Ấn Độ mở đường thoát vòng vây thuế Mỹ

Phát biểu trước Quốc hội ngày 1.2, Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ Nirmala Sitharaman nhấn mạnh nước này phải đối mặt với "môi trường bên ngoài, ở đó thương mại và chủ nghĩa đa phương bị đe dọa và khả năng tiếp cận các nguồn lực và chuỗi cung ứng bị gián đoạn". Để đối phó với thực tế như vậy, bà Sitharaman khẳng định Ấn Độ cần "tiếp tục hội nhập sâu rộng với thị trường toàn cầu, xuất khẩu nhiều hơn và thu hút đầu tư dài hạn ổn định".

Ảnh: Reuters

Chiến lược thoát khó

Từ tháng 8.2025, Ấn Độ rơi vào tình thế khó khăn khi bị Mỹ áp thuế đến 50% vì lý do mua dầu thô của Nga. Nhưng cũng từ đó đến nay, New Delhi đã không ngừng mở rộng thị trường bằng hàng loạt thỏa thuận thương mại.

Mới nhất, cuối tháng 1 vừa qua, Ấn Độ ký kết thỏa thuận lịch sử với EU khi Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng Châu Âu António Costa đến thăm nước này. Đây được xem là "thỏa thuận thế kỷ" khi kết nối 2 thị trường gần 2 tỉ dân, có GDP khoảng 25.000 tỉ USD tương ứng 25% GDP toàn cầu. Theo công bố chính thức về thỏa thuận này, thuế quan đối với 96,6% hàng hóa EU xuất khẩu sang Ấn Độ sẽ được loại bỏ hoặc giảm bớt, giúp các sản phẩm châu Âu giảm khoảng 4,7 tỉ USD tiền thuế mỗi năm. Các nhà sản xuất ô tô châu Âu - bao gồm Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz và Renault - sẽ có mức thuế nhập khẩu vào Ấn Độ giảm từ mức hiện tại là 110% xuống chỉ còn 10%. Mức thuế giảm sẽ áp dụng cho hạn ngạch hằng năm là 250.000 xe. Để bảo vệ các nhà sản xuất nội địa của Ấn Độ, ô tô châu Âu có giá dưới 15.000 euro (gần 18.000 USD) sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn, trong khi xe điện có thời gian ân hạn 5 năm. Ấn Độ sẽ gần như loại bỏ hoàn toàn thuế quan đối với máy móc (trước đây phải đối mặt với mức thuế lên tới 44%), hóa chất (22%) và dược phẩm (11%). Rượu vang châu Âu cũng được giảm thuế từ 150% xuống còn từ 20 - 30%...

Đổi lại, EU giảm thuế đối với 99,5% hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ. Thuế quan của EU đối với hải sản, đồ da, dệt may, thủ công mỹ nghệ, đá quý và đồ trang sức, nhựa và đồ chơi của Ấn Độ sẽ được loại bỏ. Đây là những lĩnh vực thâm dụng lao động mà New Delhi có lợi thế cạnh tranh thực sự.

Cũng vào cuối tháng 1, Ấn Độ và Anh cũng đạt thỏa thuận thương mại giúp loại bỏ gần như hoàn toàn thuế quan đối với gần 99% hàng hóa Ấn Độ, bao gồm quần áo và giày dép, khi xuất khẩu đến Anh. Kim ngạch thương mại song phương 2 nước hiện khoảng 64 tỉ USD mỗi năm, thỏa thuận mới ký được kỳ vọng sớm tăng thêm khoảng 35 tỉ USD kim ngạch thương mại mỗi năm.

Trong vài tháng qua, Ấn Độ đã công bố các thỏa thuận thương mại với Anh, Oman và New Zealand. Cùng cuối tháng 1, UAE và Ấn Độ tuyên bố sẽ tăng gấp đôi thương mại song phương lên hơn 200 tỉ USD vào năm 2032. Qua đó, Ấn Độ ký thỏa thuận mua khí hóa lỏng (LNG) của UAE trị giá khoảng 3 tỉ USD.

Củng cố nội địa

Không chỉ mở rộng thị trường xuất khẩu, Ấn Độ còn đang tìm cách củng cố thị trường nội địa. Trong thông báo kế hoạch ngân sách được đưa ra vào ngày 1.2 vừa qua, chính phủ Ấn Độ hứa hẹn chi tiêu mới cho cơ sở hạ tầng và tăng 18% chi tiêu quốc phòng. Cùng trong kế hoạch này, chính phủ dự kiến tăng cường chi tiêu để thúc đẩy sản xuất chất bán dẫn và dược phẩm. Kết hợp thêm còn có sáng kiến nhằm giúp các bang miền đông và miền nam giàu khoáng sản xây dựng khai thác, chế biến và sản xuất khoáng sản đất hiếm.

Từ năm ngoái, nước này cắt giảm thuế tiêu dùng để thúc đẩy chi tiêu trên thị trường nội địa, đồng thời chỉnh sửa toàn diện các quy định về sử dụng lao động để giúp các doanh nghiệp thuê và sa thải dễ dàng hơn. New Delhi cũng đã mở cửa lĩnh vực hạt nhân và tài chính cho các nhà đầu tư.

Mặc dù Ấn Độ đang nỗ lực mở rộng thị trường xuất khẩu và củng cố thị trường nội địa nhưng giới phân tích cho rằng thách thức vẫn còn không nhỏ. Theo tờ The Strait Times, Ấn Độ đặt ra kỳ vọng tăng trưởng kinh tế năm nay đạt từ 6,8 - 7,2%, nhưng giới phân tích dự báo chỉ đạt 6,6%. Nguyên nhân là vì Ấn Độ vẫn cần thêm nhiều thời gian để các cải cách đạt hiệu quả. Thêm vào đó, tuy mở rộng thị trường nhưng chưa đủ sức thay thế thị trường Mỹ. Bởi vậy, Ấn Độ được cho là vẫn cần sớm đạt thỏa thuận thương mại với Mỹ.