Giáo dục

'AI nói dối đại tài, vẽ ra chuyện lịch sử cực logic nhưng không có thật'

Thúy Hằng - nguyenthuyhang840@gmail.com

06/01/2026 09:44 GMT+7

Các thủ khoa cũng choáng về khả năng 'nói dối đại tài' của các công cụ AI. Từ trải nghiệm trong quá trình ôn thi lịch sử, một thủ khoa phát hiện AI vẽ ra chuyện lịch sử đọc thì thấy cực kỳ logic nhưng kiểm tra lại thì nó không có thật.

Ngày 5.1, chương trình Đối thoại cùng thủ khoa chuyên đề "AI: Bạn hay bè?" diễn ra tại Trường THPT Lê Trọng Tấn, phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM với nhiều câu chuyện thời sự trong thời AI (trí tuệ nhân tạo) trở thành phần không thể thiếu trong đời sống học đường. Nhưng, có bao giờ AI là "bè", chứ không phải là "bạn"?

Thủ khoa nhận "trái đắng" ngay phòng thi vì AI

Trần Phạm Minh Quân, thủ khoa tổ hợp A00 năm 2025 của Trường THPT Lê Trọng Tấn, phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM với điểm thi tổ hợp A00 tốt nghiệp THPT là 26,5, đang là sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho biết: "Cạm bẫy lớn nhất của AI là tạo ra ảo tưởng về sự hiểu biết. Tôi từng dùng AI để giải toán cho nhanh, để rồi nhận "trái đắng" ngay trong phòng thi vì mình không biết cách tư duy. Lúc đó tôi mới thấm thía: AI có thể cho đáp án đúng, nhưng nếu không tự làm, tư duy của bạn sẽ mãi mãi là con số 0. Đừng để sự lười biếng biến bạn thành nô lệ của công cụ".

Minh Quân, cũng là chủ nhân của huy chương đồng Olympic vật lý cấp thành phố (khi học lớp 11) và giải ba học sinh giỏi môn vật lý cấp thành phố lớp 12, cho biết trong nhiều trường hợp, AI là một "đối thủ".

"Trong kỷ nguyên số, mỗi khi chúng ta cầm điện thoại, AI không chỉ cung cấp công cụ mà còn âm thầm điều hướng thông tin, chi phối sự tập trung và đánh cắp năng lượng của mỗi cá nhân. Hệ quả là một lối học tập hời hợt, nơi con người dần mất đi động lực tự thân", thủ khoa này cho biết.

Cái bẫy của tư duy

Nguyễn Hoàng Phương Uyên, thủ khoa tổ hợp D10 năm 2025 của Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM (HUFLIT) với điểm học bạ đạt 26,7 điểm, điểm thi tốt nghiệp THPT 22,25; 10 điểm địa lý cho biết bạn từng phó mặc bài tập tiếng Anh cho ChatGPT và nhận về những bài văn sáo rỗng.

"Bản thân tôi đọc cũng không hiểu những bài văn đó, từ đó tôi đã nhận ra bài học xương máu: Sự tiện lợi của AI có thể là cái bẫy của tư duy. Tôi thường dùng Gemini để kiểm chứng lại thông tin từ ChatGPT và khẳng định không công cụ nào là tuyệt đối đúng. AI chỉ nên là nguồn tham khảo và đừng để sự lười biếng biến mình thành nạn nhân của những thông tin chưa được kiểm chứng".

Còn Nguyễn Thị Mỹ Hiền, thủ khoa khối C00 năm 2024 của Trường ĐH Luật TP.HCM, đang là gia sư tại eTeacher thừa nhận AI là kẻ nói dối.

"AI là một trợ lý giỏi, nhưng là một kẻ nói dối đại tài. Một lần trong quá trình ôn thi lịch sử, tôi sử dụng ChatGPT để hỗ trợ tra cứu thông tin, AI đã vẽ ra một câu chuyện cực kỳ logic. Nhưng khi kiểm chứng lại ở trong sách giáo khoa, tôi nhận ra rằng những thông tin AI cung cấp hoàn toàn không có thật", Mỹ Hiền kể.

