Ngày 12.5, Thuế cơ sở 9 tỉnh An Giang có công văn yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc, đá quý trên địa bàn cung cấp thông tin người lao động và người thân trong gia đình chủ doanh nghiệp.
Cụ thể gồm: tên, căn cước công dân, địa chỉ, tất cả tài khoản mở tại ngân hàng và tổ chức tín dụng. Người thân trong gia đình chủ doanh nghiệp còn phải cung cấp rõ mối quan hệ với chủ doanh nghiệp.

Cơ quan thuế yêu cầu doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc cung cấp mọi số tài khoản của nhân viên và người nhà chủ doanh nghiệp
ẢNH: ĐAN THANH
Theo ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường đại học Nguyễn Trãi), trong bối cảnh gần đây xuất hiện một số vụ việc doanh thu của doanh nghiệp được luân chuyển qua các tài khoản cá nhân thay vì phản ánh đầy đủ trên hệ thống kế toán, cơ quan thuế tăng cường quản lý dòng tiền đối với lĩnh vực vàng, bạc, đá quý là diễn biến có thể hiểu được.
Kinh doanh vàng, bạc, đá quý là lĩnh vực có đặc thù giao dịch giá trị lớn, tốc độ luân chuyển vốn nhanh và tỷ lệ thanh toán tiền mặt còn cao nên luôn nằm trong nhóm cần được giám sát chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm tính minh bạch của thị trường.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, cần lưu ý sự hài hòa giữa mục tiêu quản lý và ổn định môi trường kinh doanh.
Nhấn mạnh chủ trương kiểm soát dòng tiền nhằm chống thất thu thuế là cần thiết, song luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, lại chưa đồng tình với cách làm của cơ quan thuế.
Việc yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc cung cấp tất cả số tài khoản của nhân viên cũng như người thân trong gia đình chủ doanh nghiệp là chưa đúng quy định pháp luật hiện hành, vi phạm luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời không khả thi trong thực tiễn.
"Doanh nghiệp chỉ quản lý nhân sự nói chung, không thể quản lý cả số tài khoản của nhân viên. Với người nhà chủ doanh nghiệp, mỗi người đều có quyền riêng tư, doanh nghiệp cũng không thể can thiệp, quản lý tài khoản cá nhân.
Đó là chưa kể, nếu họ không chủ động, thành thực cung cấp số tài khoản, dù doanh nghiệp có muốn thu thập cũng không khả thi", ông Được nói.
Kiểm soát dòng tiền thế nào cho phù hợp?
Về cách triển khai quản lý dòng tiền, ông Được phân tích, theo quy định của bộ luật Dân sự, doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc cũng như doanh nghiệp kinh doanh các loại hàng hóa, dịch vụ khác được phép ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác thu tiền hộ.

Cơ quan thuế chỉ nên yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin họ và tên, căn cước công dân của nhân viên
ẢNH: ĐAN THANH
Do đó, cơ quan thuế muốn kiểm soát dòng tiền, nên thông báo theo hướng: các đơn vị kinh doanh vàng, bạc, bên cạnh tài khoản chính của doanh nghiệp, nếu có ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác thu tiền hộ thì phải kê khai đầy đủ số tài khoản của tổ chức, cá nhân đó.
Các đơn vị kinh doanh sẽ tự động kê khai tài khoản thu hộ, có thể là tài khoản của nhân viên thu hộ, người nhà chủ doanh nghiệp thu hộ.
Cách tiếp cận thứ hai vị luật sư đề cập là, chỉ nên yêu cầu các tổ chức kinh doanh vàng, bạc cung cấp danh sách nhân viên, gồm thông tin: họ và tên, căn cước công dân.
Hiện nay, căn cước công dân chính là mã số thuế. Cơ quan thuế có thể yêu cầu tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại phối hợp, cung cấp các số tài khoản liên quan đến từng nhân viên cũng như người thân của chủ doanh nghiệp.
"Trên thực tế, theo quy định của luật Quản lý thuế và Nghị định 126/2020/NĐ-CP, các tổ chức tín dụng định kỳ chậm nhất vào ngày 10 của tháng phải gửi dữ liệu về người nộp thuế mở/đóng tài khoản cho cơ quan thuế bằng phương thức điện tử.
Như vậy, cơ quan thuế vốn đã có dữ liệu về việc mở/đóng tài khoản của người nộp thuế. Trong khi người lao động và người nhà của chủ doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc đều là người nộp thuế. Nguyên tắc là, cơ quan thuế đã có dữ liệu rồi thì không được yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp thông tin nữa", ông Được nhấn mạnh.
Không riêng gì với doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc, theo ông Được, trong đẩy mạnh kiểm soát dòng tiền, các cách tiếp cận như trên nên được cơ quan thuế áp dụng với mọi ngành nghề có rủi ro cao về thuế. Nên có chỉ đạo thống nhất cách làm từ Cục Thuế (Bộ Tài chính), tránh mỗi thuế cơ sở lại triển khai khác nhau.
Song song với tăng cường quản lý dòng tiền, ông Huy nhấn mạnh, hoàn thiện cơ chế bảo mật dữ liệu, xác định rõ phạm vi trách nhiệm và đẩy mạnh hướng dẫn doanh nghiệp thích ứng với các chuẩn mực quản trị mới sẽ là yếu tố giúp chính sách quản lý thuế đạt hiệu quả bền vững hơn thời gian tới.
Bình luận (0)