Bộ súng thần công thành Điện Hải chờ đánh thức

Hôm qua (29.10), trao đổi với Thanh Niên, ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, cho biết khẩu thần công dài 2,95 m vừa được phát hiện tại thành Điện Hải ngày 21.10 đang được nghiên cứu, làm rõ đặc điểm và nguồn gốc. Sau khi dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích giai đoạn 2 hoàn thành, khẩu súng này cùng 15 khẩu thần công bằng gang khác dự kiến được trưng bày tại di tích.

ẢNH: HOÀNG SƠN

Theo ông Thiện, 16 khẩu thần công sẽ được đặt trên hệ thống giá đỡ đúc bằng gang, bảo đảm độ bền và phù hợp với không gian trưng bày. Riêng khẩu súng bằng đồng phát hiện khi thi công bờ kè biển Xuân Thiều năm 2019 sẽ được trưng bày tại Bảo tàng Đà Nẵng, trong không gian sa bàn chiến trận Đà Nẵng giai đoạn 1858 - 1860. Đây là loại súng có chức năng hiệu lệnh, chỉ huy trong quân đội, khác với các khẩu đại bác bằng gang dùng để bắn đạn.

Khẩu thần công mới được phát hiện trong quá trình thi công dự án giai đoạn 2, tại khu vực phía tây bắc khuôn viên thành, gần tượng đài danh tướng Nguyễn Tri Phương. Súng đúc bằng gang, dài 2,95 m, đường kính đáy 40 cm; miệng nòng có đường kính ngoài 25 cm, đường kính trong 10 cm.

Có kích thước gần tương đương hai khẩu dài 3 m và 3,1 m được phát hiện năm 1979, hiện vật mới nâng tổng số súng thần công tìm thấy bên trong thành lên 10 khẩu. Theo ông Thiện, đến nay, bộ sưu tập có 17 khẩu, trong tổng số khoảng 30 khẩu từng được trang bị cho hệ thống phòng thủ.

"Việc đưa các khẩu thần công về trưng bày tại chính di tích giúp công chúng hình dung rõ hơn hệ thống vũ khí từng được bố trí để thủ thành. Những khẩu súng được đặt trong không gian lịch sử gắn với cuộc chiến đấu chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha. Đây cũng sẽ là điểm nhấn tham quan, góp phần làm phong phú trải nghiệm tìm hiểu lịch sử Đà Nẵng của người dân và du khách", ông Thiện nói.

ẢNH: HOÀNG SƠN

Một bộ sưu tập, nhiều giá trị lịch sử

Bộ sưu tập súng thần công thành Điện Hải gắn với hệ thống phòng thủ dưới triều Nguyễn và cuộc chiến chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha tại Đà Nẵng giai đoạn 1858 - 1860. Các hiện vật là nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu vũ khí quân sự thời Nguyễn, đồng thời góp phần làm rõ vai trò phòng thủ của thành Điện Hải trong một giai đoạn quan trọng của lịch sử dân tộc.

Theo ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, trước năm 2017, ngành văn hóa Đà Nẵng từng xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận bộ sưu tập súng thần công là bảo vật quốc gia. Trong quá trình nghiên cứu, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia gợi mở hướng xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận thành Điện Hải là di tích quốc gia đặc biệt, bởi giá trị của bộ sưu tập gắn chặt với lịch sử và vai trò phòng thủ của di tích. Năm 2017, thành Điện Hải được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt. Từ đó, việc bảo tồn và phát huy giá trị các khẩu thần công cũng được đặt trong tổng thể giá trị lịch sử của di tích, thay vì chỉ xem xét từng hiện vật riêng lẻ.

Trưa 21.10, kiểm tra hiện trường - nơi phát hiện khẩu thần công mới, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang yêu cầu bảo đảm an toàn hiện vật, làm rõ nguồn gốc, niên đại và khảo sát khu vực xung quanh. Dự án tu bổ, tôn tạo thành Điện Hải dự kiến hoàn thành cuối tháng 11, tạo điều kiện trưng bày những hiện vật gắn với lịch sử phòng thủ Đà Nẵng, qua đó tăng sức hấp dẫn của di tích và hỗ trợ công tác giáo dục lịch sử.