Nghiên cứu được trình bày tại tuần lễ UEG 2026 cho thấy một số đặc điểm kháng thể trong máu có thể giúp nhận diện những người có nguy cơ mắc bệnh viêm ruột, đồng thời hỗ trợ dự đoán diễn tiến bệnh trong tương lai, theo ScienceDaily.
Bệnh viêm ruột (IBD) là nhóm bệnh mạn tính, chủ yếu gồm bệnh Crohn và viêm loét đại tràng, gây tình trạng viêm kéo dài trong đường tiêu hóa. Bệnh có liên quan đến những phản ứng bất thường của hệ miễn dịch, dẫn đến viêm và tổn thương tại ruột.
Dấu hiệu miễn dịch xuất hiện từ 10 năm trước chẩn đoán
Nhóm nghiên cứu phân tích 2.000 mẫu huyết thanh của 500 người, gồm 200 người sau này được chẩn đoán mắc bệnh Crohn, 200 người mắc viêm loét đại tràng và 100 người khỏe mạnh có độ tuổi, giới tính tương đồng.
Các mẫu máu được thu thập tại thời điểm chẩn đoán và khoảng 2, 4, 10 năm trước đó, giúp các nhà khoa học theo dõi những thay đổi của hệ miễn dịch trước khi bệnh được phát hiện. Nhóm nghiên cứu đánh giá phản ứng kháng thể với khoảng 357.000 kháng nguyên có nguồn gốc từ vi khuẩn, virus, thực phẩm và các thành phần của cơ thể, qua đó xác định 123.980 loại kháng thể khác nhau.
Các dấu hiệu cảnh báo bệnh viêm ruột có thể xuất hiện trong máu từ 10 năm trước khi được chẩn đoán
ẢNH MINH HỌA: CÁT ANH TẠO BỞI AI
Đáng chú ý, những người sau này mắc bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng có mức độ đa dạng kháng thể trong máu thấp hơn đáng kể so với nhóm khỏe mạnh. Nghiên cứu cũng ghi nhận những đặc điểm phản ứng kháng thể khác nhau giữa hai bệnh, trong đó một số thay đổi đã xuất hiện từ 10 năm trước khi người bệnh được chẩn đoán.
Các nhà nghiên cứu tiếp tục sử dụng học máy, một dạng trí tuệ nhân tạo (AI), để phân tích những đặc điểm kháng thể trong máu. Kết quả cho thấy mô hình AI có khả năng phân biệt những người sau này mắc bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng với người khỏe mạnh. Đáng chú ý, mô hình còn có thể phân biệt những người sau này mắc bệnh Crohn diễn tiến phức tạp với người có bệnh ít phức tạp hơn, dựa trên mẫu máu được thu thập từ khoảng 10 năm trước chẩn đoán.
Cần thêm nghiên cứu trước khi ứng dụng sàng lọc
Mặc dù phát hiện những thay đổi miễn dịch có thể xuất hiện nhiều năm trước khi bệnh viêm ruột được chẩn đoán, các nhà khoa học nhấn mạnh phương pháp phân tích kháng thể này chưa đủ cơ sở để áp dụng trong sàng lọc thường quy.
Theo nhóm nghiên cứu, cần kiểm chứng kết quả trên các nhóm dân số lớn hơn và đa dạng hơn để đánh giá độ chính xác cũng như khả năng ứng dụng trong thực tế. Tiến sĩ Arno Bourgonje (Hà Lan), tác giả chính của nghiên cứu, cho biết bước tiếp theo là xác nhận các dấu hiệu kháng thể trên những nhóm người độc lập, đồng thời đánh giá giá trị của chúng khi kết hợp với thông tin di truyền, dữ liệu lâm sàng và các xét nghiệm máu hiện có.
Nếu được xác nhận qua các nghiên cứu tiếp theo, phương pháp này có thể hỗ trợ bác sĩ nhận diện sớm nguy cơ mắc bệnh viêm ruột, dự đoán diễn tiến bệnh và xác định những người có thể hưởng lợi từ can thiệp sớm.
Bình luận (0)