Việc rà soát văn bản pháp luật còn nặng về kỹ thuật

Vũ Thơ- vuthothanhnien@gmail.com

27/10/2026 16:34 GMT+7

Tại Hội nghị tham vấn kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu cho rằng, việc rà soát còn nặng về kỹ thuật, đề nghị phải thực chất, đảm bảo giải quyết vướng mắc của người dân, doanh nghiệp.

Ngày 27.10, Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam đã tổ chức Hội nghị tham vấn kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật, với sự tham dự của các bộ, ngành T.Ư, các chuyên gia và các hiệp hội ngành hàng.

Hoàn thiện hệ thống pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn

Chủ trì và phát biểu đề dẫn hội nghị, ông Cao Xuân Thạo, Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam, cho biết, thực hiện nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 31.3.2026 và kế hoạch của Ban Chỉ đạo T.Ư, các bộ, ngành, cơ quan liên quan đã tiến hành tổng rà soát, hoàn thiện báo cáo kết quả đối với hệ thống văn bản thuộc phạm vi, trách nhiệm quản lý.

Hội nghị là diễn đàn để các cơ quan, tổ chức, chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động đóng góp ý kiến, bổ sung góc nhìn đa chiều, bảo đảm kết quả rà soát khách quan, toàn diện, sát thực tiễn.

Qua đó, nhận diện đầy đủ những bất cập, hạn chế, mâu thuẫn, chồng chéo và khoảng trống pháp lý, nâng cao chất lượng kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, thống nhất, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Gợi mở các nội dung thảo luận, ông Cao Xuân Thạo đề nghị đại biểu phản ánh cụ thể những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, nhất là các quy định chưa rõ ràng, thiếu thống nhất, chồng chéo hoặc không còn phù hợp.

Các ý kiến cần chỉ rõ văn bản, điều khoản gây khó khăn, làm tăng chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian thực hiện hoặc ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời phân biệt vướng mắc do quy định pháp luật với hạn chế trong tổ chức thực hiện.

Trên cơ sở đó, các đại biểu cần đề xuất rõ quy định phải sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc chính sách cần nghiên cứu ban hành mới. Những giải pháp được đưa ra phải có căn cứ thực tiễn, đánh giá tác động, hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, bảo đảm tính minh bạch, ổn định, khả thi và tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với các quy định liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân và doanh nghiệp, ông đề nghị đánh giá mức độ phản ánh tiếng nói từ thực tiễn; tính phù hợp của việc đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm điều kiện kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử.

Phải loại bỏ những quy định bất hợp lý

Phát biểu tại hội nghị, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết, thời gian qua, VCCI đã tiếp nhận kết quả rà soát từ các bộ, ngành, đồng thời đối chiếu với những khó khăn, vướng mắc mà cộng đồng doanh nghiệp phản ánh định kỳ.

Ông Tuấn ghi nhận nhiều đề xuất đã được giải quyết, như bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh, chứng chỉ và thủ tục hành chính. Tuy nhiên, số lượng văn bản được đề xuất xử lý lớn, nhưng phần tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp còn khiêm tốn.

Theo ông Tuấn, nhiều trường hợp rà soát chủ yếu nặng về vấn đề kỹ thuật, xuất phát từ thay đổi tổ chức bộ máy, tên cơ quan hoặc căn cứ ban hành văn bản, chứ chưa tập trung vào nội dung cải cách thực chất. Vì vậy, cần tách bạch kết quả rà soát kỹ thuật, để tránh tạo cảm giác số lượng văn bản được xử lý lớn, nhưng gánh nặng tuân thủ chưa giảm tương ứng.

Một vấn đề khác là hoạt động rà soát vẫn thiên về góc nhìn của cơ quan soạn thảo, chú trọng tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất của văn bản, trong khi những vướng mắc về thủ tục, điều kiện kinh doanh và chi phí tuân thủ chưa được quan tâm tương xứng.

Ông Tuấn cũng cảnh báo tình trạng một số ngành nghề đã được đưa ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện, nhưng các quy định mới lại có nguy cơ tái lập điều kiện dưới hình thức khác. Bên cạnh đó, một số đề xuất có thể làm phát sinh nghĩa vụ mới, tăng rào cản gia nhập thị trường mà chưa đánh giá đầy đủ tác động.

Mục tiêu rà soát, theo ông Tuấn, phải là loại bỏ những quy định bất hợp lý, chứ không đơn thuần hoàn thành chỉ tiêu cắt giảm.

Ông Tuấn nhìn nhận, hiệu quả của đợt tổng rà soát cuối cùng phải được đánh giá bằng những thay đổi mà doanh nghiệp thực sự cảm nhận được: chi phí tuân thủ giảm bao nhiêu, rủi ro giảm thế nào và hoạt động sản xuất, kinh doanh có thuận lợi hơn hay không.

"Nếu số lượng văn bản giảm nhưng doanh nghiệp không được hưởng lợi đáng kể, mục tiêu cải cách vẫn chưa đạt được như kỳ vọng", ông Tuấn nhận định.