Bác sĩ giữ sự sống tuyến cuối suốt 31 năm

Người bác sĩ ở nơi khó nhất, hơn 40.000 cơ hội sống được níu giữ

Trong một bệnh viện đa khoa, khoa hồi sức tích cực và chống độc luôn là nơi cam go nhất. Ở đó, từng nhịp tim, từng chỉ số sinh tồn đều có thể đổi thay trong tích tắc. Không có khái niệm "an toàn tương đối", chỉ có những quyết định chuyên môn phải đưa ra trong từng phút, từng giây. Suốt 31 năm qua, bác sĩ chuyên khoa 2 (BS.CKII) Mã Nhơn Khiêm đã chọn ở lại nơi áp lực đó.

ẢNH: G.B

Tốt nghiệp Trường đại học Y dược TP.HCM năm 1995, sau 2 năm công tác ở TP.HCM, BS Khiêm trở về quê hương Cà Mau và gắn bó với Bệnh viện đa khoa Cà Mau cho đến nay.

Những ngày đầu công tác tại Khoa Săn sóc đặc biệt (tiền thân của Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc), BS Khiêm đã đối diện với những ca sốc nhiễm trùng, suy hô hấp nặng phải thở máy, suy đa cơ quan, viêm tụy cấp, mất máu cấp, ngộ độc thuốc, rắn cắn, ong đốt… Đó là những tình huống mà chỉ chậm một nhịp xử trí, cơ hội sống có thể khép lại vĩnh viễn.

"Dù bệnh nhân chỉ còn 1% cơ hội, chúng tôi vẫn cố gắng hết sức", BS Khiêm chia sẻ. Câu nói giản dị ấy là tinh thần xuyên suốt hơn 3 thập kỷ trực gác giữa tiếng máy monitor dồn dập và ánh đèn hồi sức chưa từng tắt.

Trong 10 năm (2014 – 2023), khoa đã tiếp nhận và điều trị trên 40.000 lượt bệnh nhân nặng. Dưới sự điều hành và trực tiếp tham gia chuyên môn của BS Khiêm, nhiều kỹ thuật hồi sức chuyên sâu vốn chỉ thực hiện ở tuyến trung ương đã trở thành thường quy tại Cà Mau: đặt catheter tĩnh mạch trung tâm đo áp lực, thở máy xâm lấn và không xâm lấn, thở HFNC, lọc máu liên tục, đo huyết áp động mạch xâm lấn, theo dõi huyết động bằng PiCCO, dẫn lưu màng tim, màng phổi, màng bụng, dịch não tủy…

ẢNH: G.B

Những kỹ thuật ấy không chỉ là con số thống kê. Đó là minh chứng cho sự trưởng thành của một khoa hồi sức tuyến tỉnh, nơi ngày càng nhiều bệnh nhân nặng được giữ lại điều trị, không phải chuyển đi xa. Riêng hai năm 2024 - 2025, mỗi năm khoa tiếp nhận hơn 4.350 bệnh nhân; tỷ lệ điều trị thành công ở các nhóm bệnh nặng duy trì ở mức cao, số trường hợp phải chuyển tuyến ngày càng ít.

Nghiên cứu để không lỡ một phút nào

Với BS.CKII Mã Nhơn Khiêm, hồi sức không chỉ là kỹ năng mà còn là khoa học của từng phút giây. Trong 10 năm, ông tham gia 16 đề tài nghiên cứu; trong đó có 2 đề tài đạt loại giỏi, xếp hạng nhất nhóm nội khoa toàn ngành y tế tỉnh; nhiều đề tài được nghiệm thu, xếp loại khá và ứng dụng thực tiễn.

ẢNH: G.B

Các nghiên cứu tập trung vào những vấn đề cốt lõi của hồi sức: thang điểm APACHE II đánh giá độ nặng, CIWA-Ar phát hiện sảng rượu sớm, vi khuẩn viêm phổi liên quan thở máy và tình trạng đề kháng kháng sinh, vai trò procalcitonin trong nhiễm khuẩn huyết, độ thanh thải lactate máu ở bệnh nhân sốc nhiễm trùng… Mỗi đề tài đều hướng đến mục tiêu chung: phát hiện sớm, can thiệp kịp thời, không để lỡ "giờ vàng".

Sáng kiến "Máy trợ thở hô hấp nhân tạo" đạt giải ba hội thi sáng kiến khoa học kỹ thuật cấp tỉnh và giải khuyến khích toàn quốc năm 2020. Những quy trình được chuẩn hóa, những cải tiến kỹ thuật được áp dụng đã góp phần rút ngắn thời gian xử trí, giảm chi phí điều trị và nâng cao hiệu quả cứu sống bệnh nhân.

Từ năm 2009 đến nay, trên cương vị Trưởng khoa và Bí thư chi bộ liên khoa 3, BS Khiêm duy trì giao ban hằng ngày, trực tiếp hội chẩn các ca khó, chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới. Khoa trở thành cơ sở thực tập cho sinh viên Trường cao đẳng Y tế Cà Mau; mỗi năm đào tạo 5 bác sĩ và 10 điều dưỡng chuyên ngành hồi sức cấp cứu – góp phần xây dựng thế hệ kế cận vững vàng.

ẢNH: G.B

Đánh giá về BS Khiêm, TS-BS Tô Minh Nghị, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Cà Mau cho biết: "BS Mã Nhơn Khiêm là người có chuyên môn vững vàng, nhiều năm trực tiếp xử trí các ca bệnh rất nặng, phức tạp. Anh luôn đặt người bệnh làm trung tâm, giữ tinh thần trách nhiệm cao trong từng ca trực. Sự ổn định và phát triển của Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc nhiều năm qua có đóng góp rất lớn từ vai trò điều hành và chuyên môn của BS Khiêm".