Xác thực bằng cấp, chống tài liệu giả bằng thuật toán blockchain bằng cách nào?
Đó là dự án mang tên Deeploma của 5 sinh viên Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM, hiện đang vào tới vòng chung kết cuộc thi Bach Khoa Innovation 2026 - do Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức, ươm mầm những sáng kiến về khoa học công nghệ.
Bốn chàng trai trong số 5 thành viên của dự án Deeploma, từ trái qua phải là Huỳnh Lâm Nguyên, Phạm Huy Khôi Nguyên, Nguyễn Quốc Trung và Asif Aninda
ẢNH: THÚY HẰNG
Deeploma là cách chơi chữ khá hay, giữa từ Deep Learning - học sâu, thuật ngữ trong chuyên ngành Khoa học máy tính và Diploma - văn bằng trong tiếng Anh. Nhóm cũng gọi tên dự án của mình là "Công chứng số".
Cách hoạt động của Deeploma như sau: Bên cung cấp các văn bằng, chứng chỉ, tài liệu sẽ dùng Deeploma mã hóa dữ liệu thành hàm băm (hash) 64 ký tự rồi lưu lên một blockchain được lựa chọn bằng thuật toán DeepSignature. Để xác thực dữ liệu ấy có đúng là của nhà cung cấp và có nguyên bản không, người dùng sẽ sử dụng trang ứng dụng Deeploma để mã hóa dữ liệu này trở lại thành hàm băm rồi đối chiếu với các hàm băm đã lưu trên blockchain. Nếu hàm băm có tồn tại trên blockchain, thì dữ liệu (thông tin văn bằng, tài liệu) đúng là dữ liệu gốc. Còn nếu hàm băm không có trên blockchain, thì dữ liệu rõ ràng là không có bảo chứng từ nhà cung cấp, hoặc không phải bản gốc, đã bị chỉnh sửa dù chỉ một dấu chấm.
Huỳnh Lâm Nguyên, đại diện nhóm, cho biết blockchain là công nghệ lưu trữ và xác thực dữ liệu trên một mạng lưới máy tính phân tán, trong đó dữ liệu được liên kết thành các khối liên tục đồng bộ hóa để loại bỏ những cập nhật bất hợp lệ. Dữ liệu đã ghi vào chuỗi không thể thay đổi hay xóa bỏ và được minh bạch hóa cho mọi thành viên trong mạng lưới. Thuật toán DeepSignature mà nhóm đang ứng dụng cho phép tận dụng mạng blockchain công cộng nên đầu tư vô cùng ít vào tài nguyên mà vẫn đảm bảo tính chính xác, minh bạch và an ninh tuyệt đối vì dữ liệu gốc hoàn toàn độc lập được lưu trữ bảo mật.
"Cách lưu trữ văn bằng, chứng chỉ của nhiều cơ quan, đơn vị hiện nay vẫn theo cách lưu trữ truyền thống. Đó là lưu trữ toàn bộ trên máy chủ để khi cần xác thực thì bên xác thực sẽ truy cập vào đối chiếu, so sánh dữ liệu cần xác thực với dữ liệu gốc. Cách làm này rõ ràng cần tài nguyên lớn hơn, cồng kềnh, mất nhiều thời gian phản hồi, ẩn chứa rủi ro việc hệ thống bị sửa đổi hoặc tấn công. Do đó, tiềm năng của dự án Deeploma - Công chứng số rất lớn", Phạm Huy Khôi Nguyên, thành viên nhóm, chia sẻ thêm.
Deeploma - dự án 'Công chứng số' của những sinh viên tài năng Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM
ẢNH: LÂM NGUYÊN
Khôi Nguyên ví dụ, các trường ĐH có thể gắn mục "xác thực văn bằng, chứng chỉ" của Deeploma trên trang web chính thức của trường, để sinh viên, nhà tuyển dụng lao động có thể dễ dàng tra cứu. Nhóm cũng có thể phát triển thêm các tính năng khác của Deeploma như chụp hình ảnh một văn bằng, tài liệu để ứng dụng Deeploma nhanh chóng trích xuất các trường thông tin để xác thực thay cho việc nhập dữ liệu bằng tay.