"Một lần trải nghiệm nhớ đời khác khi tôi tra cứu tài liệu học luật, đây là ngành học đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Song kết quả AI trả về sai lệch hoàn toàn so với văn bản quy phạm pháp luật, nhưng lại được trình bày vô cùng bài bản. Đây chính là minh chứng cho thấy AI là con dao hai lưỡi: Nó sắc bén giúp ta nhanh hơn, nhưng cũng dễ dàng làm ta "đứt tay" nếu thiếu kiến thức nền tảng để cầm chuôi", thủ khoa Mỹ Hiền, người đạt điểm thi THPT 27,5, trong đó môn ngữ văn đạt 9 điểm, học sinh giỏi 12 năm liền, đang là sinh viên năm 2 ngành luật, Trường ĐH luật TP.HCM, cho hay.

Không đánh mất chính mình vì AI

Nguyễn Ngọc Bảo Anh, thủ khoa khối D07 năm 2025 của tỉnh Đắk Lắk, sinh viên năm 1 ngành kinh tế đối ngoại, Trường ĐH Ngoại thương, gia sư tại eTeacher cho hay cô từng gặp khó khăn trong quá trình ôn thi toán và địa lý, từng phải nhờ AI giải đề. Thế nhưng kết quả nhận được là đáp án sai.

Nữ thủ khoa có điểm thi toán tốt nghiệp THPT là 9,5, hóa học 9,75 điểm, điểm thi đánh giá năng lực là 1.032/1.200, cũng là cựu học sinh chuyên Anh, Trường THPT chuyên Nguyễn Du, tỉnh Đắk Lắk khuyên các học sinh: "AI không phải lúc nào cũng đáng tin cậy, nhất là với các môn thi tự nhiên nếu mình sử dụng chưa đúng cách. Đặc biệt, các thí sinh nên quan tâm học từ vựng, khái niệm, nhất là với các môn cần ghi nhớ vẫn nên dựa vào từ điển và tài liệu chính thống. AI chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ".

Làm sao để dùng AI mà không đánh mất chính mình? Thủ khoa Bảo Anh cho rằng thay vì để công nghệ dẫn dắt, mỗi người cần giữ một cái đầu lạnh. Mấu chốt quan trọng nằm ở việc bạn cần phải có kiến thức nền tảng vững chắc thì mới biết cách đặt câu lệnh phù hợp để không bị AI dẫn dắt. Nếu thiếu kiến thức, bạn sẽ dễ bị cuốn theo những gì mà AI gợi ý. "Hãy nhớ rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ để giúp chúng ta tổng hợp thông tin còn con người mới là người kiểm định và chịu trách nhiệm cuối cùng".

Đồng thời các thủ khoa cho biết, nếu biết cách sử dụng đúng cách, AI có thể là trợ lý giúp chúng ta ôn tập tốt. Như thủ khoa Minh Quân cho hay ôn thi không chỉ là học lại, mà là xây dựng lại tư duy. AI có thể giúp thí sinh hệ thống hóa các mảnh ghép kiến thức, tóm tắt nội dung và cung cấp phương pháp sử dụng công thức tối ưu.

Với thủ khoa Mỹ Hiền, công cụ AI đã giúp bạn tìm ra đáp án nhanh nhất cho bài toán chọn trường bằng khả năng thống kê và so sánh dữ liệu điểm chuẩn qua từng năm. Đây là cơ sở quan trọng để bạn đánh giá khả năng trúng tuyển của bản thân một cách khoa học.

Chương trình Đối thoại cùng thủ khoa do eTeacher cùng Trường THPT Lê Trọng Tấn, phường Tân Sơn Nhì, phối hợp thực hiện, mang tới những lời khuyên cho thí sinh mùa thi. Ban giám hiệu Trường THPT Lê Trọng Tấn cho biết chuyên đề "AI: Bạn hay bè?" năm nay với mong muốn trang bị cho các em học sinh bộ lọc tư duy sắc bén, biết tận dụng sức mạnh của AI để bứt phá trong kỳ thi, đồng thời xây dựng bản lĩnh vững vàng để không đánh mất chính mình trước sự cám dỗ của sự tiện lợi.

Bình luận (0)

Gửi bình luận

Xem thêm bình luận

Khám phá thêm chủ đề

AI Thủ khoa AI nói dối lạm dụng AI đối thoại cùng thủ khoa trường THPT Lê Trọng Tấn gia sư thủ khoa

'AI nói dối đại tài, vẽ ra chuyện lịch sử cực logic nhưng không có thật'

Thủ khoa nhận "trái đắng" ngay phòng thi vì AI

Cái bẫy của tư duy

Không đánh mất chính mình vì AI

Tin liên quan

Thủ khoa có đi học thêm không?

Khám phá thêm chủ đề

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi 60 giây nữa.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.