Bộ Nội vụ hướng dẫn mới về vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực

Thu Hằng- thuhangbtn@gmail.com

05/11/2026 16:07 GMT+7

Các đơn vị sự nghiệp công lập phải rà soát vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực theo từng vị trí, từng phần việc. Người đứng đầu chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu và phương án sử dụng biên chế giai đoạn 2027 - 2031.

Ngày 4.11, Bộ Nội vụ ban hành Công văn số 12695/BNV-CCVC hướng dẫn một số nội dung khi rà soát, hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm và xác định nhu cầu nhân lực tại các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của bộ, ngành, địa phương.

Đây là hướng dẫn mới về rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027 - 2031 trong khối Chính phủ và UBND các cấp.

Theo đó, Bộ Nội vụ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo đơn vị sự nghiệp công lập nghiên cứu Hướng dẫn số 07-HD/BTCT.Ư ngày 19.10 của Ban Tổ chức T.Ư, hướng dẫn tại Công văn số 12176 và hướng dẫn mới ban hành để tiếp tục cập nhật, kê khai thống nhất tại 9 biểu nghiệp vụ.

Đáng chú ý, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập phải trực tiếp chỉ đạo việc rà soát, hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và các nhiệm vụ, quy trình nghiệp vụ. Việc kê khai dữ liệu phải bảo đảm sát thực tế của đơn vị, thực hiện theo 8 bước và 9 biểu nghiệp vụ.

Không áp dụng một cách tính nhân lực chung cho mọi đơn vị

Theo hướng dẫn mới, các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc 13 ngành, lĩnh vực và các vị trí hỗ trợ, phục vụ phải chủ động xác định nhu cầu nhân lực theo từng vị trí, từng phần việc trên cơ sở các quy định hiện hành về định mức chuyên ngành, gồm định mức số người làm việc, định mức kinh tế - kỹ thuật và định mức lao động.

Trường hợp chưa có định mức chuyên ngành, bộ, ngành, địa phương xác định nhu cầu nhân lực căn cứ vào nhiệm vụ, công việc, sản phẩm, khối lượng, tần suất, mức độ phức tạp, chất lượng, thời gian, địa bàn, điều kiện thực hiện và năng lực cần thiết.

Bộ Nội vụ lưu ý việc xác định vị trí việc làm, nhu cầu nhân lực và quản lý biên chế phải phù hợp với ngành, lĩnh vực, quy mô hoạt động, định mức chuyên môn, điều kiện cung ứng dịch vụ và mức độ tự chủ. Đặc biệt, không đồng nhất tự chủ tài chính với việc không còn phải quản lý số người làm việc.

Đối với những công việc do nhiều vị trí cùng thực hiện theo quy trình chuyên môn, nghiệp vụ, đơn vị cần phân tách thành từng công đoạn theo trình tự quy trình, mỗi công đoạn gắn với một vị trí việc làm.

Về xác định thời gian thực hiện công việc, thứ tự ưu tiên là định mức chuyên ngành còn hiệu lực, thời gian tham chiếu đã được kiểm chứng và số liệu đo thực tế, khảo sát mẫu có nguồn, có xác nhận. Đáng lưu ý, không lấy thời hạn giải quyết thủ tục hành chính theo quy định làm thời gian thực hiện công việc.

Số lượng tối đa không đồng nghĩa với việc phải bố trí đủ

Một nội dung quan trọng khác là cách xác định số người cần thiết theo từng vị trí việc làm. Bộ Nội vụ hướng dẫn lựa chọn phương pháp tính phù hợp với tính chất công việc, thay vì áp dụng một cách tính chung cho toàn đơn vị.

Đối với vị trí việc làm quản lý, nhu cầu nhân lực được xác định theo phương pháp 1 (áp dụng cho các công việc đã có định mức biên chế hoặc tiêu chuẩn khối lượng). Riêng cấp phó phải căn cứ quy định về cơ cấu tổ chức, bộ máy và số lượng cấp phó, không mặc nhiên áp dụng số lượng cấp phó tối đa.

Trường hợp người giữ vị trí quản lý đồng thời trực tiếp thực hiện công việc chuyên môn, nghiệp vụ, như trưởng khoa trực tiếp phẫu thuật, hiệu trưởng trực tiếp giảng dạy, nhân lực và vị trí việc làm chỉ được tính một lần tại vị trí quản lý. Phần công việc chuyên môn được kê khai bổ sung về thời gian và khối lượng sản phẩm theo hướng dẫn.

Đối với vị trí đã có định mức số người làm việc, nhu cầu nhân lực phải bảo đảm không vượt số lượng tối đa theo định mức. Nếu đơn vị có nhu cầu bố trí cao hơn phải giải trình rõ căn cứ.

Bộ Nội vụ cũng lưu ý số lượng tối đa không đồng nghĩa với việc phải bố trí đủ, trong khi số lượng tối thiểu là mức phải bảo đảm. Trường hợp bố trí thấp hơn mức tối thiểu phải giải trình.

Với những vị trí có định mức kinh tế - kỹ thuật, định mức lao động hoặc có thể đo lường khối lượng, thời gian, đơn vị xác định nhu cầu nhân lực theo phương pháp 2 (tính theo quỹ thời gian làm việc và khối lượng công việc).

Những công việc khó chuẩn hóa thời gian như nghiên cứu, sáng tác, nghệ thuật biểu diễn, tư vấn chuyên sâu có thể áp dụng phương pháp 3 (áp dụng cho những vị trí mới phát sinh, công việc mang tính chỉ đạo, điều hành, sáng tạo hoặc chưa có số liệu đo đạc định lượng rõ ràng), trên cơ sở danh mục sản phẩm, tiến độ, phương án phân công và đối chiếu với đơn vị cùng loại.

Đối với phương án biên chế giai đoạn 2027 - 2031, các đơn vị phải xây dựng nhu cầu nhân lực và phương án sử dụng biên chế theo từng năm, gắn với quy mô dự báo, lộ trình tự chủ, thuê dịch vụ và biến động nhân lực.