Vụ 2 dòng họ tranh chấp ngôi mộ tổ: Tranh luận chưa ngã ngũ

Khánh Hoan- khanhhoantn@gmail.com

29/09/2026 13:53 GMT+7

Cuốn gia phả 178 năm và đạo sắc hơn 200 năm được 2 dòng họ đưa ra để chứng minh nguồn gốc ngôi mộ đang tranh chấp. Tuy nhiên, chính quyền địa phương cho rằng chưa đủ cơ sở để xác định chính xác chủ nhân ngôi mộ.

Sáng 29.9, UBND xã Hưng Nguyên (Nghệ An) tổ chức buổi làm việc với đại diện dòng họ Phạm và dòng họ Nguyễn liên quan đến tranh chấp một ngôi mộ tổ được cho là có niên đại khoảng 500 năm tại xóm Tân Nhượng.

Theo đơn đề nghị của dòng họ Phạm ở xã Hưng Nguyên Nam, khu mộ nằm giữa cánh đồng thuộc khu vực Đồng Đen, nay là xóm Tân Nhượng, xã Hưng Nguyên, là mộ tổ họ Phạm. Dòng họ này cho biết đã nhiều thế hệ chăm sóc, hương khói và 3 lần tôn tạo khu mộ vào các năm 1992, 1998 và 2016.

Dòng họ Phạm khẳng định đây là mộ tổ của dòng họ đã có từ khoảng 500 năm trước. Tuy nhiên, thời gian gần đây, dòng họ Nguyễn dựng một tấm bia đá ghi tên ông tổ dòng họ Nguyễn tại khu mộ. Cho rằng việc này không đúng thực tế, họ Phạm đề nghị chính quyền làm rõ và tháo dỡ tấm bia.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Tùy, tộc trưởng dòng họ Nguyễn (ngụ xã Nghĩa Hưng, Nghệ An), cũng cho rằng ngôi mộ là nơi an táng ông tổ dòng họ Nguyễn và đề nghị chính quyền xác minh, trả lại ngôi mộ cho con cháu trong họ.

Theo đại diện họ Nguyễn, từ những năm 1960, con cháu dòng họ đã đến khu vực này hương khói, chăm sóc ngôi mộ. Tranh chấp giữa 2 dòng họ bắt đầu từ năm 1998, khi họ Phạm tiến hành tôn tạo khu mộ nhưng hai bên không thống nhất được.

Gia phả 178 năm và đạo sắc hơn 200 năm

Tại buổi làm việc, đại diện dòng họ Phạm cung cấp một cuốn gia phả được lập năm 1848, viết bằng chữ Hán và còn khá nguyên vẹn.

Theo dòng họ Phạm, những trang đầu của gia phả ghi mộ tổ được táng tại khu vực Đồng Đen. Đây là căn cứ để dòng họ khẳng định ngôi mộ đang tranh chấp chính là mộ tổ của mình.

Dòng họ Phạm cũng cho biết việc tảo mộ, hương khói tại khu mộ được con cháu duy trì mỗi năm 2 lần vào dịp tết Nguyên đán và rằm tháng 7, qua nhiều thế hệ cho đến nay.

Phía dòng họ Nguyễn cho biết, gia phả của dòng họ đã bị hư hỏng trong một vụ hỏa hoạn từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, dòng họ còn lưu giữ một đạo sắc của vua ban cho ông tổ dòng họ cách đây hơn 200 năm, trong đó xác định ông tổ của dòng họ ở xã Ước Lễ, nay thuộc xã Hưng Nguyên, sinh năm 1747.

Theo đại diện họ Nguyễn, đây là căn cứ để dòng họ xác định nguồn gốc ông tổ. Cùng với quá trình hương khói, chăm sóc mộ từ hàng chục năm qua, gần đây, họ Nguyễn dựng bia đá ghi tên ông tổ dòng họ tại khu mộ để nhận diện và thờ phụng.

Chưa đủ căn cứ xác định chủ nhân

Tại buổi làm việc, ông Trần Văn Hữu, chuyên viên Phòng Quản lý di sản văn hóa (Sở VH-TT-DL Nghệ An), cho biết, cuốn gia phả do dòng họ Phạm cung cấp là tư liệu quý của dòng họ, được lập năm 1848, cách nay 178 năm.

Theo ông Hữu, việc gia phả ghi mộ tổ của dòng họ được táng tại khu vực Đồng Đen là tư liệu có giá trị tham khảo. Trong khi đó, đạo sắc do dòng họ Nguyễn cung cấp được phong khi nhân vật còn sống nên chưa thể khẳng định vị trí an táng của ông tổ dòng họ Nguyễn.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Đàn, Phó chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên, cho biết, trước đây, khu vực Đồng Đen có rất nhiều mộ. Khoảng năm 1960, chính quyền quy hoạch lại nghĩa trang, các phần mộ cơ bản được di dời. Hiện, khu vực này còn 2 ngôi mộ tổ, trong đó có ngôi mộ đang tranh chấp.

Theo ông Đàn, dòng họ Phạm đã cung cấp tài liệu thể hiện khá rõ về khu vực an táng mộ tổ. Tuy nhiên, gia phả không thể hiện vị trí cụ thể của ngôi mộ nên việc xác định chính xác vẫn gặp khó khăn.

Mặt khác, cả hai dòng họ đều đưa ra việc nhiều thế hệ hương khói, chăm sóc ngôi mộ làm căn cứ chứng minh. Vì vậy, dựa trên những tư liệu và chứng cứ mà hai bên cung cấp, đến nay vẫn chưa thể xác định chủ nhân ngôi mộ.