58 năm, con trai anh hùng liệt sĩ Lê Thị Riêng mong đón mẹ trở về

Nén hương của người con

Ngày 18.7, ông Lê Chí Công, con trai út của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Lê Thị Riêng, đến công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM).

Trước bia tưởng niệm liệt sĩ Lê Thị Riêng và liệt sĩ Trần Văn Kiểu, ông Công chậm rãi thắp hương. Người con đến thăm mẹ giữa lúc lực lượng chức năng đang tiếp tục tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ dưới lòng đất của công viên mang tên bà.

ẢNH: THÚY LIỄU

Ông Công chia sẻ, theo thông tin gia đình có được, sau khi hy sinh, liệt sĩ Lê Thị Riêng được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể tại khu vực nghĩa địa Chí Hòa trước đây. Trải qua nhiều biến động, nghĩa địa được giải tỏa, xây dựng thành công viên nhưng vị trí phần mộ của bà vẫn chưa được xác định.

Bởi vậy, khi lực lượng chức năng triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại đây, ông Công và gia đình lại có thêm hy vọng. Mong mỏi trước hết của ông là lực lượng chức năng tìm được nhiều hài cốt, đưa các liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình. Trong niềm mong mỏi chung ấy còn có ước nguyện riêng đã kéo dài gần 6 thập kỷ: tìm được hài cốt của mẹ.

"Tôi rất hy vọng và biết ơn Đảng, Nhà nước, đặc biệt là các lực lượng đang trực tiếp làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập. Gia đình mong chiến dịch đạt kết quả, sớm tìm được hài cốt các liệt sĩ, trong đó có mẹ tôi", ông Công chia sẻ.

Ông Công hiểu hành trình ấy không dễ dàng. Vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được tìm thấy, trong khi không ít hài cốt đã được quy tập nhưng chưa thể xác định danh tính. Vì vậy, việc tìm kiếm có thể phải tiến hành trong thời gian dài, tiếp tục mở rộng phạm vi và cần sự phối hợp của nhiều lực lượng.

Dẫu vậy, cách tổ chức bài bản cùng sự tham gia của các cơ quan chức năng, nhà khoa học, nhân chứng và thân nhân liệt sĩ khiến ông thêm tin tưởng. Với gia đình ông, đó không chỉ là một cuộc tìm kiếm mà còn thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn", "đền ơn đáp nghĩa" đối với những người đã hy sinh.

"Nếu may mắn tìm được hài cốt của mẹ, đó sẽ là niềm vui, niềm may mắn vô cùng lớn đối với gia đình tôi", ông Công nói.

ẢNH: THÚY LIỄU

Cuốn sổ tay của người mẹ xa con

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, liệt sĩ Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại xã Vĩnh Mỹ, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu cũ, trong một gia đình nông dân. Mồ côi mẹ khi mới 2 - 3 tuổi, bà được người thân nuôi dưỡng, sau đó làm việc tại một xưởng dệt và được giác ngộ cách mạng.

Mùa thu năm 1945, bà tham gia Phụ nữ Cứu quốc tỉnh Bạc Liêu. Năm 1946, bà được chuyển đến công tác tại tỉnh Phước Long và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Một năm sau, bà được cử làm Đoàn trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc tỉnh Rạch Giá, rồi giữ chức Phó hội trưởng Phụ nữ Cứu quốc miền Đông Nam bộ.

Sau năm 1954, bà được phân công công tác tại tổ Phụ vận Xứ ủy Nam bộ. Khi Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập, bà tham gia Ban Chấp hành Trung ương Hội và sau đó giữ chức Phó hội trưởng. Bà đồng thời là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Năm 1965, bà được phân công làm Trưởng ban Phụ vận Khu ủy Sài Gòn - Gia Định, trực tiếp tham gia xây dựng phong trào phụ nữ ở nội thành. Bà cũng đóng góp cho sự ra đời của Báo Phụ Nữ Giải Phóng, viết nhiều bài xã luận và tổng kết kinh nghiệm vận động phụ nữ miền Nam.

Năm 1953, bà kết hôn với cán bộ cách mạng Lê Văn Ba, còn gọi là Lê Trọng Tam. Ông bà có hai con trai. Để bà tiếp tục hoạt động, hai người con được tổ chức đưa ra miền Bắc học tập. Năm 1960, chồng bà hy sinh trong một chuyến công tác.

Những năm tháng chia xa được bà ghi lại trong cuốn sổ tay nhỏ. Giữa những trang viết về công việc và cuộc chiến đấu là nỗi nhớ của một người mẹ không được ở bên con: "Tôi ước mơ một ngày xuân thống nhất, được gặp con, được ôm ấp vỗ về".

Ngày thống nhất mà bà mong đợi rồi cũng đến, nhưng người mẹ đã không còn cơ hội ôm hai con vào lòng.

Ngày 9.5.1967, trong một chuyến công tác tại khu vực Đa Kao, bà Lê Thị Riêng bị chỉ điểm và bắt giữ. Dù trải qua nhiều hình thức tra tấn, bà vẫn không khai báo, giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng.

ẢNH: PHẠM HỮU

Đêm mồng 2 Tết (tức 1.2.1968), địch lén lút đưa xe đến nhà giam Chí Hòa chở bà cùng với một số người khác đến đường Hồng Bàng, rồi dùng súng bắn xối xả vào xe. Trước khi hy sinh, mọi người trong xe đều đồng thanh hô to khẩu hiệu "Đả đảo bè lũ Mỹ - Thiệu - Kỳ. Hồ Chí Minh muôn năm, Đảng Lao động Việt Nam muôn năm".

Cuốn sổ tay và chiếc kẹp tóc của bà hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Một kỷ vật chứa đựng nỗi nhớ chồng con, một kỷ vật gắn với giây phút cuối cùng của người nữ cán bộ cách mạng.

Ngày 10.4.2001, Chủ tịch nước truy tặng liệt sĩ Lê Thị Riêng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của bà hiện được đặt cho công viên, đường phố, trường học.