Huyết áp buổi sáng cao hơn không nhất thiết là bất thường, bởi chỉ số này chịu ảnh hưởng của nhịp sinh học. Tuy nhiên, nếu huyết áp thường xuyên tăng cao vào buổi sáng, đây có thể là dấu hiệu cần được theo dõi và kiểm tra.
Huyết áp không cố định suốt 24 giờ mà thay đổi theo thời điểm trong ngày. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), huyết áp thường cao hơn vào buổi sáng, giảm dần trong ngày và thấp nhất khi ngủ.
Huyết áp buổi sáng cao hơn không nhất thiết là bất thường, bởi chỉ số này chịu ảnh hưởng của nhịp sinh học
Ảnh minh họa: P.H tạo từ AI
Vì sao vừa thức dậy, huyết áp đã tăng?
Khi cơ thể chuyển từ trạng thái ngủ sang thức, hệ thần kinh giao cảm được kích hoạt mạnh hơn để đưa cơ thể vào trạng thái tỉnh táo và sẵn sàng hoạt động. Các hormone như cortisol và adrenaline cũng có sự thay đổi theo nhịp sinh học.
Quá trình này có thể khiến tim đập nhanh hơn và mạch máu co lại, từ đó làm huyết áp tăng. Hiện tượng huyết áp tăng trong khoảng thời gian thức dậy thường được gọi là “morning surge” - tăng huyết áp buổi sáng.
Ngoài nhịp sinh học, giấc ngủ kém, căng thẳng, uống rượu bia, hút thuốc, ăn mặn hoặc một số bệnh lý cũng có thể ảnh hưởng đến huyết áp. Đặc biệt, người bị ngưng thở khi ngủ có thể gặp những biến động huyết áp đáng kể trong đêm và buổi sáng.
Một yếu tố khác cần lưu ý là thuốc điều trị. Ở một số người đang dùng thuốc hạ huyết áp, huyết áp có thể tăng trở lại vào cuối khoảng thời gian tác dụng của thuốc. Tuy nhiên, không nên tự ý đổi giờ uống hoặc tăng liều thuốc chỉ vì thấy huyết áp buổi sáng cao.
Đừng vội lo nếu một lần đo buổi sáng cao
Huyết áp có thể dao động theo từng thời điểm và chịu ảnh hưởng bởi cách đo. Uống cà phê, hút thuốc, tập thể dục trong vòng 30 phút trước khi đo, bàng quang đầy hoặc ngồi sai tư thế đều có thể làm kết quả cao hơn thực tế.
AHA khuyến nghị sử dụng máy đo huyết áp tự động có vòng bít ở bắp tay, đã được kiểm định. Trước khi đo, nên ngồi yên ít nhất 5 phút, lưng có điểm tựa, hai chân đặt trên sàn, cánh tay được đỡ ngang mức tim và không nói chuyện.
Mỗi lần nên đo 2 lần, cách nhau khoảng 1 phút, rồi ghi lại kết quả. Khi cần theo dõi tại nhà, có thể đo vào buổi sáng trước khi dùng thuốc và ăn sáng, đồng thời đo thêm vào buổi tối theo hướng dẫn của bác sĩ.
Một lần huyết áp cao chưa đủ để kết luận bị tăng huyết áp. Điều quan trọng là theo dõi xu hướng qua nhiều ngày và trao đổi với nhân viên y tế.
Làm gì để huyết áp không tăng cao?
Theo hướng dẫn tăng huyết áp năm 2025 của AHA, thay đổi lối sống là nền tảng quan trọng để phòng ngừa và kiểm soát huyết áp.
Ăn nhạt hơn: Hạn chế muối và thực phẩm nhiều natri, đặc biệt là đồ chế biến sẵn, thịt chế biến, thức ăn nhanh và các món quá mặn. Chế độ ăn DASH, giàu rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và nguồn đạm lành mạnh được khuyến nghị.
Vận động đều đặn: Người trưởng thành nên hướng tới khoảng 150 phút hoạt động thể chất cường độ vừa mỗi tuần, chẳng hạn đi bộ nhanh, đạp xe hoặc các hình thức vận động phù hợp.
Giữ cân nặng hợp lý, ngủ đủ và kiểm soát căng thẳng: Đây đều là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến huyết áp. Người thừa cân, ngủ kém hoặc thường xuyên căng thẳng nên đặc biệt chú ý.
Không hút thuốc, hạn chế rượu bia: Nicotine có thể làm huyết áp tăng tạm thời, trong khi uống quá nhiều rượu làm tăng nguy cơ tăng huyết áp.
Nếu huyết áp thường xuyên từ 140/90 mmHg trở lên hoặc có nhiều lần đo từ 130/80 mmHg trở lên, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá đầy đủ thay vì chỉ theo dõi riêng một vài chỉ số buổi sáng.
Bình luận (0)