Bộ trưởng An ninh Trung Quốc: AI là đấu trường, cảnh báo có thể bị lợi dụng

Trong một bài viết đăng trên China Cyberspace ngày 13.9, tạp chí trực thuộc Cục quản lý Không gian mạng Trung Quốc, Bộ trưởng An ninh quốc gia Trung Quốc Trần Nhất Tân cho biết nước này coi AI là lĩnh vực địa chính trị then chốt, là "đấu trường mới cho sự cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc", theo tờ South China Morning Post ngày 14.9.

Bộ trưởng Trần - quan chức tình báo hàng đầu của Bắc Kinh - cảnh báo rằng AI có thể gây tác động mang tính hệ thống cho an ninh tư tưởng, có thể "bị các thế lực thù địch lợi dụng" để lan truyền tin đồn và sản xuất hàng loạt thông tin độc hại.

ẢNH: REUTERS

Ông Trần đánh giá công nghệ này cũng tiềm ẩn những rủi ro nghiêm trọng đối với cơ sở hạ tầng thông tin quan trọng, đồng thời cho rằng những tiến bộ đạt được nhờ các mô hình AI thế hệ mới do Mỹ dẫn đầu như Claude Mythos của Anthropic và GPT-5.5-Cyber của OpenAI có thể làm giảm đáng kể ngưỡng kỹ thuật và chi phí thực hiện các cuộc tấn công mạng. Các công ty này chưa bình luận về tuyên bố của ông Trần.

"Các cơ quan tình báo nước ngoài đang khai thác triệt để các công cụ thu thập thông tin web thông minh, công nghệ khai thác dữ liệu và lập hồ sơ để thu thập thông tin nhạy cảm, bao gồm dữ liệu quan trọng của nhà nước, bí mật kinh doanh và thông tin cá nhân", ông Trần viết.

Vị bộ trưởng cũng cảnh báo về tình trạng rò rỉ dữ liệu trên diện rộng trong nước do người dùng bất cẩn xử lý thông tin nhạy cảm thông qua các công cụ AI nước ngoài. Ông lưu ý rằng các tác nhân AI mã nguồn mở lan truyền như OpenClaw có những lỗ hổng cấu trúc có thể cho phép điều khiển thiết bị từ xa và rò rỉ dữ liệu nhạy cảm.

Ông kêu gọi tăng cường các cơ chế cảnh báo sớm và các khuyến cáo công khai để vạch trần các âm mưu của nước ngoài nhằm sử dụng AI cho mục đích gián điệp, đánh cắp bí mật nhà nước, các chiến dịch tung tin giả và các chiến lược kiềm chế nhắm vào Trung Quốc.

Ngoài ra, ông cảnh báo thêm về khoảng cách phát triển ngày càng lớn do sự độc quyền về AI, cáo buộc các cường quốc hàng đầu về công nghệ đã cắt đứt chuỗi cung ứng AI toàn cầu thông qua các phương pháp như lập danh sách thực thể, kiểm soát công nghệ, độc quyền các tiêu chuẩn ngành và xây dựng hệ sinh thái mã nguồn đóng.

Mặc dù Bộ trưởng Trần không nêu tên bất kỳ quốc gia nào, nhưng những bình luận của ông đã chỉ ra cuộc cạnh tranh quyền lực rộng lớn hơn giữa Mỹ và Trung Quốc, trong đó Washington đã công khai tuyên bố rằng họ không thể cho phép Trung Quốc vượt mặt mình trong lĩnh vực phát triển AI.

Thế giới phải "kiên quyết chống lại chủ nghĩa bá quyền, các rào cản công nghệ và các khối độc quyền", đồng thời thiết lập một "hệ thống quy tắc quốc tế về AI công bằng và cởi mở", Bộ trưởng An ninh quốc gia Trung Quốc viết.