Đời sống Cộng đồng

Bên trong trụ sở Ngân hàng Nhà nước TP.HCM: Kiến trúc Art Deco ít người biết

Phạm Hữu - phamhauhuu@gmail.com

20/02/2026 14:05 GMT+7

Khám phá kiến trúc cổ Art Deco bên trong trụ sở Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 TP.HCM, công trình từng là Ngân hàng Đông Dương.

Tại trụ sở Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 ở TP.HCM nơi kiến trúc nội thất gần như tách biệt với nhịp sống sôi động bên ngoài, sự tĩnh lặng, kín kẽ tạo nên không gian cổ điển của trung tâm tài chính lớn nhất nhì cả nước.

Tiền thân của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 là một chi nhánh của Ngân hàng Đông Dương tại Pháp. Ngân hàng này được thành lập vào năm 1875 và đến năm 1878, trụ sở đầu tiên đã được xây cất tại khu đất trước mặt bờ sông Bến Nghé, Sài Gòn.

Kiến trúc sư của công trình trụ sở chi nhánh ngân hàng Đông Dương tại Sài Gòn năm 1878 là Achille-Antoine Ginain, người từng là kiến trúc sư của Bộ Thuộc địa. Ông cũng là kiến trúc sư chính của công trình lịch sử Nhà thờ Đức Bà tại Sài Gòn được xây trong cùng thời gian này.

Đến năm 1924, kiến trúc sư người Pháp Félix Dumail nổi tiếng của hệ thống Ngân hàng Đông Dương tại các thành phố thuộc địa được yêu cầu thiết kế trụ sở mới của Ngân hàng Đông Dương tại Sài Gòn với khu đất tứ giác được bao quanh bởi 4 con đường.

Kiến trúc cổ bên trong mặt tiền Ngân hàng Nhà nước ở TP.HCM ít người biết - Ảnh 1. — Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 ở TP.HCM từng là Ngân hàng Đông dương

Kiến trúc cổ bên trong mặt tiền Ngân hàng Nhà nước ở TP.HCM ít người biết - Ảnh 2. — Năm 1928 - 1930, ngân hàng được xây mới trên nền cũ và được kiến trúc sư người Pháp Félix Dumail nổi tiếng thiết kế

Kiến trúc cổ bên trong mặt tiền Ngân hàng Nhà nước ở TP.HCM ít người biết - Ảnh 3. — Thời điểm đó Ngân hàng Đông Dương tại Sài Gòn với khu đất tứ giác đã được hợp nhất từ tất cả các sở đất lẻ được bao quanh bởi 4 con đường: Quai de Belgique – Pellerin - Lefebvre – Chaigneau

Trong bối cảnh kiến trúc và đô thị các thành phố Đông Dương thời bấy giờ, phong cách kiến trúc Art Deco nổi lên như một hiện tượng với các tòa nhà công cộng lớn được xây cất và có phần lấn át phong cách tân cổ điển cũng như Art Nouveau. Art Deco cũng là phong cách kiến trúc chính của trụ sở mới của Ngân hàng Đông Dương tại Sài Gòn. Ngoài ra, một số họa tiết trang trí hoa sen, chim thần Garuda, rắn thần Naga cách điệu tại các thành phần nội, ngoại thất được kiến trúc sư nghiên cứu từ nghệ thuật Khmer.

Năm 1928 - 1930, các họa đồ thiết kế kỹ thuật được thực hiện, nối liền với quá trình xây cất công trình kiến trúc tại Sài Gòn. Sau khi được xây cất bởi hãng thầu Brossard et Mopin, một trong những hãng thầu Pháp lớn nhất Đông Dương thời bấy giờ và khánh thành năm 1931, tòa kiến trúc kỳ vĩ này nhanh chóng trở thành điểm nhấn trên đường phố Sài Gòn.

Kiến trúc cổ bên trong mặt tiền Ngân hàng Nhà nước ở TP.HCM ít người biết - Ảnh 4.

Kiến trúc cổ bên trong mặt tiền Ngân hàng Nhà nước ở TP.HCM ít người biết - Ảnh 5.

Kiến trúc cổ bên trong mặt tiền Ngân hàng Nhà nước ở TP.HCM ít người biết - Ảnh 6. — Phong cách kiến trúc của tòa nhà rất đặc biệt, có sự pha trộn giữa phong cách kiến trúc châu Âu kết hợp với đường nét kiến trúc Chăm, Khmer

Sau năm 1953, các chi nhánh của Ngân hàng Đông Dương ở Việt Nam đều bị giải thể. Kể từ năm 1955, trụ sở của Ngân hàng Đông Dương cũ được giao lại cho Ngân hàng Quốc gia tại Sài Gòn. Kể từ đây, trụ sở Ngân hàng Quốc gia tại Sài Gòn trải qua một số lần sửa chữa kiến trúc và chủ yếu nội thất, trong đó có phần cơi lầu cánh nhà trung tâm dọc đường Nguyễn Công Trứ (đổi tên từ đường Lefebvre cũ từ năm 1955).

Sau năm 1975, trụ sở Ngân hàng Quốc gia Việt Nam tại Sài Gòn cũ qua nhiều lần đổi tên đã trở thành trụ sở Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 ở TP.HCM, nối tiếp lược trình vượt thời gian của một di sản kiến trúc đặc biệt.