Viện Hóa học bác bỏ cáo buộc liên quan dự án giải nhất khoa học kỹ thuật quốc gia

Bác bỏ mọi sự liên quan

Sáng nay 30.3, Viện Hóa học, Viện hàn lâm Khoa học - công nghệ Việt Nam, đã đăng tải trên trang điện tử của viện thông báo tiêu đề "Cần sớm làm rõ thông tin liên quan dự án đạt giải nhất khoa học kỹ thuật quốc gia 2026". 

Thông báo khẳng định Viện Hóa học không liên quan gì tới dự án của 2 học sinh Ninh Bình và, viện sẵn sàng hợp tác với ban tổ chức cuộc thi để sớm làm rõ vụ việc nhằm bảo vệ danh dự nhà khoa học.

ẢNH: ALMÉRY JACQUELIN

Theo Viện Hóa học, gần đây có một số thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng dự án được giải nhất quốc gia cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật 2026 của 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình có sự tương đồng với các công bố khoa học của nhóm nghiên cứu do PGS Hoàng Mai Hà, Phó viện trưởng Viện Hóa học, chủ trì.

Tuy nhiên, PGS Hoàng Mai Hà khẳng định không có bất kỳ mối liên hệ, hợp tác hay tham gia hướng dẫn nào đối với nhóm học sinh thực hiện dự án. Chỉ sau khi dự án của các học sinh Ninh Bình bị bàn tán trên mạng xã hội, PGS Hoàng Mai Hà mới biết đến sự việc.

Trước những tác động tiêu cực của các thông tin chưa được kiểm chứng đối với uy tín cá nhân và tổ chức, PGS Hoàng Mai Hà đề nghị ban tổ chức cuộc thi cùng các cơ quan chức năng sớm tiến hành xác minh, làm rõ.

Về phía Viện Hóa học, ban lãnh đạo viện cũng đã cho rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024 - 2025. Kết quả là không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến hai học sinh Ninh Bình có dự án đạt giải nhất cấp quốc gia cuộc thi khoa học kỹ thuật 2026.

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Viện Hóa học cũng cho rằng việc sớm có kết luận khách quan, minh bạch là hết sức cần thiết. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ danh dự chính đáng của các nhà khoa học mà còn củng cố niềm tin của xã hội đối với các hoạt động nghiên cứu khoa học, đặc biệt là các sân chơi dành cho học sinh.

Có liêm chính hay không phụ thuộc vào người 'kế thừa'

Viện Hóa học cũng cho rằng, các kết quả nghiên cứu chế tạo vật liệu chống cháy của PGS Hoàng Mai Hà đã được công bố rộng rãi từ năm 2019 trên các kênh khoa học chính thống. PGS Hoàng Mai Hà cũng chủ động chia sẻ các báo cáo, kết quả nghiên cứu nhằm tạo điều kiện để cộng đồng khoa học, đặc biệt là các nhà khoa học trẻ, tham khảo, kế thừa và phát triển các hướng nghiên cứu mới.

Việc có ai đó tiếp cận và sử dụng các kết quả đã công bố là hoạt động bình thường trong môi trường khoa học mở, miễn là quá trình khai thác đó tuân thủ nghiêm các quy định về liêm chính khoa học. Nhưng việc tuân thủ này thuộc trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức sử dụng kết quả. Đồng thời, việc đánh giá giá trị của công trình công bố sau là trách nhiệm của các hội đồng khoa học, của ban tổ chức các cuộc thi... 

Phản hồi trên của Viện Hóa học bắt đầu từ những lùm xùm quanh dự án của 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình được giải nhất cấp quốc gia cuộc thi nghiên cứu khoa học 2026 (do Bộ GD-ĐT tổ chức). 

Theo các thành viên nhóm Liêm chính khoa học, nội dung của dự án "quá sức" với năng lực thực tế của học sinh phổ thông, đồng thời dự án có sự tương đồng với các công bố của nhóm nghiên cứu mà PGS Hoàng Mai Hà, Phó viện trưởng Viện Hóa học, Viện hàn lâm Khoa học - Công nghệ Việt Nam chủ trì. Các thành viên của nhóm Liêm chính khoa học đặt vấn đề liệu có hay không dự án của 2 học sinh Ninh Bình là do các nhà khoa học "làm hộ".

Ngoài dự án giải nhất của học sinh Ninh Bình, nhiều dự án đạt giải cao cấp quốc gia khác của cuộc thi khoa học kỹ thuật năm nay cũng được cho là do "người lớn" làm. Trước những nghi ngờ trên, Bộ GD-ĐT đã thông báo sẽ xác minh, làm rõ.