Mong có thể làm chức năng nối dài của nền tảng VNeID
Dự án "Công chứng số" nhận được sự đồng hành, cố vấn từ các thầy cô là giảng viên, chuyên gia của Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) như PGS-TS Nguyễn Đình Quân, Phó giám đốc Văn phòng Đào tạo Quốc tế, giảng viên Khoa Kỹ thuật hóa học; thạc sĩ Đỗ Hoàng Thắng, Phó giám đốc Trung tâm Ươm tạo doanh nghiệp công nghệ; PGS-TS Phạm Sơn Tùng, giảng viên khoa Kỹ thuật địa chất dầu khí; thạc sĩ Phạm Đức Thắng, giảng viên khoa Kỹ thuật xây dựng…
Là cựu sinh viên ngành Khoa học máy tính, ĐH Bách khoa Hà Nội, hiện đang là Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần tập đoàn công nghệ DeepPro - nơi nhiều cựu sinh viên Bách khoa làm việc, bà Bùi Ngọc Lê đánh giá cao tiềm năng của dự án Deeploma - Công chứng số. Bà cho hay đây là dự án có nhiều triển vọng để có thể thực hiện trong thực tế. Nhất là trong bối cảnh hiện nay, nhiều người là nạn nhân của những giấy tờ bị giả mạo. Để xác thực giấy tờ, tài liệu, văn bản, rất cần sự vào cuộc của các bên, đặc biệt là sự tham gia của khoa học công nghệ, như dự án Deeploma.
Song, một trong những khó khăn của dự án là hành lang pháp lý để thực hiện. Bạn Lâm Nguyên, thành viên nhóm, cho biết rất mong ghi dấu ấn ở vòng chung kết Bach Khoa Innovation, để dự án của nhóm có thêm cơ sở được biết đến và được hỗ trợ.
"Hiện tại, nhóm tự tin đề xuất và rất mong được Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) cho đánh giá chuyên môn sâu và thử nghiệm Deeploma ứng dụng cho nhà trường. Chúng tôi cũng mong muốn Deeploma có thể làm chức năng nối dài cho nền tảng quản lý công dân VNeID, để công chứng điện tử, xác thực công cộng bằng cấp, giấy tờ, văn bằng, trong bối cảnh quản lý số được đẩy mạnh và luôn là ưu tiên của Chính phủ. Deeploma có thể triển khai với mức độ xây dựng tối thiểu, hiệu quả tối đa mà không làm phát sinh tiêu tốn tài nguyên của hệ thống VNeID", Lâm Nguyên nói.
PGS-TS Nguyễn Đình Quân, Phó giám đốc Văn phòng Đào tạo quốc tế, giảng viên Khoa Kỹ thuật hóa học, Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM (thứ 3 từ trái qua) cùng các sinh viên trong dự án
ẢNH: THÚY HẰNG
Những sinh viên tài năng
Cả 5 sinh viên của dự án Deeploma đều đang học năm thứ 3, ngành Khoa học máy tính và ngành Quản lý công nghiệp, chương trình dạy và học bằng tiếng Anh của Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) - những ngành học có điểm chuẩn đầu vào cao nhất tại trường ĐH này.
Các thành viên gồm: Huỳnh Lâm Nguyên, Phạm Huy Khôi Nguyên, Nguyễn Quốc Trung, Lê Phạm Quỳnh Như. Đặc biệt, trong nhóm còn có một thành viên tên Asif Aninda, 23 tuổi, đến từ Bangladesh.
PGS-TS Nguyễn Đình Quân cho biết tại trường ĐH này mỗi năm có hàng ngàn sinh viên quốc tế tới trao đổi, học tập ngắn hạn. Song, những du học sinh toàn thời gian như Acif Aninda và các bạn đến từ các quốc gia như Nga, Philippines… cũng ngày một tăng. Họ đều mong muốn làm việc lâu dài tại Việt Nam. Đây là những tài năng trẻ, cùng với các bạn trẻ trong nước - giỏi chuyên môn, dám nghĩ dám làm, hội nhập quốc tế, viết lên câu chuyện sinh viên thời đại mới, xây dựng Việt Nam hùng cường.
Bình luận (0)