Bộ trưởng Bộ Công an: Bảo vệ quyền riêng tư khi thu thập dữ liệu cá nhân

Nội dung được Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nêu giải trình các đại biểu cuối phiên thảo luận tại Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI về dự án luật Định danh và xác thực điện tử; luật An ninh dữ liệu sáng 4.11.

Về dự án luật Định danh và xác thực điện tử, theo Bộ trưởng, tại điều 7, dự thảo luật đã xác định phạm vi các nhóm đối tượng được định danh điện tử. Ngoài ra, những nhóm đối tượng định danh do cơ quan nhà nước thực hiện được quy định tại điều 8, gồm: cơ quan, tổ chức, cá nhân; địa điểm quốc gia, hàng hóa có mức độ rủi ro cao...

ẢNH: GIA HÂN

Cũng theo dự luật, cơ quan, tổ chức, cá nhân không phải cung cấp lại thông tin để tạo lập danh tính điện tử hoặc thực hiện thủ tục đăng ký định danh điện tử.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cũng nhấn mạnh, dự thảo luật đã thiết kế nhiều lớp bảo vệ quyền riêng tư như thu thập dữ liệu tối thiểu và có sự đồng ý của chủ thể, không đồng bộ nội dung giao dịch, không chia sẻ kết quả xác thực ngoài phạm vi cho phép. 

"Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân trong hoạt động định danh và xác thực điện tử được thực hiện chặt chẽ theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân", ông Lương Tam Quang nêu và cho hay, việc khai thác, sử dụng danh tính điện tử phải bảo mật thông tin, tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. 

Bộ trưởng Bộ Công an cũng khẳng định, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát các quy định có liên quan, tham mưu Chính phủ quy định chi tiết về việc thu thập, khai thác, sử dụng dữ liệu về định danh và xác thực điện tử để bảo đảm chặt chẽ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể.

Đáng chú ý, dự thảo cũng quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tài khoản giao dịch điện tử để giao dịch điện tử trực tuyến trong các lĩnh vực chứng khoán, viễn thông, ngân hàng, bưu chính, thương mại điện tử, khám bệnh, chữa bệnh... và các lĩnh vực khác có rủi ro hoặc phát sinh pháp lý quan trọng thì phải xác thực với danh tính điện tử quốc gia và liên kết tài khoản giao dịch điện tử.

Tránh bảo vệ dàn trải ở nơi rủi ro thấp, nhưng lại bỏ ngỏ ở nơi rủi ro cao

Thông tin về dự án luật An ninh dữ liệu, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, việc xác định cấp độ rủi ro an ninh dữ liệu, cơ chế phân cấp độ rủi ro an ninh dữ liệu là trụ cột của dự thảo luật. "Bởi chỉ khi xác định đúng mức độ nguy hại mà dữ liệu có thể gây ra khi bị xâm phạm thì mới đặt ra được nghĩa vụ tương xứng, tránh bảo vệ dàn trải ở nơi rủi ro thấp nhưng lại bỏ ngỏ ở nơi rủi ro cao", Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu. 

Tiếp thu kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo thiết kế 5 cấp độ rủi ro tương thích với 5 cấp độ hệ thống thông tin theo luật An ninh mạng, theo hướng rủi ro càng thấp thì thủ tục càng đơn giản.

Cụ thể, dữ liệu cấp độ 1 không phát sinh thủ tục; dữ liệu cấp độ 2 chỉ cần phương án bảo vệ rút gọn và tự miễn đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ, khởi nghiệp sáng tạo.

Từ cấp độ 3 mới phải đánh giá tác động và kiểm toán; còn thẩm định chỉ áp dụng với cấp độ 4, cấp độ 5 và được thực hiện chung một hồ sơ với thẩm định an ninh mạng. 

Bộ trưởng Bộ Công an cũng đề nghị Quốc hội cho giữ phương án giao Chính phủ quy định cấp độ, vì nếu quy định cứng trong luật thì mỗi lần điều chỉnh lại phải sửa luật. Khi xây dựng nghị định, Chính phủ sẽ quy định bộ tiêu chí định lượng, định tính có thể kiểm chứng để doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tự xác định đúng cấp độ, không bị đánh giá vượt mức cần thiết.

Về phân định trách nhiệm giữa Bộ Công an và Bộ Quốc phòng đối với thẩm quyền quản lý nhà nước về an ninh dữ liệu trong hoạt động dân sự, kinh tế của doanh nghiệp, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, đây không phải nội dung mới mà thể chế hóa Chỉ thị 57 của Ban Bí thư. 

Theo đó, Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ, chủ trì quản lý nhà nước về an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu. Bộ Quốc phòng chủ trì quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quân sự và cơ yếu thuộc phạm vi quốc phòng. Quy định này bảo đảm nguyên tắc một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính theo Nghị quyết 18, đồng thời thống nhất với mô hình mà Quốc hội đã thông qua trong luật An ninh mạng 2025.