Vì sao một số mẫu ô tô được trang bị vô-lăng đáy phẳng?

Vô-lăng trên ô tô thường được thiết kế dạng tròn để người lái dễ dàng điều khiển xe trong nhiều tình huống. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều mẫu xe sử dụng vô-lăng đáy phẳng, hay còn gọi là D-cut.

Đây là kiểu thiết kế vô-lăng với phần dưới được vát hoặc cắt phẳng thay vì tạo thành một vòng tròn hoàn chỉnh. Khi nhìn tổng thể, vô-lăng có hình dáng gần giống chữ "D" viết hoa nên thường được gọi là D-cut. Thiết kế này từng xuất hiện chủ yếu trên các mẫu xe thể thao, xe hiệu suất cao. Trên những mẫu xe này, vô-lăng D-cut thường đi kèm vành vô-lăng dày, đường kính nhỏ, lẫy chuyển số phía sau và nhiều nút điều khiển… góp phần tạo cảm giác như đang ngồi trong xe đua.

Ảnh: Bá Hùng

Tuy nhiên, những năm gần đây, vô-lăng đáy phẳng không còn chỉ dành cho xe thể thao. Nhiều mẫu xe hatchback, sedan, SUV, crossover hay ô tô điện cũng được trang bị kiểu vô-lăng này, trong đó có cả những mẫu xe hướng đến nhu cầu sử dụng hàng ngày.

Điều đó cho thấy thiết kế D-cut không đơn thuần là một chi tiết trang trí, mà còn mang lại một số lợi ích liên quan đến không gian để chân, tư thế ngồi và thao tác của người lái…

Tạo thêm không gian để chân, tối ưu tư thế ngồi cho người lái

Một trong những lý do khá thực tế để các nhà sản xuất sử dụng vô-lăng đáy phẳng là tạo thêm khoảng trống giữa vô-lăng và đùi người lái. Với vô-lăng tròn truyền thống, phần thấp nhất của vành vô-lăng phía dưới có thể chiếm một khoảng không gian nhất định phía trên đùi người lái. Khi vát phẳng phần đáy, khoảng trống này được mở rộng hơn, đặc biệt hữu ích với những người có vóc dáng cao hoặc thường điều chỉnh ghế lái ở vị trí thấp.

Ảnh: Bá Hùng

Khoảng trống bổ sung không quá lớn nhưng có thể giúp người lái cảm thấy thoải mái hơn khi ngồi lâu. Đồng thời, người lái có thể đưa ghế về vị trí phù hợp với chân và bàn đạp mà không bị phần đáy vô-lăng gây vướng.

Điều này cũng liên quan đến việc tối ưu tư thế lái. Khi ghế, vô-lăng và bàn đạp được điều chỉnh đúng, người lái có thể giữ lưng tựa vào ghế, hai tay đặt trên vô-lăng và chân thoải mái thao tác các bàn đạp.

Giúp ra vào xe thuận tiện hơn

Thiết kế vô-lăng đáy phẳng còn mang lại sự thuận tiện trong quá trình ra vào xe. Với một số mẫu xe có vị trí ngồi thấp, đặc biệt là sedan hoặc những mẫu xe có phong cách thể thao, khoảng cách giữa mép ghế và vô-lăng có thể khiến việc đưa chân ra ngoài khó khăn hơn. Phần đáy vô-lăng được vát phẳng giúp giảm một phần vật cản trong khu vực này.

Khi bước vào xe, người lái cũng có thêm khoảng không để đưa chân vào vị trí ngồi. Đây là lợi ích tương đối nhỏ nhưng có thể nhận thấy rõ hơn ở những mẫu xe có không gian cabin hạn chế hoặc thiết kế ghế ngồi thấp. Dù vậy, mức độ thuận tiện còn phụ thuộc vào thiết kế tổng thể của khoang lái, chiều cao ghế, độ mở cửa và cách bố trí bàn đạp.

Hỗ trợ thao tác và nhận biết vị trí vô-lăng

Một điểm đáng chú ý khác của vô-lăng đáy phẳng là khả năng hỗ trợ người lái nhận biết vị trí của vô-lăng. Với vô-lăng tròn, trong một số tình huống khi người lái xoay vô-lăng nhiều vòng, việc xác định nhanh vô-lăng đang ở vị trí nào có thể khó hơn nếu chỉ dựa vào cảm giác. Trong khi đó, phần đáy phẳng tạo ra một đặc điểm hình học dễ nhận biết.

Ảnh: Bá Hùng

Khi phần đáy trở lại vị trí gần trung tâm, người lái có thể nhanh chóng nhận biết vô-lăng đã được đưa về trạng thái tương đối thẳng. Điều này đặc biệt hữu ích trong quá trình điều khiển xe ở tốc độ thấp, quay đầu hoặc thực hiện các thao tác cần xoay vô-lăng nhiều. Tuy nhiên, đây chỉ là yếu tố hỗ trợ. Người lái vẫn cần quan sát hướng di chuyển của xe và không nên chỉ dựa vào hình dạng vô-lăng để xác định bánh xe đang ở vị trí nào.

Tạo cảm giác thể thao, hiện đại

Bên cạnh những lợi ích về công năng, yếu tố thẩm mỹ cũng là lý do quan trọng khiến vô-lăng D-cut ngày càng phổ biến. Phần đáy được vát phẳng khiến vô-lăng có diện mạo khác biệt so với kiểu tròn truyền thống, đồng thời tạo cảm giác gọn gàng và thể thao hơn. Khi kết hợp với ghế ôm người, đường chỉ trang trí, vật liệu giả carbon, kim loại hoặc da thể thao, vô-lăng đáy phẳng có thể làm khoang lái trở nên năng động hơn. Đây cũng là lý do thiết kế này thường xuất hiện trên các phiên bản thể thao hoặc những mẫu xe hướng đến nhóm khách hàng trẻ.

Tuy nhiên, không phải cứ sử dụng vô-lăng đáy phẳng là chiếc xe có khả năng vận hành thể thao. Trên nhiều mẫu xe phổ thông, đây chủ yếu là lựa chọn về thiết kế và công thái học, trong khi khả năng vận hành vẫn phụ thuộc vào động cơ, hệ thống treo, hệ thống lái và nhiều yếu tố khác.

Ảnh: Bá Hùng

Việc lựa chọn vô-lăng đáy phẳng hay vô-lăng tròn không đơn thuần phụ thuộc vào hình thức. Các nhà sản xuất phải cân nhắc đồng thời giữa công thái học, không gian cabin, phong cách thiết kế và đặc tính vận hành của từng mẫu xe.