Viện nghiên cứu Vũ Hán: Trung Quốc có thuốc có thể ngăn chặn virus Nipah lây lan

ẢNH: AFP

Tờ South China Morning Post ngày 28.1 đưa tin một loại thuốc của Trung Quốc có thể giúp kiểm soát các đợt bùng phát virus Nipah và ngăn chặn sự lây lan của loại virus vốn hiện không có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu này.

Virus Nipah có tỷ lệ tử vong lên tới 75% và đợt bùng phát gần đây nhất ở Ấn Độ đã dẫn đến 5 trường hợp nhiễm.

Dù virus này chưa có phương pháp điều trị được phê duyệt, các nhà nghiên cứu từ Viện Virus học Vũ Hán (WIV) đã phát hiện ra rằng VV116 đã giúp 2/3 số chuột hamster bị nhiễm bệnh sống sót, sau một liều mà trong điều kiện bình thường sẽ gây tử vong.

VV116 là một loại thuốc kháng virus đường uống ban đầu được phát triển để điều trị Covid-19.

"Phát hiện này là bằng chứng đầu tiên cho thấy tiềm năng điều trị của VV116 đối với virus Nipah", WIV cho biết hôm 26.1.

Một liều VV116 dạng uống đã nâng tỷ lệ sống sót của chuột hamster vàng lên 66,7%, đồng thời làm giảm lượng virus hiện diện trong phổi, lá lách và não, những cơ quan dễ bị nhiễm.

"Thuốc này không chỉ có thể được sử dụng như một biện pháp phòng ngừa cho các nhóm nguy cơ cao như nhân viên y tế và nhân viên phòng thí nghiệm, mà còn như một lựa chọn thuốc sẵn có để ứng phó với các đợt bùng phát virus Nipah hiện nay và trong tương lai", theo WIV.

Theo một nghiên cứu đăng trên chuyên san Emerging Microbes & Infections vào tháng 11.2025, virus Nipah lần đầu được phát hiện trong ổ dịch ở Malaysia từ năm 1998-1999 và sau đó được ghi nhận tại Bangladesh và Ấn Độ vào năm 2001.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các triệu chứng thần kinh có thể xuất hiện sau vài ngày hoặc vài tuần kể từ khi nhiễm gồm thay đổi ý thức, lú lẫn và co giật.

Nhiễm virus này có thể dẫn đến bệnh hô hấp nặng và trong trường hợp nặng có thể gây viêm não, có thể tiến triển đến hôn mê và tử vong. Theo WHO, tỷ lệ tử vong dao động từ 40 đến 75%.

Virus này có thể lây truyền từ dơi ăn quả trực tiếp sang người, thông qua các vật chủ trung gian như lợn và ngựa, hoặc từ người sang người. Đợt bùng phát ban đầu ở Malaysia bắt nguồn từ việc tiếp xúc với lợn mắc bệnh hoặc các mô của chúng.

Một số trường hợp ở Bangladesh và Ấn Độ xảy ra trong những năm qua được cho là do tiêu thụ trái cây và các sản phẩm từ trái cây như nước ép trái cây tươi bị nhiễm nước bọt hoặc nước tiểu của dơi bị nhiễm bệnh.

WHO đã xếp virus Nipah vào nhóm ưu tiên nghiên cứu, đặc biệt là sau đợt bùng phát vào tháng 5.2018 tại Kerala (Ấn Độ) khiến ít nhất 17 người thiệt mạng.

Các nghiên cứu đã tìm ra một số hợp chất có khả năng ức chế sự lây nhiễm virus Nipah, tuy nhiên chưa có loại thuốc nào được cấp phép sử dụng trong lâm sàng.

Nhóm nghiên cứu Trung Quốc phát hiện ra rằng VV116, loại thuốc đã được phê duyệt để điều trị Covid-19 ở Trung Quốc đại lục và Uzbekistan, cho thấy đặc tính kháng virus đối với hai chủng virus khác nhau ở Malaysia và Bangladesh, trong đó chủng ở Bangladesh là nguyên nhân gây ra đợt dịch ở Ấn Độ.