy

Lâm Bình neo thương nhớ

Làng Lâm Bình và đầm nước nằm cạnh cùng tên neo thương nhớ vào lòng kẻ tha hương. Nơi đây lưu truyền giai thoại thấm đẫm tình người giữa cuộc đời bao nỗi lo toan...
Người ta nói đặc sản Hà Nội là cốm làng Vòng, là phở Thìn, là xôi xéo… thế mà với tôi, thứ tôi thèm ăn nhất chỉ là bữa cơm nhà có ba mẹ và anh trai /// Ảnh: Nguyễn Thị Hồng Thương

Mẹ ơi, con nhớ nhà!

Ngày bé, vào mùa hè ở quê tôi thường bị cúp điện. Ba bố con tôi thường mang ghế ra sân ngồi. Bố ngâm mấy câu Kiều, mấy câu thơ “Chân quê” của nhà thơ Nguyễn Bính, tôi nghe đi nghe lại đến thuộc làu.
/form>