Xếp hàng dài tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám thử làm ‘thợ chạm khắc’

Với Bùi Quang Đức Trí (Học sinh lớp 9 Trường Greenfield, Hà Nội), khắc tranh gỗ là một trải nghiệm mới lạ. Sau vài phút làm quen sự tò mò ban đầu đã dần chuyển thành thích thú và muốn có thêm nhiều trải nghiệm với các hoạt động mới.h

"Em được hướng dẫn cách sử dụng dụng cụ, dùng lực và điều khiển sao cho đường khắc đều, mềm mại. Sau khi quen tay, em đã có thể tự mình tạo nên sản phẩm hoàn chỉnh", Trí nói.

Chị Phùng Thị Ngoan (25 tuổi, nhân viên văn phòng tại P.Hà Đông, Hà Nội) đã nhiều lần tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trong đó có cả trải nghiệm tour đêm. Tuy nhiên, hoạt động khắc tranh gỗ đem lại cho chị một cách ghi nhớ khác về di tích.

"Trước đây mình thường chỉ tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám bằng mắt, nhưng khi chạm tay vào làm thì mình tập trung hơn, từ đó cũng cảm thấy thông tin trở nên gần gũi, cụ thể và dễ nhớ hơn", chị Ngoan chia sẻ.

ẢNH: UYÊN LÊ

Vân Anh (sinh viên năm 3 Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) cho biết bản thân vốn ít có cơ hội tiếp xúc với nghề thủ công truyền thống nên ban đầu cô tham gia vì tò mò. Vân Anh cho rằng thời gian chờ tuy lâu nhưng hoàn toàn xứng đáng. Theo cô, việc kiên nhẫn chờ đợi, trực tiếp thực hiện từng công đoạn và hoàn thiện sản phẩm chính là quá trình giúp người tham gia hiểu rõ hơn về nghề cũng như những giá trị di sản phía sau.

ẢNH: UYÊN LÊ

Trải nghiệm này còn thu hút các gia đình. Theo anh Hà Giang (trú tại P.Hà Đông, Hà Nội), những hoạt động trải nghiệm mới khiến không gian di tích trở nên gần gũi hơn với trẻ nhỏ, đồng thời mở ra một cách học không chỉ bằng việc nghe và quan sát.

"Trước đây mình chỉ nhớ đến Văn Miếu là nơi đi lễ, cầu tài, xin chữ. Bây giờ có thêm những hoạt động như thế này cũng giúp các con có những trải nghiệm phong phú hơn thay vì chỉ vui chơi trong nhà", anh Giang chia sẻ.

ẢNH: UYÊN LÊ

Từ một sản phẩm nhỏ đến "điểm chạm" trong giáo dục di sản

Từ câu hỏi làm thế nào để nghề thủ công đến gần công chúng hơn, ông Bùi Trọng Quân (Chủ xưởng Tranh gỗ Bùi Gia, người sáng lập hoạt động "Đưa nghề ra phố") đã hình thành ý tưởng đưa hoạt động chạm khắc ra khỏi không gian xưởng.

ẢNH: BTC

Ông Quân cho biết, Văn Miếu - Quốc Tử Giám được lựa chọn để đưa các giá trị văn hóa vào trải nghiệm thực tế bởi đây là không gian gắn với truyền thống hiếu học, khoa cử, đồng thời sở hữu nhiều hình tượng và tư liệu văn hóa phù hợp với ngôn ngữ của nghề chạm khắc.

Những họa tiết hoa văn trang trí trên bia Tiến sĩ cùng các hình tượng liên quan đến đạo học, khoa cử được lựa chọn và chuyển hóa thành các mẫu thực hành. Các chi tiết được giản lược để phù hợp với trải nghiệm.

"Những hình tượng gắn với sĩ tử, khoa cử không chỉ đẹp mà còn chứa đựng những giá trị sâu sắc về truyền thống hiếu học. Với người trẻ, đó cũng có thể trở thành những hình ảnh gợi nhắc về tinh thần học tập, rèn giũa và hoàn thiện bản thân", ông Quân chia sẻ.

ẢNH: UYÊN LÊ

Hàng giờ chờ đợi và thực hành giúp người tham gia hiểu hơn về câu chuyện phía sau hình tượng mình đang tạo ra. Tuy nhiên, trải nghiệm nghề chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong mạch văn hóa, lịch sử của di tích, nhờ đó, những câu chuyện vốn mang tính lịch sử được đưa vào một hoạt động cụ thể, để du khách trực tiếp quan sát, thực hành và ghi nhớ.

"Chúng tôi muốn tạo ra một "điểm chạm" để du khách ngồi lại trải nghiệm và cảm nhận rõ hơn về bề dày của lịch sử văn hóa nói chung và không gian di tích nói riêng", ông Quân nói.

Ban quản lý Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tạo điều kiện về không gian và nguồn tư liệu, giúp những nội dung trải nghiệm trở nên đa dạng, gắn với giá trị văn hóa, lịch sử được lưu giữ tại đây. 

Qua đó, du khách trở thành chủ thể của những hoạt động trải nghiệm, trực tiếp tiếp cận và khám phá di sản theo cách gần gũi hơn. Đây cũng là một hướng mới để đưa di sản vào đời sống.