85 tuổi vẫn thức từ 3 giờ sáng nấu chè, cụ bà gửi tiền về quê nuôi con

Gánh chè của cụ bà 85 tuổi giữa trưa tháng 11 nắng lọt thỏm dưới đôi dù che tạm bợ. Đội chiếc nón lá có quai nhung đỏ thẫm, cụ bà Phạm Thị Mai (85 tuổi, ở tỉnh Quảng Ngãi) ngồi lặng lẽ trên chiếc ghế nhựa, thoăn thoắt cầm chiếc vá nhôm dài múc từng muỗng chè đen sánh đãi khách.

Thức từ 3 giờ sáng để nhóm bếp 

Bao quanh bà là cả một "gia tài" mưu sinh gọn gàng đến xót xa: hai bên quang gánh chất đầy xoong nhôm lớn nhỏ, xô đá nhựa, bình giữ nhiệt đỏ và những chiếc ghế nhựa con màu đỏ, xanh để khách ghé ngồi. Trên nắp xoong, những ly chè đậu đen, chè bắp, chè thập cẩm... đã được bà múc sẵn, phủ lớp cốt dừa trắng muốt xếp ngay ngắn chờ người qua đường dừng xe ghé mua.

ẢNH: TRẦN KHA

Mấy ngày trước, góc đường này bỗng vắng bóng bà cụ. Khách quen tìm đến chỉ thấy khoảng vỉa hè trống trơn, dò hỏi người dân xung quanh mới hay bà vừa tức tốc đón xe đò về quê Quảng Ngãi lo đám giỗ và gửi tiền cho con.

"Về quê có mấy hôm cúng giỗ rồi gửi tiền cho đứa con trai bị bệnh, tôi lại vào liền Sài Gòn để bán buôn. Ngồi không ở quê ruột gan cứ như lửa đốt, không buôn bán thì lấy đâu ra tiền gửi về nuôi con, rồi còn tiền thuốc men của chính mình", bà Mai bộc bạch.

Ngày mưu sinh của cụ bà 85 tuổi bắt đầu từ khi trời còn tối mịt. Khoảng 3 - 4 giờ sáng, bà đã lục đục thức dậy nhóm bếp, ngâm đậu, nấu chè. Có hôm, bà phải nấu từ chiều hôm trước đến 8 - 9 giờ tối, sáng dậy lại tỉ mẩn chuẩn bị nguyên liệu.

Bà tâm sự: "Nấu chè bán cho người ta ăn phải sạch sẽ, tinh tươm như nấu cho con cháu mình vậy. Lưng thì còng, khớp cổ và tay chân thì đau rút. Nhiều sáng thức dậy hai bàn tay cứng đơ, phải tự xoa bóp, uống vội viên thuốc giảm đau rồi mới cắn răng bắc từng xoong chè lên bếp".

Khoảng 9 giờ 30 sáng, bà thuê xe ôm chở cả người lẫn gánh chè từ phòng trọ ra góc đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Ngồi sau xe, bà phải ghì chặt đôi tay giữ hai đầu đòn gánh và mấy xoong chè nặng trĩu. Bà bảo hồi trước còn sức thì tự gánh bộ từ trọ ra đây, nay tuổi cao sức yếu, chân run mắt mờ nên đành bấm bụng trích tiền lời thuê xe ôm chở giúp.

Hơn 30 năm chứng kiến phố xá thay màu

Ngồi nép mình bên tủ điện và những biển hiệu hiện đại phía sau, ánh mắt đục mờ của bà Mai xa xăm nhớ lại: "Tôi bán ở đây ngót nghét 30 năm có lẻ. Hồi mới ra đây, mấy tòa nhà chọc trời này làm gì có, chung quanh toàn nhà thấp, đường sá chưa đông đúc như bây giờ. Hồi đó còn bán tàu hũ, sau này mới chuyển sang nấu chè. Khách mua từ hồi còn nhỏ xíu, nay dắt cả con cái lại mua ủng hộ bà già".

ẢNH: TRẦN KHA

Gánh chè của bà neo lại theo năm tháng, chứng kiến bao thăng trầm đổi thay của phố phường. Chiều xuống, nếu ở góc đường bán chưa hết, bà lại còng lưng quẩy gánh đi bộ dạo quanh khu vực chợ Bến Thành bán nốt.

Hôm nào ế ẩm hay trời đổ mưa to, gánh chè nặng trịch đè lên đôi vai già nua rệu rã. Những lúc ấy, bà đành trút bỏ bớt đá lạnh trong thùng cho nhẹ gánh, vừa đi vừa nghỉ từng đoạn ngắn lấy sức.

Trĩu nặng quang gánh nuôi con bị bệnh

Bà Mai kể, chồng bà mất sớm từ mấy mươi năm trước. Trong số 4 người con trai, một người đã qua đời, một người ở quê làm ruộng, còn người con thứ sáu không may mắc bệnh tâm thần từ năm 22 tuổi.

"Hồi trẻ nó đi học nghề sắt, tự nhiên phát bệnh rồi ngơ ngẩn, đập phá. Ba nó rầu quá rồi ngã bệnh mà mất. Giờ nó đã 54 tuổi rồi, hơn 30 năm qua vẫn một tay tôi chăm sóc, nuôi nấng", giọng bà nghẹn lại.

Bà từng dắt con vào thành phố sống cùng để tiện chăm nom, nhưng người con bệnh tật đi lạc mất mấy ngày khiến bà hoảng loạn tìm kiếm khắp nơi. Sợ mất con, bà đành gửi con về lại quê cho người thân chăm sóc cơm nước, còn mình tiếp tục ở lại bươn chải chắt chiu từng đồng gửi về.

ẢNH: TRẦN KHA

Hiện tại, bà ở trọ cùng người cháu họ để đỡ phần nào tiền phòng. Cứ mỗi tháng dành dụm được vài triệu đồng, bà lại gửi về quê mua gạo, lo thuốc men cho con. Bản thân bà mang trong mình đủ thứ bệnh của tuổi già: cao huyết áp, thoái hóa đốt sống cổ, đau nhức xương khớp triền miên. Để cầm cự mưu sinh, bà chỉ dám mua thuốc uống cầm chừng.

"Nhiều lúc nhức đầu, huyết áp lên cao muốn ngã quỵ, nhưng nghĩ tới đứa con khờ ở quê không nơi nương tựa, tôi lại cố gượng dậy nhóm bếp", bà nói.