Xung đột Trung Đông trước nguy cơ leo thang lớn

Mỹ, Israel chuẩn bị

Tờ The New York Times ngày 16.5 dẫn lời các quan chức Mỹ phụ trách vấn đề Trung Đông cho hay Mỹ và Israel đang tiến hành các hoạt động khẩn trương, với quy mô lớn nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, nhằm chuẩn bị cho khả năng khôi phục các cuộc tấn công nhắm vào Iran ngay trong tuần tới. Phát biểu trước khi kết thúc chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh rằng Iran "sẽ phải thỏa thuận hoặc bị tàn phá".

Nếu ông Trump quyết định khôi phục các cuộc tấn công quân sự, có khả năng Mỹ sẽ tiến hành những đợt ném bom mạnh mẽ hơn vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Iran, theo các quan chức Mỹ ẩn danh. Một phương án khác là đưa lực lượng đặc nhiệm đến tìm kiếm vật liệu hạt nhân được chôn sâu dưới lòng đất. Vài trăm binh sĩ lực lượng đặc nhiệm đã đến Trung Đông vào tháng 3 nhằm tạo điều kiện cho ông Trump thực hiện phương án đó, các quan chức này cho biết. 

Là lực lượng bộ binh chuyên biệt, họ có thể được điều động thực thi nhiệm vụ nhằm vào kho uranium được làm giàu cấp độ cao của Iran tại khu phức hợp hạt nhân Isfahan. Tuy nhiên, chiến dịch như thế sẽ cần hàng ngàn binh sĩ hỗ trợ, lập một vành đai an ninh và có thể bị cuốn vào giao tranh với quân đội Iran, theo các quan chức Mỹ. Các quan chức quân sự thừa nhận rằng lựa chọn đó sẽ đi kèm với rủi ro thương vong cao.

Ảnh: Reuters

Trong khi đó, giới chức Iran cho biết họ đang chuẩn bị cho khả năng các hành động thù địch tái diễn. "Lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng đáp trả thích đáng bất kỳ hành động gây hấn nào, chiến lược và quyết định sai lầm sẽ luôn dẫn đến kết quả sai lầm", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên mạng xã hội. Ông nhấn mạnh rằng Iran đã chuẩn bị cho mọi phương án và sẽ khiến đối phương bất ngờ.

Israel tiếp tục tấn công Li Băng 

Cũng tại Trung Đông, Đài Al Jazeera ngày 16.5 đưa tin Israel không kích thị trấn Beit Siyad phía nam Li Băng, trong bối cảnh xung đột tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn được gia hạn. Cùng ngày, các máy bay không người lái của Israel bay qua các làng Zahrani, Bisariyeh, Tuffahta và Babliyeh lân cận. Trước đó, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cảnh báo sơ tán khỏi 9 làng ở miền nam Li Băng để không kích nhằm vào lực lượng Hezbollah, đồng thời cáo buộc lực lượng này vi phạm lệnh ngừng bắn.

Một ngày trước đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho hay Israel và Li Băng đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah thêm 45 ngày. Thỏa thuận đạt được sau 2 ngày đàm phán do Washington làm trung gian, trong đó 2 bên đồng ý sẽ có thêm các cuộc gặp trong những tuần tới. "Thỏa thuận ngừng bắn ngày 16.4 sẽ được gia hạn thêm 45 ngày để tạo điều kiện cho những tiến triển tiếp theo", ông Pigott viết trên X, đồng thời cho hay việc đàm phán nhằm giải quyết cuộc xung đột kéo dài hàng thập niên giữa Israel và Li Băng "rất hiệu quả". Thỏa thuận ngừng bắn trước đó dự kiến hết hạn vào ngày 17.5.

Cuộc đàm phán ở Washington là cuộc tiếp xúc cấp cao nhất giữa Li Băng và Israel trong nhiều thập niên, có sự tham dự của cả các quan chức an ninh và quân sự. Ông Pigott cho biết một "lộ trình đàm phán về an ninh" sẽ được khởi động tại Lầu Năm Góc vào ngày 29.5, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ triệu tập 2 bên một lần nữa trong 2 ngày 2-3.6 để tiến hành một lộ trình đàm phán chính trị. Trong khi đó, nhận định về việc gia hạn lệnh ngừng bắn, GS Mohamad Elmasry, tại Viện Nghiên cứu sau đại học Doha (Qatar), cho rằng điều này hầu như không giúp ngăn chặn bạo lực trên thực địa ở Li Băng.